Anayasa Mahkemesi'nden süresiz nafaka kararı: 'Süresiz olarak' ibaresi iptal edildi
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Karar, Resmi Gazete’nin 30 Eylül 2026 tarihli sayısında yayımlandı. Ancak iptal hükmü hemen yürürlüğe girmeyecek. AYM, hukuksal boşluk oluşmaması amacıyla kararın yürürlüğe girişini 9 ay erteledi.
“SÜRESİZ OLARAK” İBARESİ İPTAL EDİLDİ
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak şartıyla geçimini sağlamak amacıyla diğer taraftan mali gücü oranında nafaka talep edebileceği düzenleniyordu.
Maddenin ilgili bölümünde nafakanın “süresiz olarak” istenebileceği belirtiliyordu.
Antalya 12. Aile Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvurdu. Başvuruyu esastan inceleyen Yüksek Mahkeme, “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’nın ilgili hükümleri kapsamında değerlendirilmesine karar verdi.
AYM: HER DURUMDA SÜRESİZ NAFAAKA ZORUNLU DEĞİL
AYM kararında, boşanma sonrasında yoksulluğa düşen tarafın korunmasının devletin pozitif yükümlülükleri kapsamında bulunduğu belirtildi. Ancak bu korumanın her durumda süresiz nafaka ödenmesini gerektirmediği ifade edildi.
Kararda, boşanma sonrasında tarafların hayatlarını yeniden kurabilmeleri, çalışma imkanları, ekonomik ve kişisel durumları ile nafaka ihtiyacının devam edip etmediği gibi unsurların dikkate alınması gerektiğine işaret edildi.
Mahkeme, mevcut düzenlemenin koşullar değişse dahi nafaka yükümlülüğünün herhangi bir süre sınırı olmaksızın devam etmesine imkan tanımasının, bazı durumlarda taraflar arasındaki hak ve menfaat dengesini bozabileceği değerlendirmesinde bulundu.
NAFAKA HÜKMÜNÜN SONA ERDİĞİ DURUMLAR
AYM'nin kararında, mevcut hukuk sisteminde bazı durumlarda nafaka yükümlülüğünün sona erebildiği de hatırlatıldı.
Buna göre nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi, evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğunun ortadan kalkması gibi durumlarda nafaka yükümlülüğü sona erebiliyor. Taraflardan birinin ölümü halinde de nafaka yükümlülüğü son buluyor.
Bununla birlikte AYM, bu durumların gerçekleşmediği hallerde nafaka yükümlülüğünün süresiz şekilde devam etmesinin bazı durumlarda tarafların yaşamlarını yeniden kurmalarını zorlaştırabileceğine dikkat çekti.
KARAR 9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Anayasa Mahkemesi, “süresiz olarak” ibaresinin iptalinin hemen yürürlüğe girmesi halinde hukuksal boşluk oluşabileceğini değerlendirdi. Bu nedenle iptal hükmünün yürürlüğe girişini 9 ay erteledi.
Buna göre karar, Resmi Gazete’de yayımlandığı 30 Eylül 2026 tarihinden itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Bu süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.
MEVCUT NAFAKA UYGULAMASI HEMEN DEĞİŞMİYOR
AYM'nin iptal kararının 30 Eylül 2026 tarihinde yayımlanmış olması, mevcut nafaka uygulamasının aynı gün sona erdiği anlamına gelmiyor. “Süresiz olarak” ibaresinin iptali 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Bu süre içerisinde kanun koyucunun yeni bir düzenleme yapması halinde, boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresine ilişkin uygulanacak yeni kurallar TBMM tarafından belirlenecek.
