Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen tip 2 diyabet tedavisinde güncel yaklaşım, yalnızca kan şekerini kontrol altında tutmanın ötesine geçiyor. Uzmanlar, tedavisinde kilo yönetimi ve kalp-damar risklerinin de birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Medicana Kadıköy Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, tedavi planının kişiye göre belirlenmesinin önemini vurguladı. GLP-1 reseptör agonistleri olarak bilinen ilaç grubunun da bu yaklaşımın öne çıkan seçenekleri arasında yer aldığını belirten Göncüoğlu, bu ilaçların her diyabet hastası için uygun olmadığını ve tedavi kararının kapsamlı bir değerlendirmeyle verilmesi gerektiğini belirtti.
GLP-1 hormonunun vücuttaki rolü nedir
Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, GLP-1 hormonunun vücuttaki rolüne ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“GLP-1, yemek sonrasında bağırsaklardan salgılanan ve kan şekeri düzenlenmesinde rol oynayan bir hormondur. Kan şekeri yükseldiğinde insülin salgılanmasını desteklerken, glukagon adı verilen ve kan şekerini yükselten hormonun salgılanmasını azaltır. Ayrıca mide boşalmasını yavaşlatabilir ve iştah üzerinde etkili olabilir. GLP-1 reseptör agonistleri ise bu hormonun etkilerini taklit ederek kan şekeri kontrolüne katkı sağlar. Bazı ilaçlar kilo kaybını da destekleyebilir. Bu özellikleri nedeniyle özellikle tip 2 diyabeti bulunan ve fazla kilo ya da obeziteyle yaşayan bazı kişilerde tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebilir”
Göncüoğlu, bu ilaçların etkisinin yalnızca tartıdaki değişim üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Tip 2 diyabette tedavinin amacı yalnızca kan şekeri değerini düşürmek değildir. Kişinin uzun vadeli sağlık risklerini azaltmak, yaşam kalitesini korumak ve diyabete bağlı komplikasyonların önüne geçmek de önemlidir. GLP-1 temelli ilaçlar, uygun hastalarda kan şekeri kontrolüne katkı sağlarken kilo yönetimi açısından da yarar sunabilir. Ancak hangi tedavinin seçileceği; kişinin mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve tedavi hedefleri dikkate alınarak belirlenmelidir”
Kalp ve böbrek sağlığı neden tedavi kararında önemli
Tip 2 diyabetin kalp-damar hastalıkları ve kronik böbrek hastalığı açısından önemli risk faktörlerinden biri olduğunu belirten Göncüoğlu şu açıklamayı yaptı:
“Tedavi planlanırken kan şekeri değerlerinin yanı sıra kişinin daha önce kalp krizi geçirip geçirmediği, damar hastalığı bulunup bulunmadığı ve böbrek fonksiyonları da değerlendirilmelidir. Bazı GLP-1 reseptör agonistlerinin, belirli hasta gruplarında kalp-damar olaylarının azaltılmasına katkı sağladığı gösterilmiştir. Böbrek hastalığı bulunan bazı kişilerde de kan şekeri kontrolü ve böbrek sağlığının korunması açısından yarar sağlayabilen tedavi seçenekleri mevcuttur. Bununla birlikte bu etkiler tüm ilaçlar ve tüm hastalar için aynı değildir. Tedavi seçiminde ilacın kanıtlanmış etkileri, kişinin sağlık durumu ve diğer tedavi seçenekleri birlikte ele alınmalıdır.”
Diyabet yönetiminde bütüncül değerlendirmenin önemine dikkat çeken Göncüoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kan şekeri hedeflerine ulaşmak önemli olsa da hastanın kalp-damar ve böbrek sağlığını göz ardı etmemek gerekir. Bazı kişilerde kalp-damar riskini azaltan veya kilo yönetimini destekleyen ilaçlar tedavi planında öne çıkabilir. Burada tek bir ilaçtan herkes için aynı sonucu beklemek doğru değildir. Tedavinin yararı, olası riskleri ve kişinin ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir”
