Motorine Tarihi Zam Öncesi Ankara Harekete Geçti
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin ardından Türkiye’de motorine 6 lira 69 kuruş, benzine ise 2 liranın üzerinde zam yapılması beklentisi başkentte hareketliliğe neden oldu. İddiaya göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, artışın doğrudan pompa fiyatlarına yansımasını sınırlamak için “Eşel Mobil” sistemini yeniden devreye almaya hazırlanıyor.
ABD-İsrail-İran hattında başlayan ve Suudi Arabistan ile Katar’ın enerji tesislerinin vurulmasının ardından küresel arz krizine dönüşen gerilim, enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açtı. Türkiye ekonomisine olası etkiler nedeniyle devletin ekonomi yönetiminin kapsamlı bir değerlendirme yaptığı belirtiliyor.
Bloomberg: “Akaryakıt Kalkanı” Masada
Dünyanın önde gelen finans kuruluşlarından Bloomberg, Ankara’da kapalı kapılar ardında yürütülen planı gündeme taşıdı. Habere göre bakanlık kurmayları, artan petrol fiyatlarının tüketiciye etkisini azaltmak amacıyla geçmiş yıllarda uygulanan Eşel Mobil (kademeli/hareketli vergi) sistemini yeniden devreye almak için çalışma yürütüyor.
Sistemin yeniden uygulanması halinde oluşacak milyarlarca liralık ÖTV gelir kaybının bütçeye etkisi hesaplanıyor. Kararın hafta sonuna kadar netleşebileceği konuşuluyor.
Bakan Şimşek’ten Enflasyon Mesajı
Mehmet Şimşek de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, isim vermeden hazırlıklara işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
“Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu artan petrol fiyatlarının enflasyonist etkisini sınırlamak için çalışıyoruz.”
Bu mesaj, kulislerde konuşulan vergi düzenlemesi iddialarını güçlendirdi.
Eşel Mobil Sistemi Nasıl İşliyor?
Türkiye’de akaryakıt fiyatları; rafineri çıkış fiyatına Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV) ve dağıtıcı kâr marjı eklenerek belirleniyor. Petrol fiyatlarındaki küresel artış doğrudan pompa fiyatlarına zam olarak yansıyor.
İlk olarak 2018’de uygulamaya alınan ve 2022’de sona erdirilen Eşel Mobil sistemi ise bu artışı sınırlamayı amaçlıyor. Sistem devreye girerse, uluslararası piyasalardan kaynaklanan fiyat artışı kadar tutar ÖTV’den düşülerek karşılanıyor.
Örneğin motorindeki 6,69 TL’lik artışın tamamı ya da bir kısmı ÖTV’den feragat edilerek telafi edilebilecek. Böylece pompa fiyatındaki yükseliş sınırlandırılacak ya da tamamen engellenebilecek.
Devlet, bu yöntemle vergi gelirinden fedakârlık ederek enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefliyor.
