Türkiye için kritik F-35 süreci! Dönüş kapısı aralandı
Diplomatik kaynaklara göre bu adım, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil olmasının önünü açabilir.
Savunma kulislerinde konuşulan iddialara göre, S-400 sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan veya Katar gibi Körfez ülkelerinden birine devredilmesi seçeneği değerlendiriliyor. Henüz bu konuda kesinleşmiş bir karar bulunmasa da, böyle bir gelişmenin hem ABD hem de Rusya açısından olumlu karşılanabileceği ifade ediliyor.
Bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle Körfez ülkelerinin hava savunma sistemlerine olan ihtiyacının yükseldiği belirtilirken, ABD'nin bu talebi tam anlamıyla karşılayamadığına dikkat çekiliyor. Bu nedenle söz konusu ülkelerin alternatif tedarikçilere yöneldiği, Türk savunma sanayi ürünlerine de ilgi gösterdiği kaydediliyor.
F-35 Programına Dönüş İhtimali Güçlenebilir
S-400 meselesinin çözülmesi halinde, Türkiye ile ABD arasındaki en önemli savunma başlıklarından birinin ortadan kalkacağı değerlendiriliyor. Bu durumun, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden katılım sürecini hızlandırabileceği ifade ediliyor.
Türkiye'nin 2018 yılında teslim alması planlanan ancak programdan çıkarılması nedeniyle envanterine katamadığı F-35 uçaklarının yeniden gündeme gelebileceği belirtiliyor. Ancak bu süreçte uzun süredir bekleyen uçakların bakımlarının yapılması, daha önce eğitim alan pilotların yeniden eğitime alınması gibi teknik aşamaların da tamamlanması gerekecek.
CAATSA ve NDAA Engeli
Uzmanlara göre yalnızca CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yeterli olmayacak. ABD'nin Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) kapsamında Türkiye'ye yönelik getirilen F-35 kısıtlamalarının da kaldırılması gerekiyor.
Değerlendirmelerde, CAATSA yaptırımlarının siyasi irade ile kaldırılmasının mümkün olduğu, ancak F-35 programına tam dönüş için NDAA'daki ilgili düzenlemelerin değiştirilmesinin kritik önem taşıdığı vurgulanıyor.
Türk Firmaları Yeniden Üretime Dahil Olabilir
Türkiye'nin F-35 programında yer aldığı dönemde yaklaşık bin farklı parçanın Türk savunma sanayi firmaları tarafından üretildiği biliniyor. Programdan çıkarılmasının ardından bu üretimler farklı tedarikçilere devredilmişti.
Diplomatik kaynaklara göre ABD, bazı kritik parçalarda yaşanabilecek tedarik sorunları nedeniyle Türk firmalarını yeniden üretim zincirine dahil edebilir. Böyle bir adımın Türkiye'nin programa tam dönüşü anlamına gelmeyeceği ancak savunma sanayi iş birliğinin yeniden başlaması açısından önemli bir gelişme olacağı değerlendiriliyor.