Geçen hafta Çarşamba günü Kangal a gelen Prof. Dr. Recep Toparlı, Kangal öğretmenevi toplantı salonunda`Türkçe`nin Gücü ve Güzellikleri` konulu bir konferans verdi. Programa Kaymakam İsmail Altan Demirayak, Belediye Başkanı Mehmet Öztürk, Kangal MYO Müdürü Baki Keskin, İlçe Milli Eğitim Müdürü Hasan Yıldırım, MYO Sekreteri Savaş Kabasakaloğlu, Okul müdürleri, öğretmen ve öğrenciler katıldı.
Cumhuriyet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Recep Toparlı, Türkçe`nin zengin bir dil olduğunu ifade ederek, `Türkçe`mizde yer alan akrabalıkla ilgili kelimeler, renklerle ilgili kelimeler zengin olduğu için bir Türkçe kelime 17 İngilizce kelimeye denk gelmektedir. Türkçe`nin gücünden, zenginliğinden haberdar değiliz. Gençlerimize, öğrencilerimize Türkçe`yi doğru anlatarak sevdirmemiz gerekmekte.` dedi.
Slayt eşliğinde yaptığı sunumu kendine has üslup ve esprilerle destekleyerek 40 dakika içinde toparlamayı başaran Prof. Toparlı, katılımcıların büyük beğenisini topladı.
Atatürk`ün `Türk demek, Türkçe demektir.` sözüyle Türk milletinin diline sahip çıkacağını ve Türk milletinin de ancak Türkçe ile var olabileceğine işaret ettiğini belirten Toparlı, Türkçe`nin konuşma dili olarak beş bin yıllık bir geçmişe sahip olduğunu ve dünyada konuşulan en eski ve en yaygın beş dil arasında yer aldığını vurguladı.
Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan Türkçe`nin ilk sözlüğü Divan-ı Lügati`t-Türk`te 8 bin 500 civarında kelimenin yer aldığına dikkat çeken Toparlı, TDK tarafından hazırlanan Güncel Türkçe Sözlük`te 118 bin, Derleme Sözlüğü`nde ise 232 bin söz varlığının bulunduğunu, buna bilim ve sanat terimlerinin, deyim ve atasözlerinin ilavesiyle Türkçe`nin ne kadar zengin bir dil olduğunun ortaya konduğunu dile getirdi.
Bugüne kadar Türkçe`nin başka dillerden kelime alan, başka dillerin boyunduruğu altına girmiş bir dil olarak gösterildiğini ifade eden Prof. Dr. Toparlı, şunları söyledi: `Sanki Türkçe bu güçlü yapısı içinde başka dillere kelime vermeyen sadece alıcı durumda olan bir dil gibi gösteriliyor. Türkçe`den yabancı dillere verilmiş 20 binin üzerinde kelime tespit edildi. Türkçe`den Ermenice, Sırpça gibi başka dillere verilen kelime sayılarının fazlalığı göze çarpıyor. Mesela, bir Sırpça sözlüğünü açıp baktığınızda Türkçe sözlüğü zannedersiniz. Türkçe`den Sırpça`ya giren 9 binin üzerinde kelime var. Aynı şekilde İngilizce, Fransızca ve diğer dillere de çok sayıda kelime vermişiz. Rusça`ya 2 bin 500, Bulgarca`ya 3 bin 500, Sırpça`ya 9 bin, Rumence`ye 3 bin, Farsça`ya 3 bin, Çince`ye 300, Ukraynaca`ya 800, Fince`ye 118 kelime vermişiz. Sadece Ermenice`ye 4 bin 262 kelime vermişiz, ama onlardan 25 kelime bizim dilimize girmiş. Biz Arapça`dan, Farsça`dan kelime almışız, ama başka dillere verdiğimiz kelimeler hiç göz önüne getirilmemiş. Bir o kadar da bizim diğer dillere verdiğimiz kelime var. Zaten birbirleriyle ilişki içinde olan dillerin kelime vermesi ve alması çok doğaldır. Türkçe sadece yabancı dillerden kelime almamış, birçok dile de kelime vermiş.`
Türkçe elden gidiyor, yok oluyor iddialarının anlamsız olduğunu da söyleyen Prof. Dr. Recep Toparlı," Her şeyden önce Türkçe nin sevilmesi lazım. Bugünkü bazı diller yokken Türkçe vardı. Türkçe dünyanın en eski 5 dilinden birisidir." dedi. Türkçe nin konuşma dili olarak 5 bin yıllık geçmişi bulunduğunu Sümerce ile yaşıt olduğunu bildiren Toparlı, "Sadece konuşma dili olarak değil sanat, edebiyat ve bilim dili olarak da Türkçe nin köklü bir geçmiş ve zenginliği var. Atatürk ün bize emanet ettiği harfler 29 tanedir. Yabancılaşma, Türkçe nin yetersizliğinden değil, kayıtsızlıktan, özensizlikten, başta ana dilimiz olmak üzere kültürel zenginliğimize değer vermemekten kaynaklanıyor. Günümüzde kullandığımız kelimelerin birçoğu yabancı dillerden gelen kelimelerdir. İfade edeceğimiz kelimelerin Türkçesi varken neden yabancı dille ifade etmeye çalışıyoruz bilinmez ama turistlik yerlerde kullanılan yabancı levhaların öncelikle büyük harflerle Türkçe yazılması gerektiğini düşünüyorum. Yapılan bu yanlışlıklar bizim bilinçsizliğimizden kaynaklanmaktadır. Hâlbuki yörelerimize ait konuşmalar birer zenginliktir. Türkçenin ne kadar zengin bir dil olduğunu artık diğer ülkelere göstermemiz gerekmektedir. Öyle bir durumdur ki bizim ürettiğimiz ürünleri bile bize yabancı isimlerle sunuyorlar. Yabancılaşma özelliğinden boş zamanlarda bulmaca çözerek bilgi dağarcığını genişleterek kurtulmak mümkündür. Atalarımızdan gelen Türkçe kelimeleri çocuklara ve gençlere aktarmamız gerekmektedir." şeklinde konuştu.
TDK`nın Türkçe`nin güzelliklerini ortaya çıkarmak ve Türk dilini yabancı dillerin istilasından korumak için çalışmalarını yoğunlaştırdığını vurgulayan Toparlı, bu tür konferanslarla bilhassa gençlerin bilinçlendirilmesinin çok önemli olduğunu belirterek, `Türkçe`nin gücünden haberdar değiliz. Gençlerimize, öğrencilerimize Türkçe`yi aşılamamız gerekmekte. Kültür değerlerimize, kimliğimize millet olarak sahip çıkalım. Hepimiz el ele verip dilimize sahip çıkmalıyız. Gelecek kuşaklara, Türkçe`ye yakışır bir Türkçe bırakalım.` şeklinde konuştu.
Öğrencilere ödül
Konuşmasının sonunda İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapıldığı söylenen "Güzel Türkçemiz" konulu kompozisyon yarışmasında dereceye giren öğrencilere TDK na ait sözlük ve çeşitli hediyeler verildi. Yarışmada İlköğretim okulları arasında "can damarımız dilimiz" adlı seriyle birinci olan Yatılı İlköğretim Bölge Okulu (YİBO) öğrencisi Alkan Şimşek e ödülünü Kaymakam İsmail Altan Demirayak verirken; "ses bayrağımız" eseriyle ikinci olan Ayhan Erkan İlköğretim Okulu öğrencilerinden Elif Ceren Cengiz e Belediye Başkanı Mehmet Öztürk, "Türkçemiz" eseriyle üçüncü olan Kongre İlköğretim Okulu öğrencilerinden Elif Naz Başer e Kangal MYO Müdürü Baki Keskin verdi.
Yapılan kompozisyon yarışmasının liseler bölümünde "Sönmez Ateş Türkçemiz" adlı çalışmasıyla birinci olan METEM öğrencilerinden Gazi Karağaç a ödülünü konferansı veren Prof. Dr. Recep Toparlı, "Güzel Türkçem" adlı eseriyle ikinci olan Koç Anadolu Lisesi öğrencisi Besime Yılmaz a ilçe milli eğitim müdürü Hasan Yıldırım, "Güzel Türkçemiz Bizim " adlı eseriyle üçüncü olan Kangal Lisesi öğrencilerinden Aslı Duman a ise Kangal MYO Sekreteri Savaş Kabasakaloğlu verdi.
Toparlı, bu toplantıyı organize eden Kangal Kaymakamlığı başta olmak üzere buraya katılan idareci, öğrenci,öğretmen ve Türkçe konusunda hassasiyet gösteren herkese teşekkür etti.
Recep Toparlı kimdir?
1955 yılında Sivas ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini Sivas ta tamamladı. Daha sonra Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi.1977 yılında bölüm birincisi olarak mezun olduktan sonra aynı yıl asistanlığa başladı.1988 de de Türk Dili Doçenti oldu. 1993 yılında Tokat a atandı. Aynı yıl profesör oldu. Üniversitenin her kademesinde görev aldı. Daha sonra 1996 yılında Türk Dil Kurumu asli üyeliğine seçildi. Türk Dil Kurumu Başkan Yardımcılığı da yapan Prof.Dr. Recep Toparlı şu anda Cumhuriyet Üniversitesi Rektör Yardımcılığı görevinde bulunuyor.
