İBB Meclisi'nde Sosyal Yardım Politikaları ve Mali Veriler Masaya Yatırıldı
İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi'nin kasım ayı olağan toplantılarında belediyenin sosyal hizmet uygulamaları ve mali gerçekleşmeleri tartışıldı. Gündem dışı söz alan AK Parti İBB ve Bağcılar Belediye Meclis Üyesi Sibel Betül Birer, belediye yönetiminin 2025 yılı faaliyet raporundaki rakamlar ile 2026 yılının ilk altı aylık mali verilerini karşılaştırarak sosyal destek kalemlerinde yaşanan daralmayı ve bütçe sapmalarını gündeme taşıdı. Birer, yararlanıcı sayılarındaki gerilemenin nedenlerinin başvuru ve ödeme verileriyle şeffaf bir şekilde açıklanması gerektiğini ifade etti.
Nakdi Destek ve Evlilik Yardımlarında Dikkat Çeken Gerileme
İBB'nin 2025 yılı faaliyet raporunda yer alan verileri paylaşan Sibel Betül Birer, tek seferlik nakdi destekten faydalanan hane sayısının bir önceki döneme kıyasla 333 bin 347'den 104 bin 628'e düştüğünü bildirdi. Diğer sosyal yardım kalemlerindeki değişimlere de işaret eden Birer; ev eşyası ve giyim desteği kapsamındaki hizmet sayısının 14 bin 331'den 4 bin 491'e, yenidoğan destek paketi sayısının ise 40 bin 379'dan 37 bin 568'e gerilediğini aktardı. Evlilik desteğinden yararlanan çift sayısının 7 bin 533'ten 4 bin 40'a inerek yaklaşık yüzde 46 oranında azaldığını belirten Birer, konuya ilişkin şu soruları yöneltti:
"İhtiyaç mı azaldı, programın kapsamı mı değişti, destek başka bir kanaldan mı verildi? Bunun başvuru ve ödeme verileriyle açıklanması gerekir. Evlilik desteğindeki yüzde 46'lık düşüşün hesabını, yuva kurmaya çalışan gençlerimiz adına soruyoruz."
2025 Sosyal Destek Bütçesinde 2,7 Milyar Liralık Sapma İddiası
Belediyenin mali performans verilerini de inceleyen Birer, 2025 yılı Performans Programı'nda ayni ve nakdi sosyal destek hizmetleri için yaklaşık 11 milyar 849 milyon lira bütçe öngörüldüğünü, ancak faaliyet raporuna göre gerçekleşen harcamanın 9 milyar 194 milyon lirada kaldığını kaydetti. Öngörülen ödeneğin yaklaşık yüzde 78'inin kullanıldığını vurgulayan Birer, aradaki 2 milyar 655 milyon liralık farkın kaynağını sorguladı.
2026 yılının ilk yarısına ait mali tabloları da değerlendiren Birer, Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programına ayrılan yaklaşık 12 milyar 711 milyon liralık bütçenin haziran sonu itibarıyla 3 milyar 887 milyon lirasının (yüzde 31) harcandığını belirtti. Aynı dönemde Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programında bütçe gerçekleşmesinin yüzde 7, Şehit Yakını ve Gaziler programında ise yüzde 11 seviyesinde kaldığını aktaran Birer, yönetime şu sözlerle seslendi:
"Hangi kalemlerde tasarruf yaptınız, hangi hizmetleri değiştirdiniz, hangi işleri ertelediniz? Bu farkın hesabını kendi performans hedefleriniz üzerinden verir misiniz?"
Seçim Vaatleri ve Sayıştay Denetim Raporu Bulguları Gündemde
Konuşmasında seçim döneminde duyurulan taahhütlerin mevcut durumuna da değinen Birer, 2024 yılında 100 bin anne adayına beslenme paketi sözü verilmesine rağmen Ekim 2026'da 2027 yılı için 50 bin anne adayını kapsayan yeni bir hedef açıklandığını hatırlattı. Tek asgari ücretle geçinen hanelere yönelik yıllık 10 bin lira pazar desteği vaadinin, Nisan 2026'da tek seferlik 2 bin 500 lira olarak uygulandığını ve 2027 için 5 bin lira olarak duyurulduğunu ifade eden Birer, "2024'te söz verdiğiniz 100 bin anne adayına hangi tarihte, kaç paket ulaştırdınız?" sorusunu sordu.
2025 yılı Sayıştay denetim raporunun 90 numaralı bulgusuna da atıfta bulunan Birer, 2 milyar 725 milyon lirayı aşan nakdi yardımın ödeme aracılık hizmetinin ihalesiz olarak BELBİM ve özel bir banka protokolüyle yürütüldüğünü belirtti. Raporda, hak sahiplerince aynı gün çekilmeyen tutarlardan BELBİM'in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiğinin tespit edildiğini aktaran Birer, İBB yönetiminin sistemin güvenli ve izlenebilir olduğu yönündeki savunmasına karşılık Sayıştay'ın belediye şirketi kullanımının rekabet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı değerlendirmesinde bulunduğunu vurguladı.
İlçe Belediyelerinin 2027 Bütçe Payları ve Geçmiş Dönem Verileri
İstanbul'daki 39 ilçe belediyesinin 2027 yılı bütçe tasarılarını da kıyaslayan Birer, sosyal yardımları içeren cari transferlere ayrılan bütçe oranında ilk üç sırada Pendik (yüzde 7,76), Ümraniye (yüzde 6,70) ve Tuzla (yüzde 5,05) belediyelerinin yer aldığını, ilk 10 belediyenin 7'sinin AK Parti yönetiminde olduğunu söyledi. Birer ayrıca, 2018 yılında AK Parti yönetimindeki İBB döneminde sosyal destek kartıyla 149 bin 251 aileye, eğitim yardımlarıyla ise 89 bin 574 öğrenciye destek sağlandığını hatırlatarak kasım ayı itibarıyla güncel hizmet verilerinin Meclis ile paylaşılmasını talep etti.
