Kıbrıs Barış Harekatı'nın 52'nci yıldönümü
20 Temmuz 1974'te başlayan harekat, yurt genelinde ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde düzenlenen törenlerle anılıyor.
Kıbrıs'ta Gerilim Yıllarca Sürdü
Kıbrıs, Osmanlı Devleti'nin 1878 yılında Rusya ile yaptığı savaşın ardından İngiltere'ye kiralandı. İngiltere ise 1914 yılında adayı tek taraflı olarak ilhak etti. Lozan Antlaşması ile ada resmen İngiltere'nin yönetimine bırakıldı.
Yunanistan'a bağlanmayı hedefleyen "Enosis" düşüncesini benimseyen Rumlar, diplomatik yollarla sonuca ulaşamayınca 1955 yılında EOKA adlı silahlı örgütü kurdu. 1 Nisan 1955'te başlayan saldırılarda yüzlerce kişi hayatını kaybederken, çok sayıda Türk köyü boşaltılmak zorunda kaldı. Bunun üzerine Kıbrıs Türkleri de 1958 yılında Türk Mukavemet Teşkilatı'nı (TMT) kurarak örgütlü direnişe geçti.
Kanlı Noel ve Artan Saldırılar
1959 yılında imzalanan Zürih ve Londra Antlaşmaları'nın ardından Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Ancak Rum yönetiminin 1963 yılında Türk toplumunun anayasal haklarını tek taraflı olarak kaldırmasıyla adadaki gerilim yeniden tırmandı.
20 Aralık 1963'te başlayan ve tarihe "Kanlı Noel" olarak geçen saldırılarda yüzlerce Kıbrıslı Türk yaşamını yitirirken, 103 Türk köyü boşaltıldı ve yaklaşık 25 bin kişi göç etmek zorunda kaldı. Aynı dönemde yaşanan Kumsal Katliamı'nda ise Binbaşı Nihat İlhan'ın eşi ve üç çocuğu evlerinde katledildi.
1964 yılında Erenköy'e yönelik saldırılar sırasında Türkiye sınırlı bir hava harekatı düzenleyerek bölgedeki Türk toplumuna yönelik saldırıları durdurdu. Bu süreçte uçağı düşürülen Türk pilot Yüzbaşı Cengiz Topel de esir düştükten sonra işkence sonucu şehit edildi.
Kıbrıs Barış Harekatı Başladı
Yunanistan destekli darbenin ardından Türkiye, garantörlük hakkını kullanarak 20 Temmuz 1974'te Kıbrıs Barış Harekatı'nı başlattı. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin adaya çıkmasının ardından Birleşmiş Milletler'in çağrısıyla 22 Temmuz'da ateşkes ilan edildi.
Ancak Cenevre Görüşmeleri'nden sonuç alınamaması ve Türk toplumuna yönelik yeni saldırı ihtimalinin ortaya çıkması üzerine, 14 Ağustos 1974'te "Ayşe tatile çıksın" parolasıyla İkinci Kıbrıs Barış Harekatı gerçekleştirildi.
Harekatın ardından adada bugünkü fiili sınırlar oluşurken, Türk tarafı harekatın Kıbrıs Türk halkının güvenliğini sağladığını ve bölgede kalıcı barışın tesis edilmesine katkı sunduğunu vurguluyor.
1.284 Şehit Verildi
Kıbrıs Barış Harekatı boyunca Türk Silahlı Kuvvetleri 498 Mehmetçiği, Kıbrıs Türk mücahitleri ise 786 kahramanını şehit verdi. Harekatın 52. yıl dönümünde şehitler düzenlenen törenler, dualar ve çeşitli etkinliklerle rahmet ve minnetle anılıyor.
