Ekonomi ve enerji gündeminin en kritik başlıklarından biri olan fatura desteklerindeki değişim, kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte milyonlarca hanenin odağına yerleşti. Tanınmış iktisatçı Mahfi Eğilmez, kendi kişisel blogu "Kendime Yazılar" üzerinden yayımladığı "Enerji Faturalarında Yeni Dönem" başlıklı kapsamlı değerlendirmesinde, elektrik ve doğal gaz tarifelerindeki sübvansiyon sınırlarının nasıl daraltıldığını tüm ayrıntılarıyla mercek altına aldı. Eğilmez, tarifelere doğrudan bir zam yansıtılmasa dahi devlet desteğinin kapsamı küçültüldüğü için vatandaşların ödeyeceği tutarların ciddi oranda artabileceğine dikkat çekti.
Elektrikte Devlet Desteği Sınırı 3 Bin Kilovatsaate İniyor
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) tarafından hayata geçirilen düzenlemelerin özellikle yüksek tüketim yapan meskenleri hedeflediğini aktaran Eğilmez, elektrik faturalarındaki yıllık son kaynak tüketim limitinin kademeli olarak aşağı çekildiğini hatırlattı. Daha önce 2025 yılında yıllık 5 bin kilovatsaat (kWh), 2026 yılında ise 4 bin kilovatsaat olarak uygulanan destek eşiği, EPDK'nın 30 Ekim 2026 tarihinde aldığı karar doğrultusunda 1 Ocak 2027 itibarıyla yıllık 3 bin kilovatsaate (aylık ortalama 250 kWh) düşürüldü. Yapılan bu kritik limit değişikliğinin, Türkiye genelindeki toplam mesken abonelerinin yüzde 14,7'sine karşılık gelen yaklaşık 6,5 milyon haneyi doğrudan etkilemesi öngörülüyor.
Tüketim sınırını aşan vatandaşların anında yüksek tarifeye geçmeyeceğini belirten Eğilmez, geçiş takviminin işleyişine dair teknik detayları da paylaştı. Yeni düzenlemeye göre aboneler, belirlenen limiti aştıkları ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren destek kapsamı dışındaki tarifeden faturalandırılacak. İktisatçı Eğilmez bu durumu somut örneklerle açıklayarak; 2026 yılı içerisinde 3 bin kilovatsaatlik sınırı ekim ayında aşan bir hanenin 1 Ocak 2027 tarihinde, aralık ayında aşan bir hanenin ise 1 Mart 2027 tarihinde yüksek tüketim tarifesine dahil edileceğini vurguladı.
Doğal Gazda İllere Göre Kademeli Tarife Nasıl İşleyecek?
Analizinde doğal gaz piyasasındaki fiyatlandırma modeline de geniş yer ayıran Mahfi Eğilmez, 4 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren kademeli tarife sistemiyle birlikte konut abonelerinin tüketim hacimlerine göre iki ayrı kategoriye ayrıldığını ifade etti. Bölgesel iklim farklılıkları ve kış aylarındaki ısınma gereksinimleri dikkate alınarak BOTAŞ tarafından belirlenen destek limitlerinin şehirden şehre ve aydan aya değişkenlik gösterdiğini belirten Eğilmez, büyükşehirlere ait güncel eşikleri sıraladı. Buna göre kasım ayı için belirlenen sübvansiyonlu tüketim sınırları İstanbul'da 136,01 metreküp, Ankara'da 283,78 metreküp ve İzmir'de 67,97 metreküp olarak uygulanıyor. Havaların soğumasıyla birlikte aralık ayında bu limitlerin İstanbul için 259,35 metreküpe, Ankara için ise 420 metreküpe çıkarılacağı bilgisi paylaşıldı.
Yüksek Enerji Tüketimi Gelir Düzeyini Yansıtıyor Mu?
Tüketim hacmini temel alan sübvansiyon modelinin kamu bütçesi üzerindeki mali yükü hafifletme amacı taşıdığını belirten Eğilmez, bu yaklaşımın sosyal adalet bakımından önemli eksiklikler barındırdığı uyarısında bulundu. Yalnızca harcanan enerji miktarına bakılarak destek kapsamının daraltılmasının her zaman doğru sonuçlar vermeyeceğini savunan deneyimli iktisatçı, değerlendirmesini şu sözlerle noktaladı:
"Burada ulusal elektrik tarifesinin genel olarak değiştirilmediğini, esas olarak destek kapsamındaki tüketici grubunun daraltıldığını vurgulamak gerekiyor. Yüksek tüketim her zaman yüksek gelir anlamına gelmiyor. Büyük bir evde yaşayan kalabalık bir aile, yalıtımı yetersiz bir konutta oturan düşük gelirli bir hane veya soğuk bir bölgede yaşayan bir vatandaş da destek kapsamının dışına çıkabilir. Tüketim miktarını esas alan bir destek sistemi, gelir düzeyini esas alan bir sosyal yardım sisteminin yerini bütünüyle tutamaz. Enerji politikalarının temel amacı yalnızca tüketimi azaltmak değil, enerjiye erişimi sürdürülebilir ve adil bir biçimde sağlamaktır."
