Kademeli emeklilikte son durum ve yeni gelişmeler
8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigorta başlangıcı bulunan milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği kademeli emeklilik konusu yeniden gündemde. Özellikle Emeklilikte Adalet Derneği’nin (EMADDER) yürüttüğü çalışmalar ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile gerçekleştirilen görüşme, düzenleme beklentisini yeniden hareketlendirdi.
EYT düzenlemesinin kapsamına sigorta başlangıç tarihi nedeniyle giremeyen vatandaşlar, emeklilik yaşları ile prim şartları arasındaki farkın azaltılması amacıyla kademeli geçiş sistemi uygulanmasını talep ediyor. Bu kapsamda gözler hem Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne hem de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılabilecek yeni açıklamalara çevrilmiş durumda.
EMADDER Bakanlık ile kademeli emekliliği görüştü
Kademeli emeklilik talebini gündeme taşıyan EMADDER, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında bir görüşme gerçekleştirdi. Dernek Genel Başkanı Mihriban Uğurlu ve beraberindeki heyet, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile bir araya geldi.
Görüşmede derneğin hazırladığı çalışma ile milyonlarca çalışanın kademeli emeklilik konusundaki talepleri Bakanlık tarafına aktarıldı. Görüşme sonrasında EMADDER yönetimi, hazırlanan dosyanın ve kademeli emeklilik konusunun Cumhurbaşkanlığı makamının bilgisi dahilinde olduğunu belirterek toplantıdan olumlu izlenimlerle ayrıldığını açıkladı.
Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda EMADDER temsilcilerini dinlediklerini ve konu hakkında istişarelerde bulunduklarını doğruladı.
Kademeli emeklilik için Meclis’te teklif var mı?
Kademeli emeklilik konusunda farklı dönemlerde siyasi parti temsilcileri ve milletvekilleri tarafından çeşitli açıklamalar yapılmasına rağmen, mevcut durumda yürürlüğe girmiş kapsamlı bir düzenleme bulunmuyor. Hükümet tarafından hazırlanmış ve yasalaşma sürecine girmiş resmi bir kademeli emeklilik düzenlemesi de açıklanmış değil.
Talebin temelinde, sigorta başlangıç tarihleri arasında oluşan emeklilik şartı farklarının bir anda değil, belirli bir geçiş süreci içerisinde azaltılması düşüncesi bulunuyor. Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta başlangıcı bulunanlar EYT kapsamında yaş şartı olmadan emekli olabilirken, bu tarihten sonra sigortalı olanlar farklı ve daha yüksek yaş ile prim koşullarına tabi tutuluyor.
Kademeli emeklilik 2027 yılında gündeme gelir mi?
Kademeli emekliliğin 2027 yılında hayata geçirileceğine yönelik kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Bununla birlikte bazı SGK uzmanları, kademeli geçiş modelinin en erken 2027 yılında orta vadeli bir torba yasa veya sosyal güvenlik reformu kapsamında gündeme gelebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Ancak bu değerlendirmeler resmi bir takvim anlamına gelmiyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kademeli emeklilik için hazırlanmış kesin bir kanun teklifinin veya açıklanmış bir uygulama takviminin bulunmadığı belirtiliyor.
Bir düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için öncelikle hükümet tarafından bir çalışma yapılması, ardından hazırlanacak kanun teklifinin TBMM gündemine taşınması ve yasalaşması gerekiyor.
Kademeli emeklilikten kimler yararlanabilir?
Olası bir kademeli emeklilik düzenlemesinden en fazla 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan ve EYT kapsamına dahil olmayan çalışanların etkilenmesi bekleniyor.
Özellikle 2000 yılı ve sonrasında sigorta girişi bulunanlar ile prim gününü tamamlamasına rağmen yaş şartı nedeniyle emeklilik için bekleyen çalışanlar, düzenlemenin kapsamına ilişkin gelişmeleri yakından takip ediyor.
Bununla birlikte hangi sigorta başlangıç tarihindeki vatandaşın kaç yaşında ve kaç prim günüyle emekli olabileceği konusunda şu anda kesinleşmiş resmi bir düzenleme bulunmuyor. Bu şartların ancak resmi bir kanun teklifinin hazırlanması halinde netlik kazanması bekleniyor.
Kademeli emeklilik tablosu açıklandı mı?
Resmi olarak yürürlüğe konulmuş bir kademeli emeklilik tablosu bulunmuyor. Ancak EMADDER tarafından talep edilen modelde, sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim şartlarının kademeli olarak uygulanması öneriliyor.
Derneğin gündeme getirdiği öneriye göre 9 Eylül 1999 ile 2000 arasındaki sigorta başlangıçlarında kadınlar için 43 yaş ve 6.400 prim günü, erkekler için ise 45 yaş ve 6.400 prim günü öngörülüyor.
2001 yılında sigorta başlangıcı bulunanlar için kadınlarda 44 yaş ve 6.475 prim, erkeklerde 46 yaş ve 6.475 prim; 2002 başlangıçlılarda kadınlarda 45 yaş ve 6.550 prim, erkeklerde 47 yaş ve 6.550 prim öneriliyor.
2003 yılında sigorta girişi bulunanlar için kadınlarda 46 yaş ve 6.625 prim, erkeklerde 48 yaş ve 6.625 prim öngörülürken, 2004 başlangıçlılarda kadınlar için 47 yaş ve 6.700 prim, erkekler için 49 yaş ve 6.700 prim belirtiliyor.
2005 yılı sigorta başlangıcı için kadınlarda 48 yaş ve 6.775 prim, erkeklerde 50 yaş ve 6.775 prim; 2006 yılı için kadınlarda 49 yaş ve 6.850 prim, erkeklerde 51 yaş ve 6.850 prim öneriliyor.
2007 başlangıçlı kadınlar için 50 yaş ve 6.925 prim, erkekler için 52 yaş ve 6.925 prim; 2008 başlangıçlı kadınlar için 51 yaş ve 7.000 prim, erkekler için ise 53 yaş ve 7.000 prim öngörülüyor. Bu rakamların resmi emeklilik şartları değil, EMADDER tarafından talep edilen model olduğu özellikle belirtiliyor.
Kademeli emeklilikte gözler yeni açıklamalarda
Gelinen noktada kademeli emeklilik konusunda yürürlüğe girmiş bir yasa bulunmuyor. Süreç, vatandaşların talepleri, EMADDER’in çalışmaları, siyasi değerlendirmeler ve Bakanlık ile gerçekleştirilen görüşmeler üzerinden devam ediyor.
EMADDER’in Bakanlık görüşmesi konunun yeniden gündeme taşınmasını sağlarken, milyonlarca çalışanın beklentisi TBMM ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılabilecek resmi açıklamalarda yoğunlaşıyor. Yeni bir kanun teklifi veya resmi takvim açıklanması halinde düzenlemenin kapsamı, yaş şartları ve prim günleri kesinlik kazanacak.
