Sigara satışında yeni dönem: Kimlikle satışı gündemde
Türkiye’nin, Endonezya’nın ardından dünyada en fazla sigara tüketen ülkeler arasında yer aldığını belirten Birinci, sigarayla mücadelede yeni düzenlemelerin gündemde olduğunu ifade etti.
Atatürk Üniversitesi ev sahipliğinde Can Sağlığı Vakfı tarafından düzenlenen “MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi”nde konuşan Birinci, sağlık sisteminin geleceği ve mevcut riskler üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Sigaranın yalnızca bireysel değil, ekonomik açıdan da büyük bir yük oluşturduğunu vurgulayan Birinci, Türkiye’de sigara kullanan bir bireyin sağlık maliyetinin ortalama 1028 dolar olduğunu, kişi başı sağlık harcamasının ise 840 dolar seviyesinde bulunduğunu aktardı. Tütün kullanımının yol açtığı toplam ekonomik yükün ise milyarlarca doları bulduğunu ifade etti.
Hane halkı düzeyinde sigaraya ayrılan harcamanın yıllık yaklaşık 15 milyar liraya ulaştığını söyleyen Birinci, sigaraya bağlı yangınların oluşturduğu zararların da 4 milyar lira civarında hesaplandığını belirtti. Sigaranın neden olduğu sağlık harcamalarının ise yaklaşık 5 milyar dolara ulaştığını dile getirdi.
“Çocuklar da risk altında”
Tütün kullanımının artış göstermeye devam ettiğine dikkat çeken Birinci, özellikle gençler arasındaki yaygınlığa vurgu yaptı. Avrupa’da yapılan bir araştırmaya göre 15–16 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 55’inin sigaraya kolayca erişebildiğini, ilk kullanım yaşının ise 12’nin altına kadar düştüğünü söyledi. Kız ve erkek çocuklar arasındaki kullanım oranlarının da birbirine yaklaştığını ifade etti.
Birinci, her yıl dünya genelinde yaklaşık 7 milyon kişinin sigaraya bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini, bunun yanında pasif içicilik nedeniyle 1,6 milyon kişinin daha yaşamını yitirdiğini belirtti. Türkiye’de çocukların yüzde 44’ünün tütün dumanına maruz kaldığını da sözlerine ekledi.
“Türkiye’de günlük tüketim 17 dal”
Türkiye’nin günlük kişi başı sigara tüketiminde 17 dal seviyesine ulaştığını belirten Birinci, ülkenin bu alanda dünyada üst sıralarda yer aldığını söyledi. Fiyat politikalarının en etkili mücadele araçlarından biri olduğuna dikkat çeken Birinci, sigara fiyatlarındaki artışın tüketimi doğrudan düşürdüğünü ifade etti.
Düşük fiyatların sigaraya erişimi kolaylaştırdığını vurgulayan Birinci, Türkiye’nin bu nedenle en ucuz sigara satılan ülkeler arasında yer aldığını kaydetti.
“Elektronik sigara da risk oluşturuyor”
Elektronik sigaraya ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Birinci, bu ürünlerin sanıldığı kadar masum olmadığını söyledi. Elektronik sigaranın gençlerde sigaraya başlama oranını artırdığını belirterek, bazı ülkelerde yasak uygulamaları bulunduğunu hatırlattı.
Türkiye’de elektronik sigaranın satışının yasal olmadığını ancak bulundurulmasına yönelik düzenlemelerin daha da sıkılaştırılması gerektiğini ifade eden Birinci, Japonya örneğini hatırlatarak bazı ülkelerde sigaranın kimlik doğrulamasıyla satıldığını ve benzer uygulamaların Türkiye’de de gündeme alınabileceğini söyledi.
