Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye genelindeki tüm resmi ve özel eğitim kurumlarında uygulanan ölçme ve değerlendirme süreçlerini kökten değiştiren yeni yönetmeliği Resmi Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Yeni düzenleme ile eğitim sisteminde köklü bir paradigma değişimine gidilirken, sınavların öğrenciler arasında rekabet oluşturan bir araç olmaktan çıkarılması hedefleniyor. Düzenleme uyarınca, okul öncesi ve ilkokul kademelerinde sınav uygulaması tamamen kaldırılırken, soru hazırlama ve değerlendirme aşamalarında yapay zeka teknolojilerinin kullanılmasına resmi onay verildi.
Sınav Hazırlama ve Değerlendirmede Yapay Zeka Dönemi
Eğitimde dijital dönüşüm hamlesini hızlandıran MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği kapsamında, okullardaki sınav süreçleri artık Bakanlık tarafından uygun görülen dijital platformlar aracılığıyla kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülebilecek. Ölçme faaliyetlerinin verimliliğini ve standartlarını yükseltmek amacıyla, soru oluşturma ile değerlendirme aşamalarında Milli Eğitim Bakanlığı onaylı yapay zeka sistemlerinden aktif olarak faydalanılacak.
İlkokullarda Sınav Yasaklandı ve Sıralama Devri Kapandı
Yeni yönetmeliğin getirdiği en dikkat çekici yeniliklerden biri, okul öncesi ve ilkokul düzeyindeki öğrencilere yönelik sınav yasağı oldu. Buna göre, söz konusu kademelerde hangi ad altında olursa olsun herhangi bir sınav yapılması kesin bir dille yasaklandı. Bu yaş grubundaki öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimleri yıl boyunca süreç odaklı olarak yakından takip edilecek. Ayrıca eğitim öğretimin hiçbir kademesinde elde edilen ölçme ve değerlendirme verileri; öğrenciler, sınıflar, eğitim kurumları ya da iller arasında bir sıralama, kıyaslama ve karşılaştırma unsuru olarak kullanılamayacak.
Ülke ve Okul Genelinde Ortak Yazılı Sınav Kriterleri
Yönetmelik, ortaokul ve lise düzeyindeki sınav uygulamalarına da net kurallar getirdi. Birden fazla şubede okutulan aynı derslerin sınavlarının okul genelinde ortak yapılması temel ilke olarak benimsendi. Bunun yanı sıra MEB, belirleyeceği sınıf seviyeleri ve derslerde ülke çapında ortak yazılı sınavlar düzenleyebilecek ve bu sınavların takvimi ile kapsamını eğitim öğretim yılının başında kamuoyuna duyuracak. Ülke genelindeki ortak sınavların haricinde kalan tüm okul içi sınavlar ise Bakanlığın her dönem yayımlayacağı konu ve soru dağılım tabloları doğrultusunda, öğrencilerin yanıtlarını kendi cümleleriyle oluşturduğu açık uçlu yazılı yoklama formatında gerçekleştirilecek.
Dil Sınavlarında Dört Temel Beceri Ölçülecek
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin değerlendirme sisteminde de kapsamlı bir genişlemeye gidildi. Öğrencilerin dil yetkinliklerini çok yönlü analiz edebilmek amacıyla bu derslerin sınavları; dinleme, konuşma, okuma ve yazma olmak üzere dört temel dil becerisinin tamamını kapsayacak şekilde hem yazılı hem de uygulamalı olarak yapılacak. Ülke genelinde ortak yazılı sınav düzenlenmesi halinde, uygulamalı sınavlar ilgili okullar tarafından gerçekleştirilecek ve her iki oturumdan alınan puanlar birleştirilerek öğrencinin nihai notu hesaplanacak. Öte yandan, kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrenciler için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) kriterleri esas alınacak.
Sınav Tarihleri Öğretim Yılı Başında Duyurulacak
Okullarda uygulanacak sınavların takvimi, eğitim öğretim yılı başlangıcında e-Okul sistemi üzerinden öğrencilere ve velilere ilan edilecek. Olağanüstü durumlar ve mücbir sebeplerin ortaya çıkması halinde ise sınav tarihlerini değiştirme yetkisi doğrudan valiliklere ait olacak. Sınavların tamamlanmasının ardından elde edilen veriler şube ve sınıf bazında detaylı analizlere tabi tutulacak; öğrenme eksikliği saptanan öğrencilerin durumları öğretmenler ve ilgili zümreler tarafından yeniden değerlendirilerek gerekli telafi eğitim süreçleri planlanacak.
Ulusal ve Uluslararası İzleme Araştırmalarına Yeni Düzen
Eğitim politikalarına bilimsel ve somut veri sağlamak amacıyla öğrenci becerilerinin ulusal ve uluslararası düzeyde izlenmesine yönelik yeni bir takvim oluşturuldu. Bu çerçevede; Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE), Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi ve okuryazarlık araştırmaları iki yıllık periyotlarla düzenli olarak yürütülecek. Okul Tabanlı İzleme Araştırması ise Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde her yıl uygulanacak. Ek olarak, PISA ve TIMSS gibi küresel ölçekli eğitim araştırmalarının Türkiye ulusal raporları, uluslararası raporların yayımlandığı tarih ile eş zamanlı olarak kamuoyunun bilgisine sunulacak.
