Bursa'nın Orhangazi ilçesine bağlı olan ve Türkiye genelinde turşu üretimiyle tanınan Gedelek Mahallesi, tarımsal atıkların katma değerli ürünlere dönüştürülmesi noktasında dikkat çekici bir üretim modeline ev sahipliği yapıyor. İlkbahar dönemlerinde meyve bahçelerinde verimliliği ve ürün kalitesini yükseltmek hedefiyle uygulanan tekleme işlemi sırasında dallardan koparılarak toprağa bırakılan tonlarca nektarin ve şeftali çağlası, bölgedeki turşu işletmeleri tarafından işlenerek yeniden tüketim zincirine dahil ediliyor. Gedelek sınırları içerisinde üretim faaliyetlerini sürdüren gıda firmaları, geçmiş yıllarda tarım arazilerinde çürümeye terk edilen bu ham meyveleri satın alarak hem bölgesel ekonomiye canlılık kazandırıyor hem de gıda israfının önüne geçiyor.
Baharda Teklenen Çağla Turşusu Üretimiyle Ekonomiye Kazandırıldı
Meyve ağaçlarının sağlıklı gelişimi ve kalan meyvelerin ideal iriliğe ulaşması amacıyla bahar aylarında gerçekleştirilen tekleme çalışması, her yıl tonlarca ham meyvenin ağaç altlarına dökülmesine neden oluyordu. Gedelek'te faaliyet gösteren turşu fabrikaları, tarlada atıl durumda kalarak ziyan olan bu nektarin ve şeftali çağlalarını toplayıp modern tesislerde işleyerek farklı bir lezzet alternatifi oluşturdu. Bölgedeki üretim tesislerinden birinde İşletme Müdürü olarak görev yapan Nimet Soysal, Gedelek turşu sektöründe 12 yıllık bir deneyime sahip olduğunu ve mevcut firmasında 6 yıldır yöneticilik yaptığını aktararak, tesis bünyesinde tam 26 farklı çeşit turşu üretimi gerçekleştirdiklerini ifade etti.
Nektarin Çağlası İsrafını Önleyen Gedelek Turşusu Modeli
Son dönemlerde tüketiciler arasında çağla turşusuna yönelik ciddi bir ilginin ve tüketim eğiliminin oluştuğuna dikkat çeken İşletme Müdürü Nimet Soysal, tarım arazilerindeki ürün kaybını sıfıra indiren bu sistemin hem sanayiciye hem de yerel çiftçiye önemli bir gelir kapısı açtığını vurguladı. Üretim sürecinin kırsal kalkınmaya sunduğu katkıları değerlendiren Soysal, konuya ilişkin şu açıklamalarda bulundu:
"Çağla turşusunu anlatmam gerekirse, eskiden köyde köylülerimiz nektarin ve şeftalimizi tekledikleri zaman yere atıyorlardı. Gübre niyetine kullanılıp gidiyordu. Ama birkaç senedir bu bir ünlü oldu, yani bir trend oldu. Artık üretici olarak biz onları alıyoruz, turşu yapıyoruz. Köylülerimize de bu şekilde katkı sağlıyoruz. Çöpe gideceğine, ziyan olup ezileceğine biz onları üretiyoruz. Müşterilerimiz de üreten firmalar da köylülerimiz de bu durumdan çok memnun."
Artan Taleple Yıllık 13 Ton Şeftali Çağlası İşleniyor
Pazardaki çağla turşusu talebinin her geçen yıl katlanarak büyüdüğünün altını çizen Nimet Soysal, üretim kapasitelerini ve hammadde tedariklerini hasat dönemindeki sipariş yoğunluğuna göre şekillendirdiklerini belirtti. Tesislerinde yıllık ortalama 13 ton civarında şeftali çağlasını işleyerek kavanozladıklarını kaydeden Soysal, sezonluk üretim planlamalarına dair detayları şu sözlerle paylaştı:
"Talebi çok fazla. Her sene tonajımız farklı oluyor; kimi sene 12 ton, kimi sene 15 ton yapıyoruz. Sezon başında listelerimize bakıp hangi ürün daha çok isteniyorsa üretimi ona göre hızlandırıyoruz. Çağla turşusu çok aşırı derecede bir trend oldu, sofralarda ayrı bir lezzet haline geldi."
Bahçe temizliği sırasında toprağa karışarak yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ham meyveleri çiftçilerden doğrudan satın alarak katma değeri yüksek ticari bir ürüne dönüştüren bölge işletmeleri, sürdürülebilir tarım uygulamalarına somut bir örnek teşkil ediyor. Bu yenilikçi yaklaşım sayesinde hem tarımsal kaynakların verimli kullanılması sağlanıyor hem de köklü bir geçmişe sahip olan Gedelek turşusunun zengin ürün portföyüne özgün ve talep gören yeni bir çeşit eklenmiş oluyor.
