Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye genelindeki milyonlarca öğrenciyi doğrudan ilgilendiren Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) uygulamasını bu eğitim öğretim yılında ilk kez devreye aldı. İlk sınavların uygulanmaya başlamasıyla start alan sürecin 13 Kasım tarihine kadar devam etmesi öngörülüyor. Hayata geçirilen bu yeni model ile bazı eğitim kurumlarında notların kolayca yükseltilerek haksız Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) avantajı elde edilmesi dönemi sona ererken, yeni nesil sınav sorularında öğrencilerin hangi yetkinliklerinin ön plana çıkacağı da belirlendi.
Yapay Zeka Desteğiyle OBP Adaletsizliğinin Önüne Geçilecek
Uygulamaya konulan Ortak Yazılı Sınav Sistemi kapsamında öğrenci notları yapay zeka teknolojisinin sunduğu imkanlarla yakından takip edilecek. Bu yenilikçi denetim mekanizmasının, eğitim camiasında uzun yıllardır tartışma konusu olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) hesaplamalarındaki eşitsizlikleri ortadan kaldırması hedefleniyor.
Konuya ilişkin Türkiye gazetesine değerlendirmelerde bulunan eğitim uzmanları, OBP'nin lise diploma notunun 5 katsayısıyla çarpılmasıyla elde edildiğini ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) puanına 0,12 oranında eklendiğini hatırlatarak mevcut sistemdeki aksaklıkları şu sözlerle ifade etti:
"Örneğin diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP'si 400 oluyor ve YKS puanına 48 puan katkı sağlıyor. Kâğıt üzerinde güzel görünen sistem, uygulamada ciddi adaletsizliklere yol açıyordu. Çünkü her okul aynı zorlukta not vermiyordu. Bazı okullarda notlar kolayca şişirilirken bazılarında yüksek not almak ciddi emek gerektiriyordu. Böylece aynı seviyedeki iki öğrenciden, notların daha kolay verildiği okuldan mezun olan daha fazla OBP katkısı alabiliyordu. Özellikle birkaç puanın belirleyici olduğu bölümlerde bu durum büyük fark oluşturuyordu."
Usulsüzlük Yapan 74 Okulun Ruhsatı İptal Edildi
Eğitim otoriteleri, ortak yazılı sınavların amacına uygun şekilde yürütülmesi halinde sınav rekabetindeki bu adaletsizliğin giderilmesinde kritik bir rol oynayacağı görüşünde birleşiyor. Yeni değerlendirme sistemi sayesinde öğrencilerin devamsızlık kayıtlarını düzenli tutmayan ve gerçek dışı yüksek notlar veren eğitim kurumlarının tespiti de oldukça kolaylaşacak. Son bir buçuk yıllık süreçte denetimlerde usulsüzlük yaptığı belirlenen 74 okulun çalışma ruhsatı iptal edilirken, OYSS'nin benzer usulsüzlük girişimlerini caydırması amaçlanıyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli vizyonu çerçevesinde yapılandırılan yeni ölçme ve değerlendirme sistemi; öğrencilerin sadece teorik bilgi birikimini değil, edindikleri bilgiyi kullanma, yorumlama, analiz etme ve farklı yaşam durumlarına uyarlama yeteneklerini ölçmeyi esas alıyor.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İle Yeni Nesil Sınav Soruları
Uğur Okulları Genel Müdür Yardımcısı Adil Kurt ile kurumun bölüm başkanları, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan örnek sınav sorularını detaylı biçimde inceledi. Yapılan analizlerde; açık uçlu soru tiplerinin, günlük yaşamdan alınan senaryoların, görsel ve veri okuma becerilerinin yanı sıra öğrencilerin düşüncelerini gerekçelendirerek yanıt oluşturma kabiliyetlerinin öne çıktığı vurgulandı.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi İle Ezberci Eğitim Anlayışı Bitiyor
Yayımlanan örnek sınav kitapçıklarının geleneksel ezberci ve salt bilgi aktarımına dayalı ölçme yöntemlerinin ötesine geçtiğine dikkat çeken Adil Kurt, yeni sistemin eğitim sürecine katkılarını şu ifadelerle değerlendirdi:
"Hem ortaokul hem de lise düzeyindeki örnek sorular, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu, beceri temelli ve süreç odaklı bir yaklaşım sergiliyor. Açık uçlu sorular, günlük hayat senaryoları, görsel, grafik ve tablolarla zenginleştirilen sınavlar; öğrencilerin bilgiyi hatırlamasının yanı sıra analitik düşünme, neden-sonuç ilişkisi kurma, problem çözme, bilimsel okuryazarlık ve yorumlama gibi üst düzey becerilerini ölçmeyi hedefliyor."
Hazırlanan soruların tüm sınıf kademelerindeki müfredat kazanımlarını ve gerçek hayat bağlamlarını bütüncül olarak ele aldığını ifade eden Kurt, paylaşılan örneklerin öğrencilere sınav hazırlık aşamasında kendi bilgi ve beceri düzeylerini objektif biçimde test etme fırsatı verdiğini belirtti. Kurt ayrıca, bu yeni yapının öğretmenlere de öğrencilerin öğrenme süreçlerini daha sağlıklı izleme ve ölçme-değerlendirme faaliyetlerini bilimsel temelde planlama noktasında önemli bir rehberlik sunduğunu sözlerine ekledi.
