Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kamuoyuna yansıyan ifadelerinin ardından gündemin ilk sırasına yerleşen emekli maaşı düzenlemesi konusunda teknik çalışmalar hız kazandı. Sabah gazetesinde yer alan ve AK Parti kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, ekonomi yönetimi milyonlarca emeklinin gelir seviyesini artırmak amacıyla kapsamlı bir refah payı modeli üzerinde duruyor.
"Emeklilerimizin durumunu iyileştireceğiz."
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından koordineli biçimde yürütülen hazırlıklarda, standart zam oranlarına ilave olarak refah payı üzerinden ek ödeme yapılması seçeneği ağırlık kazandı. Ekonomi kurmaylarının üzerinde çalıştığı taslakta, yapılacak ilave ödemelerin tüm emeklilere standart bir oran yerine belirli kriterler doğrultusunda dağıtılması hedefleniyor.
Emekli Ek Ödeme Hesaplamasında Üç Temel Kriter Belirlendi
Hazırlanan yeni modelde, emeklilere verilecek ek ödeme tutarlarının adil bir zemine oturtulması amacıyla üç temel ölçüt esas alınıyor. Yapılan planlamaya göre hesaplamalarda emeklinin çalışma hayatı boyunca ödediği toplam prim miktarı, sahip olduğu toplam prim gün sayısı ve mevcut yaşı belirleyici rol oynayacak.
Bununla birlikte teknik heyet, emeklilerin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumuna göre de ayrıntılı bir sınıflandırma yapıyor. SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı statüsünde yer alan vatandaşların durumları ayrı ayrı analiz edilirken; yurt dışı borçlanmasıyla emekli olanlar ile emeklilik sonrası aktif çalışma hayatını sürdüren kişilerin durumu da değerlendirme kapsamına alınıyor.
Prim Gün Sayısına Göre Kademeli Basamak Sistemi Kuruluyor
Refah payı çerçevesinde sağlanacak ek ödemelerin dağıtımında prim gün sayısına dayalı kademeli bir basamak sistemi oluşturulması planlanıyor. Masadaki taslak çalışmaya göre, ilk ödeme basamağının 3 bin 600 prim gününden başlatılması öngörülüyor. Üst basamakların ise 4 bin 700, 9 bin ve üzeri prim gününe sahip emeklileri kapsayacak şekilde üç ya da dört farklı kademeye ayrılması gündemde tutuluyor.
Oluşturulacak bu kademeli yapı sayesinde, çalışma döneminde daha yüksek prim ödeyen ve daha fazla prim gününe sahip olan emeklilerin alacağı ek ödeme tutarının da doğru orantılı olarak artması amaçlanıyor. Sistem devreye alındığında her bir prim basamağı için farklı bir ödeme skalası uygulanacak.
En Düşük Emekli Aylığı İçin Yeni Rakamlar ve Bütçe Kaynağı
Emekli maaşı düzenlemesinin hayata geçirilebilmesi için mevcut bütçe ödeneklerine ek olarak yaklaşık 1,1 trilyon TL tutarında yeni bir mali kaynak oluşturulması hesaplanıyor. Yapılan etki analizlerinde, refah payı kapsamında ortalama en az yüzde 15 oranında ilave bir ödeme yapılması senaryosu üzerinde duruluyor. Nihai artış oranının ise ayrılacak kesin bütçe büyüklüğüne, kapsama alınacak emekli profiline ve yaş ile prim günü kriterlerinin ağırlığına göre netleşeceği ifade ediliyor.
Ortalama yüzde 15 oranındaki ek ödeme senaryosu baz alındığında, ortaya çıkacak yeni maaş rakamları da şekillenmeye başladı. Buna göre, öncelikle normal enflasyon artışıyla birlikte yaklaşık 26 bin TL seviyesine yükselmesi beklenen en düşük emekli aylığının, yüzde 15’lik refah payı ilavesiyle 29 bin 900 TL ile 30 bin TL bandına çıkabileceği öngörülüyor.
Memur emeklileri cephesinde ise yüzde 8 oranındaki toplu sözleşme ve enflasyon zammıyla 34 bin 50 TL seviyesine ulaşacak olan en düşük memur emekli aylığının, aynı oranda ek ödeme uygulanması halinde 39 bin 158 TL düzeyine yükselebileceği hesaplanıyor. AK Parti kaynakları, söz konusu düzenleme için bütçe imkanlarının titizlikle gözden geçirildiğini ve kullanılabilecek yedek akçe tutarlarının hesaplandığını bildirdi. Süreç kapsamında ilk aşamada yasal dönem zamlarının maaşlara yansıtılacağı, ardından belirlenen kriterler doğrultusunda hesaplanacak ek ödemelerin kademeli olarak devreye alınacağı kaydedildi.
