Van genelinde hava sıcaklıklarının düşüşe geçmesiyle birlikte ev ve iş yerlerinde soba, doğal gaz ve çeşitli ısıtma ekipmanlarının kullanımı hız kazandı. Isınma ihtiyacının artması, beraberinde "sessiz ölüm" olarak nitelendirilen karbonmonoksit zehirlenmesi tehlikesini de yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Renksiz, kokusuz ve tatsız bir yapıya sahip olması sebebiyle duyu organlarıyla tespit edilmesi imkânsız olan bu gaza karşı sağlık profesyonelleri vatandaşları teyakkuza çağırıyor. Konuya ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulunan Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hava ve Uzay Hekimliği Uzmanı Dr. Tuğba Özüarı, kış mevsimi yaklaşırken soba, baca ve doğal gaz tesisatlarının periyodik bakımlarının aksatılmaması gerektiğinin altını çizdi.
Kış Aylarında Karbonmonoksit Zehirlenmesi ve Tedavi Süreci
İnsan organizması üzerinde geri dönüşü olmayan tahribatlara ve can kayıplarına yol açabilen karbonmonoksit gazı, özellikle yetersiz havalandırılan kapalı alanlarda büyük risk oluşturuyor. Dr. Tuğba Özüarı, ağır zehirlenme tablosuyla sağlık kuruluşlarına ulaştırılan hastaların iyileşme süreçlerinde hiperbarik oksijen tedavisi yönteminden faydalandıklarını aktardı. Bu tıbbi müdahalenin özel olarak tasarlanmış basınçlı kabinlerde, hastalara yüksek atmosfer basıncı altında saf (%100) oksijen solutularak gerçekleştirildiğini ifade eden Özüarı, erken müdahalenin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Mevsim geçişiyle birlikte ısınma araçlarının devreye girmesinin vaka sayılarını doğrudan etkilediğini belirten Hava ve Uzay Hekimliği Uzmanı Dr. Tuğba Özüarı, sürece dair şu açıklamalarda bulundu:
"Buna bağlı olarak karbonmonoksit zehirlenmelerinin görülme sıklığı da artmaktadır. Karbonmonoksit gazı renksiz, kokusuz ve fark edilmesi oldukça zor bir gazdır. Ancak insan vücudunu etkilediğinde ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme dahi neden olabilmektedir. Bizler, ileri derecede karbonmonoksit zehirlenmesine maruz kalan hastaları hastanemizde ve kliniğimizde tedavi edebilmekteyiz. Bu hastalara hiperbarik oksijen tedavisi uygulamaktayız. Hiperbarik oksijen tedavisi, özel kabinlerde yüksek basınç altında yüzde 100 oksijen solutularak uygulanan bir tedavi yöntemidir."
Soba Zehirlenmesi Belirtileri ve Hayati Korunma Yöntemleri
Zehirlenme vakalarının ilk aşamalarında hastalarda çoğunlukla baş ağrısı, mide bulantısı, kusma ve genel bir bitkinlik hali gibi günlük rahatsızlıklarla karıştırılabilecek semptomlar gözlemleniyor. Ancak maruziyet süresinin uzaması ve gaz yoğunluğunun artması durumunda tablo ağırlaşarak bilinç bulanıklığı, bayılma, kalp ritim bozuklukları ve merkezi sinir sisteminde kalıcı hasarlar meydana gelebiliyor. Hastane bünyesinde ileri seviye vakaların tedavisini başarıyla yürüttüklerini kaydeden Dr. Özüarı, asıl hedefin bu vakaların yaşanmadan önlenmesi olduğunu dile getirdi.
Alınacak basit ama etkili güvenlik önlemleriyle soba zehirlenmesi ve doğal gaz kaynaklı faciaların tamamen önüne geçilebileceğini hatırlatan Dr. Tuğba Özüarı, sözlerini şöyle tamamladı:
"Ancak zehirlenmenin daha ileri seviyelere ulaştığı vakalarda bilinç kaybı, kalp ve sinir sistemi hasarları da görülebilmektedir. Hastanemizde ileri düzeyde zehirlenmeye maruz kalan hastaların tedavisini gerçekleştiriyoruz. Ancak burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir nokta var: Karbonmonoksit zehirlenmeleri büyük ölçüde önlenebilir durumlardır. Sobaların, bacaların ve doğal gaz sistemlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi, kapalı ortamların yeterince havalandırılması ve gaz dedektörlerinin bulundurulması hayati önem taşımaktadır. Son olarak unutulmamalıdır ki alınabilecek küçük tedbirlerle ölümcül sonuçların önüne geçmek mümkündür."
