Süresiz nafaka iptal edildi: Yeni yasal çerçeve nasıl kurulacak
Meclis’in önündeki dokuz aylık süreçte nafakanın hangi şartlarda ve ne kadar süreyle ödeneceğine ilişkin 5 farklı formül tartışılıyor.
AYM KARARI 2027’DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
AYM, yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemedeki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla iptal etti. İptal kararının yürürlüğe girmesi için ise yasama organına yeni bir düzenleme yapabilmesi amacıyla dokuz aylık süre tanındı.
Kararın yürürlük tarihinin yaklaşık olarak 30 Haziran 2027 olması bekleniyor. Bu tarihe kadar mevcut yasal düzenleme uygulanmaya devam edecek.
NAFAKA TAMAMEN KALDIRILMIYOR
AYM’nin kararı, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması anlamına gelmiyor. Kararla birlikte tartışmaya açılan konu, nafakanın kanunda herhangi bir süre sınırı olmadan “süresiz” şekilde talep edilebilmesi.
Yeni düzenlemede nafakanın belirli kriterlere ve sürelere bağlanması bekleniyor.
MEVCUT NAFAKA KARARLARI OTOMATİK OLARAK SONA ERMEYECEK
Daha önce verilmiş nafaka kararları, AYM’nin iptal kararı nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmayacak.
Mevcut hukukta nafakanın sona ermesine ilişkin şartlar bulunuyor. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden sona ererken, yoksulluğun ortadan kalkması, haysiyetsiz hayat sürme veya evlilik birliği varmış gibi fiilen birlikte yaşama gibi durumlarda nafakanın kaldırılması TMK’nın 176. maddesindeki şartlara bağlı bulunuyor.
ÇOCUK İÇİN ÖDENEN İŞTİRAK NAFAKASI KAPSAM DIŞINDA
AYM’nin iptal kararı, çocuk için ödenen iştirak nafakasını kapsamıyor.
Kararın gerekçesinde, yoksulluk nafakası düzenlenirken evliliğin süresi, tarafların yaşı ile ekonomik ve sosyal durumları gibi kriterlerin dikkate alınması gerektiğine işaret ediliyor.
AYM ayrıca yoksulluğa düşen kişinin maddi ve manevi varlığının korunmasının sosyal devlet ilkesiyle bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.
5 FARKLI FORMÜL GÜNDEMDE
Yeni yasal düzenlemenin nasıl şekilleneceği henüz kesinleşmezken, nafakanın süresine ilişkin 5 farklı seçenek öne çıkıyor.
1. EVLİLİK SÜRESİ KADAR NAFAKA
İlk formülde nafaka süresinin evliliğin süresine bağlanması öngörülüyor. Buna göre kısa süreli evliliklerde daha kısa, uzun süreli evliliklerde ise daha uzun süre nafaka ödenmesi gündeme gelebilecek.
2. HAKİM TARAFINDAN SÜRE BELİRLENMESİ
İkinci seçenekte kademeli bir süre sistemi üzerinde duruluyor. Hakim; evliliğin süresi, tarafların yaşı, ekonomik durumları ve çalışma imkanları gibi kriterleri değerlendirerek kanunda belirlenen sürelerden birini uygulayabilecek.
3. NAFAKANIN EVLİLİK SÜRESİYLE SINIRLANDIRILMASI
Bir diğer formülde ise nafakanın doğrudan evlilik süresi kadar ödenmesi planlanıyor. Böylece nafakanın herhangi bir süre sınırı olmadan devam etmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
4. BELİRLİ SÜRE SONUNDA YENİDEN DEĞERLENDİRME
Dördüncü modelde nafaka ilk aşamada belirli bir süre için bağlanacak. Bu sürenin sonunda tarafların ekonomik ve sosyal koşulları yeniden değerlendirilecek.
Yapılacak değerlendirmeye göre nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması mümkün olabilecek.
5. ÖZEL DURUMLARDA SÜRESİZ NAFAKA
Beşinci seçenek ise bazı istisnai durumlarda süresiz nafakanın devam ettirilmesi.
İleri yaş, çalışma imkanının bulunmaması veya kişinin kendi geçimini yeniden sağlayamayacak durumda olması gibi özel koşullarda nafakanın devamına imkan tanınması gündeme gelebilecek.
SON KARARI MECLİS VERECEK
Gündeme gelen 5 seçenek şu aşamada yasalaşmış düzenlemeler değil. Bunlar, AYM’nin iptal gerekçesi doğrultusunda yeni yasal çerçevenin oluşturulması sırasında değerlendirilebilecek modeller olarak öne çıkıyor.
Kesin nafaka süreleri, uygulanacak kriterler ve istisnalar ise hazırlanacak kanun teklifinin Meclis’te görüşülmesiyle netleşecek.
