Hüseyin ŞAHİN- Bülent KORKMAZ (MALATYA)
Malatya'da yaklaşık 120 yıl önce Hacı Sait Efendi (Turfanda) tarafından yaptırılan Beş Konaklar, restorasyon sonrası vatandaşların ilgisini çekiyor.
Beşkonaklar’da geçmişte Malatya’nın önde gelen aileleri oturmuştur. Önce bir cihannümalı ev ve ona bitişik dört ev olmak üzere beşi bir bütün olmak üzere inşa edilmiştir.
Hacı Sait Turfanda’nın torunu Şerafettin Arpacı’nın verdiği bilgiye göre; evlerden birisini “Elmalı Ailesi”ne satılmış, diğer evler kendisinden sonra mirasçılarına intikal etmiştir.
Caddenin sonuna doğru yolun karşı tarafında yine bir sıra halinde sivil mimari evler yer alır. Buradaki evler Hacı Sait Efendi (Turfanda) ve diğer dört kardeşi tarafından yaptırıldığı için “Beşkardeşler” olarak anılır.
Beşkonaklar (Sinema) Caddesi'ndeki bir kısmının bahçesinden (avlu) su harığı (ark) geçtiği, yolunun parke taşlı olduğu ve burada faytonların işlediği anlatılanlar arasındadır.
1945-1960 yıları arasında Beşkonaklar’da oturmuş olan Meryem Sözen’in anlatımıyla; buradaki konaklarda önceleri memurların ve maddi durumu yüksek kimselerin oturduğunu belirtirken birkaç isim saymaktadır:
Gazi İlköğretim Okulu'ndan caddeye doğru gelince 1. Konakta Dr. Ali ve Mühendis Mustafa Turfanda, 2. konakta Dr. Ali Turfanda’nın annesi Emine Hanım, H.Süleyman Sözen ve üst katta Ağır Ceza Reisi Rıza Bey daha sonra da Binbaşı Avni Bey oturmuştur. 3. Konakta ise önce Albay Hâkim Hikmet Bey, sonra da Turfandaların torunu Noter Hediye Yücebilgin oturmuştur. 4. Konakta Turfandaların damatlarından Sıdık Arpacı, 5. Konakta ise Konağı satın almış olan Hacı Nevzat Elmalı oturmuştur.
Meryem Sözen’in anlatımına göre sonraki yıllarda Malatyalı ailelerden Şavatalar, Sözenler, Öğretmen Faik Turfanda ve Yemenici Hüseyin Efendi’nin de Beşkonaklar’da ikamet ettikleri biliniyor.
