10 soruda Terörsüz Türkiye yasası
“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla Meclis gündemine gelen düzenleme, terör örgütü PKK/KCK'nın silah bırakması ve kendini feshetmesinin ardından hukuki sürecin nasıl yürütüleceğine ilişkin önemli hükümler içeriyor.
Türkiye'nin terör sorununu sona erdirme hedefi doğrultusunda yürütülen süreçte yeni bir aşamaya geçiliyor. PKK/KCK'nın kendini feshettiğini ve silahlarını teslim ettiğini güvenlik kurumlarının tespit etmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesinin ardından yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi öngörülüyor.
Çerçeve Yasa olarak hazırlanan ve adı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olarak değiştirilen teklif, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden hükümlülerin cezalarının infazına, silahların tesliminden sürecin Meclis tarafından izlenmesine kadar birçok başlıkta düzenleme getiriyor.
İşte teklifin öne çıkan maddeleri:
1- Teklifle ne amaçlanıyor?
Düzenlemeyle, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki süreç belirleniyor.
Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanması şartı aranıyor.
Teklif; örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve propaganda yapma suçlarının yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları da kapsıyor.
2- Soruşturma ve kovuşturmalar nasıl ertelenecek?
Belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde, kapsam dahilindeki bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi öngörülüyor.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenebilecek.
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek.
3- Erteleme kararları nasıl takip edilecek?
Verilen erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlara yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından ihtiyaç duyulması halinde erişilebilecek.
Erteleme süresi içerisinde terör suçlarından herhangi birinin işlenmesi durumunda erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.
4- Hapis cezası alanlar için ne olacak?
Teklif kapsamında yer alan suçlardan hüküm giyen kişiler için de infazın ertelenmesine yönelik düzenleme bulunuyor.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan hüküm giyenler düzenlemenin dışında bırakılıyor.
Diğer suçlar bakımından toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Bu süreçte müsadere kararlarının uygulanmasına engel bulunmayacak.
5- Erteleme süresinde yeniden terör suçu işlenirse ne olacak?
Erteleme kararının ardından belirlenen süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi erteleme kararını kaldırarak cezanın infazının devamına karar verecek.
Belirlenen süre herhangi bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa, verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.
Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yapılacak.
6- Hak yoksunlukları ortadan kaldırılabilecek mi?
Mahkumiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması için de belirli süre şartı getiriliyor.
5 yıllık erteleme kararı verilenler, karar tarihinden itibaren 2 yıl geçmesinin ardından; 10 yıllık erteleme kararı verilenler ise 3 yıl geçmesinin ardından hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için talepte bulunabilecek.
7- Süreci hangi kurul takip edecek?
Düzenlemenin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi amacıyla bir kurul oluşturulacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlık edeceği kurulda;
Adalet Bakanı,
Dışişleri Bakanı,
İçişleri Bakanı,
Milli Savunma Bakanı,
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri,
Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı,
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri
yer alacak.
Kurul, ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek. Bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler toplantılara davet edilebilecek.
8- TBMM sürece dahil olacak mı?
Teklif kapsamında TBMM'nin de süreci izlemesi öngörülüyor.
Kurul, çalışmalarına ilişkin TBMM'yi düzenli olarak bilgilendirecek. Ayrıca TBMM Başkanlığı tarafından düzenlemenin kapsamındaki faaliyetleri takip etmek amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulacak.
Komisyon, yürütülen faaliyetleri izlemenin yanı sıra tavsiyelerde de bulunabilecek.
Kurulun sekretarya hizmetleri ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.
9- Teslim edilen silah ve mühimmatlara ne olacak?
Teklif kapsamında örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri;
Silah,
Mühimmat,
Araç ve gereç,
Patlayıcı maddeler,
Diğer her türlü malzeme
kayıt altına alınacak.
Bu malzemelerin teslim alınması ve düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
10- Düzenlemeden yararlanmak için başvuru nasıl yapılacak?
Teklif hükümlerinden yararlanmak isteyenlerin, PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu durumun Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde başvuruda bulunması gerekecek.
Başvurular, kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak yapılabilecek.
Çerçeve Yasa bugün Genel Kurulda görüşülecek
Terörsüz Türkiye sürecinin yasal ayağını oluşturması beklenen düzenleme, bugün TBMM Genel Kurulunun gündemine gelecek. Teklifin yasalaşması halinde, örgütün silah bırakması ve kendini feshetmesine ilişkin tespitlerin ardından soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinde uygulanacak hukuki çerçeve belirlenmiş olacak.
