Kuranı kerim tilaveti ile başlayan açılış programına Sivas vakıflar bölge müdürü Ali Veral, ilçe kaymakamı Savaş Konak, Belediye Başkanı Mehmet Öztürk, İl Müftüsü Recep Şükrü Balkan, ilçe müftüsü Salim Erkeç ve vatandaşlar katıldı.
İlçe müftüsü Salim Erkeçin ev sahibi olarak kısa bir selamlama konuşmasından sonra söz alan vakıflar bölge müdürü Ali Veral, camiinin tarihi hakkında kısa bilgiler vererek başladığı konuşmasında şunları söyledi. Mülkiyeti idaremize ait olan Abdurrrahman Paşa Camii, Sivas İli, Kangal İlçesi Gürsel Mahallesi, tapunun J38c03b3a pafta, 287 ada, 2 parselinde kayıtlıdır.
Camii 1968 yılında yıkılarak taş malzeme kullanılarak yeniden inşa edilmiştir. Minaresi orijinal olup kitabesinde göre 1865 yılında inşa edilmiştir.
Caminin kuzeyinde son cemaat yeri üzeri üç kubbeden
müteşekkil dikdörtgen planlıdır. Camii kare planlı olup ortada merkezi bir kubbe ve yanlarda üçer küçük kubbeden müteşekkildir. Caminin yapım malzemesi kesme ve moloz taştır. Minare düzgün kesme taştan inşa edilmiştir.
Restorasyon bedeli 1 milyon lirayı buldu
Caminin tarihçesinden sonra restorasyon çalışmalarına değinen Veral, restorasyon çalışmalarının caminin çatısından başlatıldığını belirterek, içi onarıldıktan sonra çevre düzenlemesinin yapıldığını ve toplam harcamanın bir milyon lirayı (eski parayla bir trilyon) bulduğunu söyledi.
Veral, çatı nedeniyle camiye zarar veren su akıntısının önüne geçildiğini vurgulayarak, "Caminin dış cephesi ve iç kısmı özel yöntemlerle temizlenip bazı yerleri yeniden yapıldı. Eserin iç aydınlatması da tamamen yenilendi. Minarenin ahşap külahı yenilenerek üzeri kurşunla kaplandı ve alem yenilenerek minareye paratoner takıldı" diye konuştu.
Dış restorasyonunun üzerinden 2 kış geçtiğini dile getiren Veral, eserin hiçbir bölgeden su almadığının gözlemlendiğini bildirdi.
Vakıflar bölge müdürlüğünün ülke genelinde yapmış olduğu çalışmalardan da bahseden Veral, 2002 yılından önce kapatılması düşünülen vakıflar genel müdürlüğünün seçimden sonra gelen hükümetle birlikte adeta küllerinden yeniden doğduğunu ileri sürdü. 2003-2014 arasında toplam 4 bin vakıf eserinin restore edildiğini belirten Veral, bu çalışmalar için 1 katrilyon lira harcama yapıldığını ve daha önemlisi bu harcamaların başka kaynaklardan değil sadece vakıfların özkaynağından yapıldığını ifade etti.
Veraldan sonra söz alan belediye başkanı Mehmet Öztürk, yaptığı konuşmada camiinin onarım çalışmalarının çok geciktiğini ve bu gecikmenin seçimlerde kendilerine epeyce de zarar verdiğini; ancak herşeye rağmen ilçenin tek tarihi eser niteliğindeki camiinin restorasyonunda başta vakıflar olmak üzere emeği geçenlere müteşekkir olduklarını söyledi.
Son olarak konuşan kaymakam Savaş Konak ise camilerin bir miras değil emanet olduğunu ifade ederek, yapıya çok iyi bakılması gerektiğini kaydetti.
Konuşmaların ardından ilçe müftüsü Salim Erkeçin yapmış olduğu dua sonrasında açılış kurdelasını kaymakam Konak, başkan Öztürk, vakıflar bölge müdürü Veral, il müftüsü Şükrü Balkan ve ilçe müftüsü Erkeç birlikte kestiler.
Kurdela kesiminden sonra camiyi gezen protokol üyeleri ve vatandaşlar caminin yeni şekline olan beğenilerini ifade ettiler. Caminin giriş kapısından itibaren tepeden tırnağa her tarafı olabildiğince aslına uygun olarak yapılması özellikle taşların ortaya çıkartılması daha doğal ve sade olarak vatandaşların beğenisini kazanmış durumda.
Açılış programı çerçevesinde konuşma hakkını camii içinde kullanana il müftüsü Recep Şükrü Balkan, ikindi namazı öncesi kürsüye çıkarak ezan vaktine kadar yaklaşık yarım saat camii-cemaat ve ibadetler konusunda sohbet etti.
Kangal Abdurrahman Paşa Camii
Sivas ili Kangal ilçesindeki bu cami, minare kaidesindeki kitabesinden öğrenildiğine göre Kangal Ağası Abdurrahman Paşa tarafından yaptırılmıştır. Minare ise 1865 tarihinde Abdülkadir Ağa tarafından yenilenmiştir.
Caminin yapım tarihini belirten bir belgeye rastlanmamakla beraber yapı üslubundan XIX.yüzyılın ilk yarısında yapılmıştır. Kesme taştan yapılmış olan cami kare planlı olup, üzeri tromplu bir kubbe ile örtülmüştür. Batısına sonraki dönemde üç küçük kubbeli küçük bir mekân eklenmiştir.
Caminin son cemaat yeri kuzeyde olup, yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanmış dört sütunun taşıdığı üç bölümlü ve kubbelidir. Kuzeybatı köşesindeki minaresi kesme taş kaideli, yuvarlak gövdeli ve tek şerefelidir.