Türkiye’de milyonlarca emeklinin gelir durumu ve gelecekte uygulanabilecek sosyal destek modelleri yeniden gündeme geldi. Erken seçim tartışmalarının yoğunlaşmasıyla birlikte emeklilere yönelik olası düzenlemeler konusunda da yeni iddialar ortaya atıldı. Ekonomim gazetesinde yer alan bilgilere göre, emeklilere yönelik mevcut uygulamalardan farklı bir modele geçilmesi üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
Emekli maaşı yerine aile gelir sigortası modeli gündemde
Edinilen bilgilere göre üzerinde çalışıldığı belirtilen seçeneklerden biri, en düşük emekli maaşının doğrudan yükseltilmesi yerine hane gelirini belirli bir seviyede güvence altına almayı amaçlayan “aile gelir sigortası” modeli. Bu yaklaşımda temel hedefin, yalnızca emeklinin aylığını artırmak yerine haneye belirli bir miktarda gelirin düzenli şekilde ulaşmasını güvence altına almak olduğu ifade ediliyor.
Söz konusu modelin, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) sunumunda işaret ettiği belirtilen yeni yaklaşım kapsamında değerlendirildiği aktarılıyor. Ancak mevcut aşamada modelin kesin olarak uygulanacağına ilişkin bağlayıcı bir karar bulunmadığı, çalışmaların hazırlık niteliğinde olduğu belirtiliyor.
OVP’de emeklileri ilgilendiren transfer harcamaları öne çıktı
Emeklilere ilişkin tartışmalarda dikkat çeken bir başka başlık ise Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan transfer harcamalarına yönelik hedefler oldu. Transfer harcamaları, devlet tarafından karşılıksız olarak gerçekleştirilen harcamaları ifade ediyor. Bu kapsam içerisinde emekli aylığı ödemelerinin yanı sıra burslar ve borç faizleri gibi farklı kalemler de bulunuyor.
OVP’de transfer harcamalarının 2027 yılında yüzde 33,1 oranında artırılmasının öngörülmesi, emeklilere yönelik olası düzenlemeler açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Söz konusu artış hedefinin erken seçim ihtimaliyle bağlantılı olabileceği yönünde değerlendirmeler bulunurken, bunun emekli maaşlarına da yansıyabileceği öngörülüyor.
Erken seçim tartışmaları emekli maaşlarını yeniden gündeme taşıdı
Türkiye’de emeklilerin ekonomik durumu özellikle seçim dönemlerinde siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline geliyor. Son dönemde erken seçim ihtimalinin yeniden tartışılmasıyla birlikte emeklilere yönelik yeni sosyal destek ve gelir modellerinin de gündeme taşındığı görülüyor.
Gündemdeki iddialara göre yeni yaklaşım, en düşük emekli aylığını tek başına yükseltmek yerine hane gelirini desteklemeye odaklanabilir. Bunun yanında OVP’deki transfer harcamalarına ilişkin artış hedefi de emeklilere yönelik olası ekonomik düzenlemeler açısından takip edilen başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Bununla birlikte, aile gelir sigortası modelinin kapsamı, kimleri kapsayacağı, ödeme tutarlarının nasıl belirleneceği ve mevcut emekli aylıklarıyla nasıl ilişkilendirileceği konusunda henüz kesinleşmiş ayrıntılar bulunmuyor. Aynı şekilde OVP’de öngörülen transfer harcamaları artışının tamamının emekli maaşlarına ayrılacağı yönünde doğrudan bir hüküm de bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu gelişmelerin mevcut aşamada hazırlık ve beklenti çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
