Uzmanından ailelere uyurgezerlik için kritik rehber! Uyurgezerlikte en büyük hata: Hastayı aniden uyandırmak
Tıp literatüründe somnambulizm olarak adlandırılan uyurgezerlik, sanıldığı gibi bilinçli bir davranış değil, beynin en derin uyku evresinde gerçekleşen karmaşık bir süreçtir. Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi’nden Uzm. Dr. Gözde Nezir Eyican, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilen uyurgezerliğin nedenlerini, risk faktörlerini ve alınabilecek önlemleri paylaştı.
Uyurgezerlik Derin Uykuda Ortaya Çıkıyor
Dr. Eyican, uyurgezerliğin non-REM uyku evresinde meydana geldiğini belirterek şunları söyledi: “Uyurgezerlik sırasında kişi bilinçsiz şekilde yataktan kalkabilir, ev içinde dolaşabilir ve farklı davranışlar sergileyebilir. Gözleri açık gibi görünse de kişi aslında derin uykudadır ve dışarıdan bakıldığında uyanık gibi algılanabilir. Çocukluk döneminde daha sık görülen bu durum, çoğunlukla ergenlik dönemine kadar kendiliğinden geçer. Ancak bazı bireylerde yetişkinlikte de devam edebilir.”
Genetik Faktörler Önemli Rol Oynuyor
Uyurgezerlikte genetik yatkınlığın etkili olduğunu vurgulayan Dr. Eyican, “Ailede uyurgezerlik öyküsü bulunması riski artırabilir. Anne veya babada bu durum varsa çocuklarda ortaya çıkma olasılığı yükselir. Ayrıca çocuklukta uyurgezerlik yaşayan kişilerde, ilerleyen yıllarda tekrar görülme ihtimali de vardır. Ani şekilde uyandırmak, kişinin panik yaşamasına ve oryantasyon bozukluğuna yol açabilir. Bu nedenle uyurgezer kişiyi sakin bir şekilde yönlendirip tekrar yatağına dönmesini sağlamak en doğru yaklaşımdır” dedi.
Uyku Testi ile Kesin Tanı Konulabiliyor
Uyurgezerlik tanısında polisomnografi adı verilen uyku testinin kritik bir yöntem olduğunu belirten Eyican, şöyle konuştu: “Uyku testi sayesinde uyurgezerliğin başka nörolojik hastalıklarla karışıp karışmadığını belirleyebiliyoruz. Ayrıca eşlik eden sorunlar, örneğin uyku apnesi, da tespit edilebiliyor.”
Yetişkinlerde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Erişkinlerde uyurgezerlik, bazı hastalıklarla birlikte ortaya çıkabilir. Dr. Eyican, “Yetişkinlerde görülen uyurgezerlik uyku apnesi, huzursuz bacaklar sendromu, bazı psikiyatrik veya nörolojik rahatsızlıklarla ilişkili olabilir. Bu nedenle mutlaka tanı ve tedavi planı yapılmalıdır. Uyurgezer kişi farkında olmadan kendine veya çevresine zarar verebilir. Kesici ve delici aletlerin güvenli şekilde saklanması, kapı ve pencerelere kilit takılması gibi önlemler alınmalıdır” diye ekledi.
