Sivas Ulu Camii’nde Tarihi Restorasyon: 8 Asırlık Minareden Gizemli Çanaklar Çıktı
Çalışmalar sırasında minarede bulunan onlarca yeşil renkli seramik çanağın ise Anadolu Selçuklu mimarisinde süsleme amacıyla kullanıldığı ortaya çıktı.
Sivas kent merkezinde bulunan Tarihi Sivas Ulu Camii, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Kızılarslan Bin İbrahim tarafından Kul Ahi’ye 1196-1197 yıllarında yaptırıldı. İzzeddin Keykavus tarafından 1212 yılında onarılan caminin, 1213 yılında ise tuğla örgülü ve sekizgen kaideli minaresi inşa edildi.
Kuzeyden esen rüzgar nedeniyle yaklaşık 1 metre 16 santimetre eğime sahip olan minare, Pisa Kulesi’ni andıran görüntüsüyle dikkat çekiyor. Bu özelliği nedeniyle cami, halk arasında “Eğri Minareli Camii” olarak da biliniyor.
Tarihinin En Kapsamlı Restorasyonu
Yaklaşık 14 ay önce ibadete kapatılan Sivas Ulu Camii’nde kapsamlı restorasyon çalışmaları devam ediyor. Çalışmalar kapsamında caminin temelinde güçlendirme yapılırken, tavanında bulunan yaklaşık 1.100 tonluk betonarme dönemsel ek kaldırıldı. Bunun yerine yapının özgün mimarisine uygun ahşap lamine parkelerin döşenmesi planlanıyor.
Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, restorasyon çalışmalarının caminin temelinden başlayarak yapının tüm eksiklik ve kusurlarının giderilmesi amacıyla sürdürüldüğünü belirtti.
Eğri Minare Modern Teknolojiyle Takip Ediliyor
Restorasyonun en dikkat çekici bölümlerinden biri ise caminin eğri minaresi oldu.
Minarenin şakülünden yaklaşık 116 santimetre eğik olduğunu belirten Çalışkan, modern izleme teknolojileriyle minarenin sürekli takip edildiğini ve mevcut eğikliğin ilerlemediğini ifade etti.
Minarenin zamanla yıpranan dış çini ve tuğlalarının konservasyon çalışmalarının sürdüğü belirtilirken, geçmişte yıldırım düşmesi sonucu gövdeden kopan tuğlaların da tamamlanarak yapının sağlamlaştırıldığı bildirildi.
Minarenin gövdesinin ortasında kufi yazıyla yer alan Ahzab Suresi'nin 40. ayetinin zaman içerisinde kaybolan bölümlerinin ise aynı yazı stili ve ölçüler korunarak yeniden tamamlanacağı öğrenildi.
Minareden Çıkan Yeşil Çanaklar Merak Uyandırdı
Restorasyon sırasında minarede ortaya çıkarılan onlarca yeşil renkli seramik çanak ise çalışmanın en dikkat çekici buluntuları arasında yer aldı.
İlk etapta kullanım amacı merak edilen çanaklarla ilgili uzman incelemeleri sonucunda önemli bir ayrıntıya ulaşıldı. Seramik kapların, Anadolu Selçuklu mimarisinde kullanılan mimari süsleme unsurlarından biri olduğu değerlendirildi.
Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, çini ve sırlı tuğlanın yanı sıra keramik tabak ve çanakların da dönemin mimari süslemelerinde kullanılabildiğini belirterek, Sivas Ulu Camii minaresindeki çanakların şerefe bölümünde süsleme amacıyla kullanıldığını ifade etti.
Çalışkan, Anadolu'da mimari süslemede sık kullanılan firuze renginin yerine Sivas Ulu Camii’nde yeşil rengin tercih edildiğini söyledi.
Restorasyonda Öncelik Özgünlüğün Korunması
Restorasyon çalışmalarında hızdan ziyade yapının özgünlüğünün korunmasına önem verildiğini belirten Çalışkan, çalışmaların mümkün olan en hızlı şekilde ancak yapının orijinaline en yakın biçimde tamamlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
Yaklaşık 830 yıllık geçmişe sahip Sivas Ulu Camii’nin restorasyonunun 2028 yılı içerisinde tamamlanması ve caminin Ramazan ayıyla birlikte yeniden ibadete açılması bekleniyor.
Sivas’ın tarihi simgelerinden biri olan Ulu Camii, restorasyonun tamamlanmasının ardından hem ibadet hayatındaki yerini yeniden alacak hem de özgün mimari özellikleriyle gelecek nesillere aktarılacak.
