Sahte ve İkinci Baskı Altın Piyasada Ciddi Risk Yaratıyor
Son dönemde kıymetli maden piyasasında güvenliği tehdit eden gelişmeler yaşanıyor. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü yetkisi dışında, merdiven altı ve yetkisiz atölyelerde basılan "ikinci baskı altın" arzındaki artış, sektör temsilcilerini harekete geçirdi. Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, piyasada yasal rayicin daha altında fiyatlarla tüketicilere sunulan bu madeni paralar konusunda geniş çaplı bir ikazda bulundu. Özellikle çeyrek altın, yarım ve Cumhuriyet altını formatında imal edilen yetkisiz basımların hem yatırımcıyı hem de piyasa dengelerini zora soktuğu bildirildi.
Mevzuat gereğince Türkiye sınırları içerisinde ziynet ve sikke altın basma yetkisinin yalnızca Darphane’ye ait olduğunun altını çizen Timuçin Sönmez, merdiven altı baskıların kanun dışı olduğunu hatırlattı. Tüketicilerin uygun fiyat cazibesine kapılarak aldıkları bu madenlerin, ayar ve gramaj düşüklüğü gibi ciddi mali kayıplarla sonuçlanabileceği ifade edildi.
İkinci Baskı Altın Orijinalinden Nasıl Ayırt Edilebilir?
Görsel açıdan Darphane üretimi ürünlere son derece yakın imal edilen ikinci baskı paralar, çıplak gözle bakıldığında tüketici tarafından neredeyse ayırt edilemiyor. Ancak bu ürünler bozdurulmak istendiğinde ya değerinin çok altında işlem görüyor ya da kuyumcular tarafından geri çevriliyor.
Başkan Timuçin Sönmez, taklit ve ikinci baskı mamullerin teknik ayrımına ilişkin şu önemli değerlendirmede bulundu:
"Bu şekilde basılan altınların detayları genellikle Darphane basımına göre daha az net veya pürüzlü olur ancak bunu çoğunlukla uzman kuyumcular hassas ayar cihazlarıyla fark edebilir. İkinci basım altınların ayarı düşük olduğu için baskı sırasında Atatürk figürü ve diğer yazılar net çıkmayabilir. Bu bir kanıt olabilir. Ayrıca ürünün sertliği de bunu gösterebilir ancak bunu vatandaş ayırt edemeyebilir."
Söz konusu fiziki deformasyonlar ve kabartma kalitesizliği, çoğunlukla yalnızca kuyumculardaki mihenk taşı, yoğunluk testi veya elektronik ölçüm cihazlarıyla kesin olarak tespit edilebiliyor.
Altın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Alınacak Önlemler
Vatandaşların tasarruflarını korumaları ve mağduriyet yaşamamaları adına alışveriş yapılan noktalara çok dikkat etmesi gerekiyor. Merdiven altı üretimlerin önüne geçmek ve bireysel kayıpları engellemek amacıyla kurumsal standartların takip edilmesi şart koşuluyor.
Tüketicilere yönelik pratik ve koruyucu adımları sıralayan Timuçin Sönmez, sözlerini şu tavsiyelerle tamamladı:
"Altın alırken mağduriyet yaşamamak adına güvenilen, kurumsal ve köklü kuyumcuları tercih etmenizi öneriyoruz. Altın alan vatandaşlarımızın firmanın kendi kutusu olmasına, kurdelesinde isim yazmasına veya küçük etiketlerinin bulunmasına dikkat etmeleri gerekir. Ayrıca altının fiş ya da fatura gibi belgelerini almayı unutmamaları büyük önem taşıyor."
Uzmanlar, yasal koruma elde edebilmek ve sonradan ortaya çıkabilecek maddi kayıpları hukuki yoldan tazmin edebilmek adına, her satın alımda resmi fatura veya perakende satış fişinin mutlaka saklanması gerektiğini yineliyor. Kurumsal aidiyeti kanıtlayan özel ambalaj ve etiketler de olası bir şikâyet durumunda tüketici için kritik bir güvence oluşturuyor.
