Akaryakıt Zammı Sonrası İstasyonlarda Dijital Kriz
Türkiye enerji piyasasında son dönemde yaşanan fiyat hareketlilikleri, akaryakıt istasyonlarında daha önce eşi benzeri görülmemiş teknik aksaklıkları beraberinde getirdi. Yapılan 4 lira 68 kuruşluk son artışın ardından motorin litre fiyatının 100 lira barajını aşması, dağıtım ağlarında gösterge paneli krizine yol açtı. Mevcut altyapıdaki dijital göstergelerin önemli bir kısmı azami iki basamaklı tam sayıları göstermek üzere tasarlandığı için, 100 liranın üzerindeki satış fiyatları panolara sığmadı.
Akaryakıt bayileri, fiyat tabelalarında yaşanan teknik kilitlenmeyi aşabilmek ve mevzuata uygun hareket edebilmek adına konuyu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) taşıdı. İstasyon işletmecileri, cezai yaptırımlarla karşılaşmamak adına yeni tarifenin tabelalarda nasıl gösterilmesi gerektiği konusunda resmi görüş talep etti.
EPDK’dan Bayilere Resmi Talimat ve Şeffaflık Uyarısı
Sektörden gelen yoğun talepleri hızla ele alan EPDK, bayilerin karşılaştığı ekran sıkıntısını gidermek adına geçici çözüm yönergelerini paylaştı. Kurum, istasyon tabelalarında alan yetersizliği bulunması durumunda virgülden sonraki kuruş basamağının tek hane olarak gösterilmesinde mevzuat açısından herhangi bir sakınca bulunmadığını belirtti.
Bununla birlikte düzenleyici otorite, tüketici haklarının korunması ve piyasa güvenilirliğinin zedelenmemesi adına üç temel unsura kesinlik getirdi: Tabelada ilan edilen satış bedeli ile pompa tabancasında uygulanan tutarın ve kuruma elektronik ortamda iletilen resmi fiyatın birbiriyle birebir örtüşmesi zorunlu kılındı. EPDK yetkilileri, ilan edilen rakamların sürücüler ve tüketiciler tarafından hiçbir tereddüde yer bırakmayacak biçimde net ve şeffaf biçimde algılanması gerektiğinin altını çizdi.
İstasyonlarda İlkel Çözümler: Kâğıt ve Bant Devri
Fiyat artışının yürürlüğe girmesiyle birlikte sahada ilginç manzaralar oluştu. İstanbul’da motorin litre satış fiyatının 101 lira 6 kuruşa yükseldiği görülürken, sistemsel olarak üç basamağı desteklemeyen tabelalarda ciddi karmaşa yaşandı.
Yaşanan duruma dair canlı yayında tespitlerini paylaşan sunucu Ebru Baki, sahada karşılaştığı manzarayı şu sözlerle aktardı:
“Anadolu Yakası’nda karşılaştığım bazı istasyonlarda motorin fiyatının yazması gereken yerde sadece '0000' gördüm. Bazı tabelalarda ise ilgili bölümler tamamen boş bırakılmıştı veya eski fiyat olan 99,99 lira ekranda kalmaya devam ediyordu.”
Bu teknik tıkanıklık sebebiyle kimi istasyon çalışanları, güncel rakamları koli bantları ve elle yazılmış A4 kâğıtları kullanarak tabelaların üzerine yapıştırdı. Bazı işletmeler fiyatı tabeladaki farklı reklam veya duyuru alanlarına taşırken, birçok istasyonda kuruş hanesi tamamen devre dışı bırakıldı.
Eski Tip Panolar İçin Yüksek Maliyetli Dönüşüm
Saha gözlemlerini aktaran muhabir Ceren Ural ise istasyonların teknik altyapısına dikkat çekerek durumu şu şekilde özetledi:
“Yeni nesil dijital tabelalarda fiyatlar sistemsel olarak güncellenebiliyor ancak eski model panoların üç haneli tutarlara fiziki ve yazılımsal olarak uyarlanması gerekiyor. Bu zorunlu revizyon işlemi istasyonlar için doğrudan ek bir maliyet kalemi oluşturuyor.”
Sektör temsilcileri, tabelaların donanımsal olarak yenilenmesi, LED modüllerin üç haneli rakamları eksiksiz gösterecek şekilde revize edilmesi ve otomasyon panellerinin modernize edilmesinin ciddi bir bütçe gerektirdiğine işaret ediyor. İstasyonlar, hem EPDK'nın denetim kurallarına uymak hem de sürücülere doğru fiyatı yansıtmak adına teknik dönüşüm sürecini hızlandırmak zorunda kaldı.
