Sivas Cumhuriyet Meydanı ve Kongre Binası
Sivas kent merkezindeki Cumhuriyet Meydanı (Hükümet Meydanı) geçmişine ve konumuna uygun bir özelliğe kavuşturulamamıştır. Osmanlının, Selçuklunun, Cumhuriyetin eserlerini bir arada yansıtan bu meydan Sivas için, ülkemiz için çok özeldir. Hele de bu meydanı tamamlayan Cumhuriyetin temelinin atıldığı ?Sivas Kongre Binası? (Lise eğitimimi de aldığım ?Erkek lisesi - Sivas Etnoğrafya Müzesi?) o meydana ayrı bir anlam yüklemektedir. Meydanın ana unsuru ?Kongre Binası´dır?. Bu bina Türkiye Cumhuriyeti´nin yeniden doğuşunun karargahıdır. Vatanı, milleti sahiplenme duygusunun direnç kalesidir. Varoluş planları orada üretilmiş, oradan uluslara meydan okunmuştur. Sivaslı orada Atasına sahip çıkmış, orada Atasına kol kanat germiş, onu emniyetine almıştır. Ata da Sivas´tan tüm Misak-ı Milli ilanını tüm Dünyaya haykırmıştır.
Sivas Cumhuriyet Meydanını çevreleyen PTT binası, Valilik, Jandarma, Kongre Binası, Çifte minare ve etraftaki medrese binaları birlikte geçmişle yoğurulmuş, günümüzü yansıtan bir kompleks oluşturmaktadır. Bu kompleksi daha belirginleştiren, daha zenginleştiren bir çevre düzenlenmesi yaratılamamıştır. Zaman zaman ?Kent Meydan Projeleri? uygulamalarıyla bazı teşebbüsler olmuş, alanlar açılmıştır ama o meydan asıl karakterine kavuşturulamamıştır. Bazı tali yollar değiştirilerek meydan tek adaya çevrilememiş, yakın meydanlarla ilişkilendirilememiştir. Bu meydan Sivas için, Türkiye için çok anlamlı ve çok değerlidir. Günümüzde meydan; Sivas´ın önemini, Türkiye Cumhuriyeti kurtuluş tarihine karargah oluşunu yansıtan bir mimari mizansene, komplekse kavuşturulmalıdır.
Konu; o bölgede sadece meydan açmak değil onun içini doldurarak kurtuluş destanını yansıtmasını sağlamaktır. PTT binasının üst tarafındaki belediye binaları, valiliğin arkasındaki yıkılan adliye bina alanı, Kongre binasının arkasındaki ordu evi ve ilişkileri temizlenerek meydanı tamamlayan parklarla beraber alan çok yönlü genişletilebilir. Çevre düzenlemesiyle, tarihle, mimariyle, kültürle ilgili üniversite birimlerinin ortak çalışmalarıyla bu alan çok farklı bir görüntüye kavuşturulabilir. Alan ve çevresi geçmiş tarihimiz yansıtan sanat eserleriyle şekillendirilebilir. Orası bir açık hava müzesine dönüştürülebilir. Kurtuluşu yansıtan belgeler destanı yaratılabilir. Böyle bir proje sadece Sivas´ın değil Samsun´un, Amasya´nın, Erzurum´un, özellikle de Ankara, İstanbul, İzmir Belediyelerinin de dahil olduğu bir proje olabilir. O belediyelerin katkılarıyla, tüm Türkiye´nin katkılarıyla Çanakkale´nin, Gelibolu´nun destanı Sivas´ta da şekillenmiş olur. Böylece, Sivas´a gelen yerli ve yabancı turistlere Sivas´ın önemini anlatan örnek bir alan, Sivas´ı yaşayan halk için de bir gurur kaynağı yaratılmış olur. O alanların bir tarafı da Divriği Ulu Camii (Cennetin kapıları), Kangal Balıklı Kaplıca, Gökpınar, Yıldız Dağı gibi daha birçok Sivas değerlerine tanıtım alanı olarak düzenlenebilir.
Bu düşüncem; özellikle milli mücadele kazanımlarının, değerlerinin kaybolmaya yüz tuttuğu günümüzde başta Sivas Belediyesi olmak üzere yukarıda saydığım illerin belediyelerine bir sesleniştir. Bu tarihi kompleksi oluşturacak ilgili kurumlar arasında Kültür Bakanlığı´nın da yer alması doğaldır.
Prof. Dr. Hulusi KOÇAK
21.04.2019
