Cezai ehliyet yaşı düşüyor, indirim de kalkıyor! Çocuk suçlarında yeni model
Yeni düzenleme ile cezai ehliyet yaşı 10’a çekilirken, özellikle cinayet, cinsel saldırı ve benzeri ağır suçlarda çocuklar için daha ağır ve indirimsiz cezalar öngörülüyor.
Model kapsamında, suça karışan çocuklara doğrudan hapis yerine kademeli yaptırım sistemi uygulanması planlanıyor. Mahkemeler, 16 yaş altı çocukların ebeveynlerine de çeşitli sorumluluklar yükleyebilecek; denetim, rehabilitasyon süreçlerine katılım ve belirli saatlerde evde bulunma gibi yükümlülüklere uymayan aileler için idari para cezası veya hapis cezası gündeme gelebilecek.
Ağır suçlarda, çocukların indirimden yararlanamaması hedefleniyor. Mala zarar verme, hırsızlık ve gasp gibi suçlarda çocukları araç olarak kullanan örgütlere yönelik cezalar da artırılacak. Bununla birlikte ‘diversiyon’ benzeri programlarla çocukların mahkemeye çıkmadan önce rehabilitasyon süreçlerine dahil edilmesi, mağdurdan özür dileme ve zararı karşılama gibi adımların ön plana çıkarılması planlanıyor.
Komisyonun araştırmasına göre, suça sürüklenen çocukların yüzde 60’ı işledikleri suçun yasal sonuçlarından habersiz. Raporda, riskli sosyal çevre, eğitimden kopuş ve madde kullanımı gibi faktörlerin suça sürüklenmede belirleyici olduğu ortaya kondu. Araştırmaya katılan çocukların yarısı okuldan ayrılmış veya hiç okula gitmemiş, yüzde 40’ı ev dışında en az bir kez fiziki şiddet yaşamış, yüzde 27’si ise silah veya bıçak tehdidine maruz kalmış durumda. Yaklaşık yüzde 10’unun ise cinsel şiddet tecrübesi bulunduğu kaydedildi.
Komisyonun hazırladığı model teklifinin, çocuk adaletine ilişkin müstakil bir kanun tasarısına temel oluşturması ve ceza yerine önleyici, koruyucu ve rehabilite edici bir yaklaşımı öne çıkarması bekleniyor.
