Sivas’ta Yaşlılar Nasıl Uzun ve Mutlu Yaşar?
Tan, aktif yaşlanmanın modern dünyada kadim ölümsüzlük arzusunun dönüşmüş hali olduğunu belirterek, “Artık amaç sonsuz yaşam değil; uzayan hayatı anlamlı, katılımcı ve onurlu şekilde geçirmek” dedi.
Tan, yaşlı bakımına dair tarihsel örnekler de paylaştı: “Sivas’ta kurulan Darülreha, Anadolu’daki ilk huzurevi olarak önemli bir mirasa sahip. İnsanlık tarihinin en eski destanlarından Gılgamış Destanı, ölümsüzlük arayışını konu alır. Benzer şekilde Anadolu kültürlerinde Lokman Hekim’in Şahmeran’dan ölümsüzlük ilacı öğrendiği rivayet edilir. Ancak ölümsüzlük mümkün olmadığında, toplumlar yaşlı bireylere nasıl yaklaşacağını şekillendirmiştir. Antik Yunan’da yaşlı bakımı yasalarla güvence altına alınmış, bakmayan çocuklar cezalandırılırken, şehirlerde bakım hizmetleri sağlanıyordu. Oğuz Boyları’nda ise yaşlılar bilge ve saygın kişiler olarak görülüyordu. Selçuklular döneminde Sivas’ta kurulan Darülreha da yaşlıları koruyan ilk kurum olma özelliğine sahipti.”
Gerontolog Tan, yaşlılığın tıbbi ve sosyal boyutlarına dair gelişmeleri de anlattı: “Orta Çağ’da İbn-i Sina, yaşlılık dönemine özgü bedensel değişimleri ve sağlık sorunlarını ele alarak tıbbın yaşlılık konusunu incelemesini sağlamıştır. Tıbbın ilerlemesi ve sosyal bilimlerin katkısıyla yaşlanma, biyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan çok boyutlu bir olgu olarak ele alınmaya başlandı.”
yüzyılın başlarında Ignatz Leo Nascher tarafından ortaya atılan geriatri kavramı ile yaşlı sağlığı ayrı bir uzmanlık alanı haline gelirken, yaşlanma sürecini tüm yönleriyle inceleyen gerontoloji de bağımsız bir bilim dalı olarak gelişti. Tan, aktif yaşlanmanın önemine dikkat çekerek şunları söyledi: “Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı aktif yaşlanma; sağlık, katılım ve güvenlik üçgeninde şekillenir. Bu yaklaşım, yaşlı bireyleri sadece sağlık hizmeti alan pasif bireyler değil, toplum içinde üretken, katılımcı ve karar süreçlerine dahil olan bireyler olarak görür.”
Tan sözlerini şöyle tamamladı: “Ne Kral Gılgamış ölümsüzlük otuna ulaşabildi ne de Lokman Hekim gençlik iksirini kullanabildi. Artık amaç, sonsuz yaşam değil; uzayan hayatı anlamlı ve onurlu kılmaktır. Cicero’nun dediği gibi, yaşlılığa karşı en etkili ilaç, bilgili ve erdemli olmaktır.”
