Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik piyasasının işleyişine, teminat prosedürlerine, depolama sistemlerine ve lisanssız enerji üretimine yönelik kapsamlı bir mevzuat reformunu hayata geçirdi. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni çerçeve; fazla teminat tutarlarının işletmelere geri ödenmesinden üretim sahalarındaki teknik emniyet kriterlerine kadar geniş bir yelpazede kritik kurallar getiriyor.
Elektrik Teminat İadesi İçin 10 İş Günü Kuralı Getirildi
Dağıtım şirketlerinin kasasında bloke edilen fazla teminat meblağları konusunda iş dünyasını doğrudan ilgilendiren kesin süre sınırları tayin edildi. Yürürlüğe giren kararla birlikte, yasal sınırın üzerindeki teminatların kullanıcı talebi sonrasında en geç 10 iş günü içerisinde hak sahibine iadesi mecbur kılındı. Benzer şekilde, sistem gereği teminat artışına gitmesi gereken abonelere de açığı kapatmaları adına 10 iş günlük yasal süre verilecek.
Düzenli fatura ödeyen aboneleri koruyan yeni mekanizmayı özetleyen yetkililer, mevzuat hükmünü şu alıntıyla vurguladı:
"Son 24 ay boyunca sistem kullanım bedellerini aksatmadan ödeyen ve teminat süreçlerinde temerrüt yaşamayan aboneler için azami teminat oranı bir kat ile sınırlandırılmıştır."
Hesaplamalar neticesinde meydana çıkan fazla tutarların, düzenlemenin resmileşmesinden itibaren bir ay içerisinde abonelere devredilmesi gerekiyor. Teminat eksiği yüzde 20 barajını aşan ve tanınan mühlete rağmen bu tutarı tamamlamayan işletmeler ise dağıtım lisansı sahibi kuruluşlarca ivedilikle EPDK denetimine iletilecek.
Enerji Depolama Tesislerine Otomatik Kontrol Zorunluluğu
Yatırımları hızla artan enerji depolama sistemleri için de şebeke güvenliğini merkeze alan teknik standartlar yürürlüğe girdi. Tahsis edilen sözleşme gücünün üzerinde depolama kapasitesi inşa edecek tüketiciler için otomatik güç kontrol mekanizmaları ile anlık enerji kesme ünitelerinin entegrasyonu mecburi tutuldu.
Şebeke işletmecisinden resmi teknik onay alma şartına bağlanan bu sistemler; hem depolama ünitelerinden dağıtım hattına kontrolsüz enerji verilmesinin hem de sözleşme limitlerinin üstünde elektrik çekilmesinin önüne geçecek. Diğer taraftan depolamalı elektrik üretim tesislerine ilişkin lisans süreçlerinde sunulan teminatlar, ilgili santralin tüm üniteleriyle eksiksiz devreye alınması şartına bağlandı; santral tam kapasite çalışmadan nakit veya mektup iadesi yapılmayacak.
Lisanssız Elektrik Üretimi Yapan Santrallere Uzaktan Müdahale
Şebeke arz güvenliğini teminat altına almak amacıyla lisanssız elektrik üreticileri için uzaktan yönetim modeli devreye alındı. Dağıtım şirketleri ve yetkilendirilmiş organize sanayi bölgeleri, dengeleme güç piyasasının stabilizasyonu ve acil eylem planları kapsamında santrallere dijital kanallarla doğrudan müdahalede bulunabilecek.
Acil müdahale sonrasında izlenecek adımlara dair yasal süreç şöyle çerçevelendi:
"Kriz durumunun ortadan kalkmasının hemen ardından şebeke işletmecisi en geç 15 dakika içinde tesis sahibine resmi bilgilendirme yapacak; tesisin tekrar devreye alınması ise tamamen tesis sahibinin sorumluluğunda yürütülecektir."
Acil durum direktiflerine uymayarak üretime devam eden tesislerin ilgili zaman dilimindeki üretim miktarlarına hiçbir mali ödeme gerçekleştirilmeyecek. Kapsamdaki lisanssız elektrik üreticilerinin 60 gün içinde şebeke işletmecilerine müracaat ederek bağlantı sözleşmelerini yeni şartlara uyarlaması gerekiyor. Bağlantı sözleşmelerinde yer alan bazı cezai yaptırımlar ise 30 Nisan 2027 tarihine ertelenerek yatırımcılara geçiş toleransı tanındı.
