Suça sürüklenen çocuklara ilişkin kanun teklifi TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi
Teklif, çocukların işlediği suçlara ilişkin ceza hükümlerinden infaz sistemine, aile yükümlülüklerinden ateşli silahların muhafazasına kadar birçok alanda yeni düzenlemeler getiriyor.
Yeni düzenlemeye göre, suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda verilecek hapis cezası 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar olacak. Diğer hapis cezalarında ise üçte bir oranında indirim uygulanacak ve her bir fiil için verilecek ceza 15 yılı aşamayacak.
12-15 yaş grubuna yeni düzenleme
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, suçu işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması ya da davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak. Ancak bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.
Algılama ve yönlendirme yeteneğinin bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 ila 18 yıl, müebbet gerektiren suçlarda ise 10 ila 12 yıl arasında hapis cezası verilebilecek.
Hakime takdir yetkisi genişletiliyor
Teklifle, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hakime yeni bir takdir yetkisi tanınıyor. Buna göre, somut olayın özellikleri dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilecek, 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise bir üst yaş grubuna ait ceza rejimi uygulanabilecek.
Silahını çocuğun erişimine bırakanlara hapis cezası
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a eklenen maddeyle, ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek çocuğun erişimine bırakan kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Tekerrür yaş sınırı değişiyor
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, tekerrür hükümlerinde yaş istisnası 18 yaştan 15 yaşa indiriliyor. Buna göre suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış kişiler hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
Aile yükümlülüklerini ihlal edenlere daha ağır yaptırım
Teklif kapsamında aile hukukundan doğan bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilere verilen cezalar da artırılıyor. Daha önce "1 yıla kadar hapis" olarak düzenlenen ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis şeklinde yeniden düzenlenirken, hamile eşini veya birlikte yaşadığı hamile kadını çaresiz durumda terk eden kişilere verilecek ceza da 6 aydan 2 yıla kadar hapis olarak yükseltiliyor.
Çocuğunun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne ve babalar için öngörülen hapis cezası ise 1 yıldan 3 yıla kadar artırılıyor.
Çocuk hükümlüler için infaz sistemi değişiyor
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da yapılan düzenlemeyle çocuk hükümlülerin cezalarına doğrudan çocuk eğitimevinde başlanması uygulaması kaldırılıyor. Bundan sonra infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak, iyi halli olduğu değerlendirilen çocuklar daha sonra eğitimevlerine sevk edilecek.
Ancak terör, örgüt ve belirli ağır suçlar hariç olmak üzere, kasıtlı suçlardan 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocuklar cezalarını doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edebilecek.
Çocukların eğitimevine ayrılmaları, psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi ve sosyal çalışmacı gibi uzmanların da yer aldığı idare ve gözlem kurullarınca en geç üç ayda bir değerlendirilecek.
15 yaş altı için infazda avantaj
Teklifte yer alan önemli düzenlemelerden biri de infaz sürelerine ilişkin oldu. Buna göre, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü kurma suçları hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesabında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği her 1 gün, 2 gün olarak değerlendirilecek.
Düzenleme, teklifin yasalaşması halinde çocuk adalet sisteminde ceza sorumluluğu, infaz uygulamaları ve çocukların korunmasına yönelik önemli değişiklikleri hayata geçirecek.
