Sivas’ın Geleneksel El Sanatı Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya: Kemik Tarağın Son Ustası Üretimi Sürdürüyor
Doğal ürünlere yönelik talep artarken, Sivas’ta kemik tarak üretimini sürdüren son usta Fatih Durna, mesleğin geleceği için daha fazla üretici yetişmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Sivas’ta geleneksel yöntemlerle üretilen ve kentin coğrafi işaretli değerleri arasında yer alan kemik taraklar, doğal yapısı ve el emeği üretim süreciyle dikkat çekiyor. Sivas ve çevre illerden temin edilen koç boynuzlarından hazırlanan taraklar, uzun ve zahmetli işlemlerin ardından kullanıma hazır hale getiriliyor.
Yaklaşık 3 yıl boyunca kurutulan kemikler, daha sonra ısıl işlemden geçirilerek şekillendiriliyor. Büyük emek ve ustalık gerektiren üretim sürecinin ardından ortaya çıkan kemik taraklar, plastik ürünlere doğal bir alternatif olarak özellikle son yıllarda yeniden ilgi görmeye başladı.
Sivas’ta kemik tarağın son ustası
Kemik tarak üretiminin geçmişte yok olma noktasına geldiğini belirten usta Fatih Durna, mesleği yeniden canlandırmak amacıyla 2018 yılında çalışmaya başladıklarını, 2020 yılında ise Sivas’ta yeniden üretime geçildiğini söyledi.
Durna, günümüzde Sivas’ta bu işi yapan tek usta olarak kaldığını belirterek, “Kemik tarak işi aslında 2005’te yok olmaya yüz tutmuş bir meslekti. Yapan kimse yoktu. Daha sonra dönemin valisinin teşvikleriyle bu mesleği yeniden gün yüzüne çıkarmak için 2018 yılında çalışmaya başladık. 2020 yılında ise Sivas’ta tekrar kemik tarak imalatına başladık. Şu an maalesef Sivas’ta kemik tarağı yapan tek usta ben kaldım” dedi.
Plastik ve metal ürünlerin yaygınlaşmasıyla kemik tarağın zaman içerisinde geri planda kaldığını ifade eden Durna, doğal ürünlere yönelik ilginin yeniden artmaya başladığını söyledi.
“Sahte ürünler satışa sunuluyor”
Kemik tarakların doğal yapısı nedeniyle tercih edildiğini belirten Durna, ürünün saç bakımında önemli avantajlar sunduğunu ifade etti. Durna, “Kemik tarak kırılma, dökülme yapmaz, saç diplerine masaj yaptığı için daha sağlıklı saç çıkmasını sağlar. Türkiye’de doğal kemik tarağı yapanların sayısı bir elin parmağını geçmez” diye konuştu.
Piyasada doğal kemik tarak adı altında farklı ürünlerin de satışa sunulduğunu belirten Durna, vatandaşların ürün alırken dikkatli olması gerektiğini dile getirdi.
“Yurt dışından yoğun talep var”
Sivas kemik tarağının yalnızca kentte değil, Türkiye’nin farklı bölgelerinde ve yurt dışında da ilgi gördüğünü aktaran Durna, artan talebe rağmen üretici sayısının yetersiz olduğunu söyledi.
Durna, “Doğal olarak üretilen kemiğe sadece Sivaslılar ve araştıran insanlar ulaşabiliyor. Onun dışında çoğu bölgede sahte ürünler satışa sunuluyor. Kemik tarağa şu an yurt dışından da çok fazla talep oluyor. Faydalarını öğrenen ve araştıran insanlar bizimle iletişime geçiyor” ifadelerini kullandı.
Sivas’ın bu geleneksel ürününün kent ekonomisine önemli katkı sağlayabileceğini vurgulayan Durna, daha fazla kişinin kemik tarak üretimini öğrenmesi gerektiğini belirtti.
“Şu an yoğun bir talep gören tescillenmiş ürünümüzü keşke daha fazla insan yapsa. Şehrimiz için önemli bir katma değer olacaktır. Kemik tarak denildiği zaman Sivas akla geliyor. Kemik tarağın vatanı Sivas ve şu anda yurt dışındaki taleplerde de bu ürünün nerede üretildiği biliniyor” dedi.
Usta sayısının azalmasına rağmen geleneksel yöntemlerle üretimini sürdüren Sivas kemik tarağı, hem kültürel miras hem de doğal ürünlere yönelik artan talep açısından kentin önemli değerlerinden biri olmayı sürdürüyor.
