Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Sebahattin Çelik, mide ve özofagus kanserlerinde erken tanının sağlanması için Van’da toplum tabanlı tarama çalışmalarının bir an önce başlatılması çağrısında bulundu.
Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 2015-2025 yılları arasındaki endoskopi ve patoloji kayıtları incelenerek hazırlanan rapor, mide ve özofagus kanserlerinde erken tanının önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Prof. Dr. Sebahattin Çelik tarafından hazırlanan rapor, Van Valisi Dr. Ozan Balcı’nın katkılarıyla basılı yayın haline getirildi. MÖCED 2. Ulusal Mide ve Özofagus Cerrahisi Kongresi’nde Türkiye’nin farklı illerinden katılan genel cerrahlara dağıtılan çalışma, bölgedeki 11 yıllık bilimsel verileri ulusal ölçekte gündeme taşıdı.
11 Yıllık Veriler Raporlandı
Rapora göre, 11 yıllık süreçte Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 66 bin 380 kişiye üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapıldı. Patoloji sonuçlarına ulaşılan 45 bin 264 hastanın bin 469’unda malignite tespit edildi. Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise evre bilgisi bulunan kanser hastalarının yüzde 84,9’una lokal ileri veya metastatik evrede tanı konulması oldu.
Kongrede yaptığı sunumda erken tanının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Sebahattin Çelik, mide ve özofagus kanserlerinde ileri evrede tanı alan hasta sayısının azaltılması ve kansere bağlı ölümlerin önlenmesi için endoskopik tarama programlarının gerekliliğini bilimsel veriler ışığında değerlendirdi. Raporda, Van ve Van Gölü Havzası’nın mide ve özofagus kanserleri açısından taşıdığı risk nedeniyle özel olarak ele alınması gerektiği vurgulandı. Türkiye genelinde tüm yetişkin nüfusu kapsayacak bir endoskopik tarama programı için mevcut bilimsel verilerin henüz yeterli olmadığı belirtilirken, öncelikle Van ve çevresinde toplum tabanlı bilimsel çalışmaların başlatılması önerildi.
Bölgesel Pilot Çalışma Önerisi
Bu kapsamda bölgedeki kanser sıklığının yaş ve cinsiyete göre belirlenmesi, ardından hedef nüfusu kapsayan bölgesel bir tarama pilotunun hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi. Önerilen çalışmada katılım oranları, endoskopi ve patoloji kapasitesi, maliyet-etkililik ve bütçe etkisinin de değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Raporda, erken evrede tanı alan hastaların tedavi maliyetlerinin lokal ileri evrede tanı alan hastalara göre daha düşük olduğuna da işaret edildi. Erken teşhisin hem hastaların yaşam şansını artırabileceği hem de sağlık ekonomisine katkı sağlayabileceği belirtildi. Son olarak raporda; meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserlerinde uygulanan toplum temelli tarama programlarına benzer bilimsel yaklaşımların mide ve özofagus kanserleri için de geliştirilmesi önerisinde bulunuldu.
