Tam Enerji Üretim A.Ş. tarafından ilçemize bağlı Etyemez köyü mevkiinde toplam 2 992 375,993 m2 lik alana kurulması planlanan termik santral ile alakalı ÇED yöenetmeliği uyarınca faaliyet hakkında halkı bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak üzere ÇED sürecinde halkın katılım toplantısı yapıldı.
Etyemez köyünde kurulacak olan Termik santrali ile ilgili Çevreye olası etkilerinin tartışıldığı toplantı 10 Haziran Perşembe Günü Saat 10:30 da Öğretmen evinde yapıldı.
Toplantıya İlçe kaymakamı İsmail Altan DEMİRAYAK başta olmak üzere Belediye Başkanı Mehmet Öztürk, şirket yetkilileri, bakanlık temsilcileri, il çevre orman müdürlüğü temsilcileri ve daha bir çok kurum personeli katıldı. Yaklaşık 2 saat süren programda ÇED raporunu hazırlayan şirket personellerinden çevre mühendisi Yavuz Durmaz ın sunumuyla toplantı başladı.
ÇED raporunun ve Termik santralin kurulacağı yer ile ilgili sunum bittikten sonra İl Çevre ve Orman Müdürlüğü personelinden Semanur Koru çevre köylerde yaşayan vatandaşların görüşlerini almak için söz almak isteyen olup olmadığını sordu.
İlk olarak Etyemez Köyünden Mustafa Bahçıvan isimli vatandaş söz alarak şu konulara değindi ;" Ben uzun yıllar yurtdışında görev yaptım ve yurtdışındaki termik santrallerin benzerlerinin kurulması durumunda çevreye etkisinin az olacaktır ancak ben kurulacağına inanmıyorum. Çünkü önceki santrallerde en son teknoloji kullanılacak, çevreye zarar vermeyecek diye kuruldu ama şu an Hamal ve Kocakurt Köylerinin üzerine kül yağıyor. Hayvanları ölüyor. Ayrıca köyümüz halkının önceki ÇED raporu toplantısından sonra Valilik Makamına vermiş olduğu dilekçede de belirtilen Etyemez köyünde yerleşik nüfusun az olduğu, genç nüfusun yurt içi ve yurtdışına göç ettiği, hayvancılığın bitme noktasına geldiği, ekili tarım arazilerinin az olduğu ibarelerine katılmıyorum. Köyümüzde yerleşik genç nüfus vardır ayrıca yaz aylarında herkes köye gelmektedir. Ayrıca köydeki kadınların da görüşünün alınması gerekmektedir." dedi. İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden Semanur KORU toplantı ile ilgili duyuruların yasal çerçeve içinde yapıldığını ayrıca kurulacak santrale yakın köylere şirket tarafından araç gönderilip toplantıya gelmek isteyen herkesin getirildiğini, eğer kadınlar gelmediyse bu durumda kocalarının sorumlu olduğunu söyledi. TAM AŞ Proje Koordinatörü Feridun Seçmeer ise Yurtdışındaki teknolojinin kullanılmasına inanmadığını söyleyen Mustafa Bahçıvana cevap olarak, şuanda santralin Finlandiya`da yapıldığını ve en son teknolojinin kullanıldığını, şuan kullanılan Kangal Termik Santraline hiçbir benzerliğinin bulunmadığını ve çevreye etkisin çok az olacağı bir santral kuracaklarını belirtti.
Daha sonra söz alan İhsan ARSLANTAŞ şunları söyledi;" Bizim Valilik Makamına verdiğimiz dilekçede raporun nüfus hakkında açıklamaların yapıldığı bölümde geçen bilgilerin yanlış olduğudur. İlçe tarım müdürümüz de buradadır. Köyümüz de 8000 dönüm ekili arazi olup bunların hemen hemen tamamı ekilmektedir. Ama bir çok tarla müşterek tapulu olduğundan Çiftçi kayıt sisteminde yazılamamıştır. Ayrıca köyümüzde hayvancılık faaliyetleri devam etmekte, yerleşik nüfusta bulunmaktadır. Raporda sanki köyde yaşayan yokmuş gibi, hayvancılık, tarım yapılmıyormuş gibi ibareler yer almakta adeta etyemez köyü yok sayılmaktadır. Bir başka ve en önemli konu ise istimlak konusudur. Sunumda istimlak yapılacak alanların kademeli olarak yapılacağı söylenmektedir. Ben buradan şunu anlıyorum bu yıl 100 dönüm istimlak olur oradan kömür çıkartılır ihtiyaç olursa bir 100 dönüm daha istimlak edilir. Eğer bu şekilde istimlak yapılacak olursa köylünün tamamı mağdur olacaktır ayrıca köyün içine kadar istimlak edilecek vatandaşın evinin dibine kadar gelinecek ama evi istimlak edilmeyecektir. Çünkü sunumda santralde çalışanların Etyemez köyünde ikamet edeceği belirtilmekte buradanda evlerin yerinin istimlak edilmeyeceği anlaşılmaktadır. Kömür çıkarmak için dinamit kullanılacak ve köylünün evinin dibinden patlatılıp kömür çıkarılacaktır. Bu durumda köylüyü tedirgin etmektedir. Ayrıca tarım arazileri gidecek, meraları gidecek hayvan otlakları kalmayacaksa köylü köyde neden oturmaya devam etsin? Geçimini ne ile sağlasın. " dedi.
İstimlak Konusu
TAM AŞ İstimlakten Sorumlu Müdürü Seyfettin Türkekul söz alarak istimlak konusundaki soruları cevaplarken genel olarak şu konulara değindi;" İstimlak konusu özel şirketlerin görevi değildir. İstimlak işini devlet yapar. Bu konuda Devletin gerekli mercilerine başvurularınızı yaptığınızda biz de elimizden geleni yaparız. Çünkü bizde istimlak yapmak isteriz. Eğer bunu kabul etmez iseniz kim kendi başına tarlasını, arsasını bize satmak isterse bizde değerini araştırırız, fiyatını belirleriz alırı. Ayrıca Devlete İstimlak için gerekli işlemleri yapmasını talep eriz. Biz özel şirketiz ve çevre halkıyla iyi ilişkiler içinde bulunmak istiyoruz. Siz ne isterseniz biz hepsine varız. İster tarlanızı bize satın isterseniz devlete başvurun istimlak etsin. Ayrıca Kangal Termik Santralinin soğutma kulelerinden Fe3 ve Sülfirik asit atıldığı ve çevreyi kirlettiği söylendi. Bizim Kuracağımız santralle Kangal termik santralini bir tutmayın. Bizim kuracağımız santral tamamen AB kriterlerine uygun, ve yanmanın kazan içinde yapıldığı bir teknoloji. Dışarıya soğutma suyu ve kuleleriden saf su bırakan bir sistem. "
Kurulacak olan santrali mevcut santralle kıyaslamayın
Daha sonra söz alan İlçe Kaymakamı İsmail Altan DEMİRAYAK bir değerlendirme konuşması yaptı. Demirayak yapmış olduğu konuşmada şu noktalara temas etti. Yeni kurulacak Santral özel şirket santrali olduğundan son teknoloji bir termik santral olacak, Çevre bakanlığının denetiminde bir santral olacak ve dolayısıyla çevreye verilecek zararları en aza indirmek için bütün teknolojik tedbirlerin alınacağı bir termik santral olacaktır. Dolayısıyla bu santali Kangal Termik santrali ile kıyaslayarak yapılacak olan çıkarımlar pek doğru olmayacaktır. Santral kurulacak işleyişine ve çevreye olan etkilerine bakılacak, zararlı etkileri var mı, sıvı atıklar ne ölçüde arıtılıyor, tarımsal faaliyetlere ne ölçüde zarar veriyor ve gaz atıklar ile ilgili insanlarımızın yaşamsal faaliyetleri ne ölçüde etkileniyor bu konuda termik santarlin denetimleri Çevre Orman Bakanlığı tarafından yapılacak ve termik santralin katı,sıvı ve gaz atıkları bertaraf etmeye minimize etmeye yönelik teknolojik tedbirleri almadığı takdirde Çevre ve orman Bakanlığıda gerekli işlemleri yapacaktır. Burada en öneli konu kamulaştırma konusudur. Seyfettin Beyin de dediği gibi kamulaştırma konusu Devlet yetkililerinin bir araya gelip değerlendireceği bir konudur. Hamal köyümüzde bu durumun bir örneği var. Termik santrali faaliyete geçtikten sonra Hamal Köyünde vatandaşların tarımsal faaliyetlerinin ekonomik olmayacağı, çevre şartları açısından uygun olmayacağı değerlendirildi ve Hamal köyündeki tarlaları EÜAŞ kamulaştırdı. Dolayısıyla bu süreci Termik Santral kurulmadan öncede sonrada değerlendirebiliriz. Özellikle şunu bilmemiz gerekiyor Kömür işletmesi olarak kullanılacak saha köyün merasını ne ölçüde kullanılamaz hale getiriyor. Burada yaşayan insanların hiçbir şekilde hayvancılık yapamayacağı şekilde meralarını işgal edecekse bu durumda bu bölgede bir hayvancılık faaliyeti yapması mümkün olmayacaktır. Yada termik santralin kurulduğu yer ile kül yığma sahasının konuşlandığı yer ne ölçüde köylünün tarlalarını ve ekim alanlarını etkileyecektir. Etyemez köyünün ilçe merkezine yada başka bir yere taşınması konusunda değerlendirmemiz lazım. Vatandaşlarımızın hem meraları kullanılamaz durumda olması ve tarımsal faaliyetleri yapamayacaksa köyde iskan etmelerinin de bir anlamı olmayacaktır. Dolayısıyla iskan edilen yerin etkilenmemesi değerlendirilirken genel çerçevede değerlendirilecektir. Yani iskan edilen yer etkilenmeyebilir ama iskan edenlerin tarımsal ve hayvancılık faaliyetleri yapamadığı da düşünülmelidir. Bu konuları genel manada değerlendirmek gerekir bayındırlık yetkilileriyle de bir araya gelinerek bu konunun değerlendirilmesi gerekir. Kamulaştırma yapılabilir ve ilçe merkezine taşıma söz konusu olabiri diye düşünüyorum ve hepinize saygılarımı sevgilerimi sunuyorum" dedi.
Daha sonra söz alan TAM AŞ Proje Mühendisi Santralle ilgili teknik bilgiler vererek genel manada santralin hem Vatandaşlar için hem de kendi prestijleri için en son teknoloji kullanılması zorunluluğundan bahsetti . Bu konuda eğer her hangi bir noksanlık yaşanırsa Çevre ve Orman Bakanlığının sürekli denetimlerini yapacaklarından Santrali kapanma tehlikesi olduğu için en son teknolojiyi kullanmak ve çevreye en az zararı vermek için hiçbir fedakarlıktan kaçınmayacaklarını bildirdi . Ayrıca Projenin iki ayaklı olduğunu Kömür çıkarma ve Santral olarak ikiye ayrıldığını belirtti. Kömür çıkarma bölümünde 60 ve Santralde 150 olmak üzere toplamda 210 kişiye istihdam sağlayacağını da belirtti.
