Okul kantinlerinde satışına izin verilmeyen ürünler hangileri
2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte okul kantinlerinde satılan gıdalara yönelik yeni düzenlemeler uygulanmaya başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen Okul Gıdası Logosu uygulaması kapsamında, öğrencilerin okul ortamında ulaşabileceği ambalajlı gıdalar için belirli beslenme kriterleri getirildi. Uygulamanın ilk aşamasında belirlenen kriterleri karşılayan 675 ürünün “Okul Gıdası Logosu” kullanmasına hak kazandığı bildirildi.
Yeni sistemle birlikte bazı ürünler doğrudan okul gıdası kapsamı dışında bırakılırken, bazı ürünlerin satışında ise içerik ve besin değerlerine ilişkin şartlar aranıyor. Enerji içecekleri, gazlı ve kolalı içecekler, aromalı içecekler, kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler, hamurlu ve şerbetli tatlılar ile tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler kapsam dışında tutuluyor. Çiğ köfte konusunda ise ürünün et, koruyucu ve ambalaj özelliklerine göre değerlendirme yapılması öngörülüyor.
Yeni okul gıdası uygulamasında yasak kapsamı genişledi
Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu’nun 17 Ağustos 2026 tarihli kararında, bazı ürünlerin besin skoru değerlendirmesine bakılmaksızın okul kantinlerinde satışına izin verilmemesi öngörüldü. Bu kapsamda eritme peynir, belirli tatlandırıcıları içeren ürünler, bazı renklendiricileri barındıran gıdalar, gofret ve çeşitli şekerlemeler dikkat çeken ürün grupları arasında yer aldı.
Kantinde hazırlanıp satılan tost ve sandviçlerde de eritme peynir kullanılamayacak. Kullanılacak peynirin pastörize sütten üretilmesi ve porsiyonunun belirlenen sınırlar içerisinde olması gerekiyor. Tostlarda 30 gram kaşar veya beyaz peynir kullanılabileceği, bir porsiyon tostun ise 250 kaloriyi, 5 gram doymuş yağı ve 400 miligram sodyumu aşmaması gerektiği belirtildi.
Düzenlemede bazı renklendiriciler de ayrıca ele alındı. Sunset Yellow (E110), Kinolin Sarısı (E104), Karmosin (E122), Allura Red (E129), Tartrazin (E102) ve Ponzo/Ponceau 4R (E124) içeren yiyecek ve içeceklerin okul kantinlerinde satışına izin verilmeyecek. Söz konusu maddelerin yalnızca şekerleme veya içeceklerde değil, kek, bisküvi, sos ve tatlı gibi farklı ürünlerde bulunabileceği belirtilerek ambalajlardaki içerik bilgilerinin kontrol edilmesi gerektiği aktarıldı.
Şekerleme, tatlı ve kafeinli ürünler de listede
Yeni kriterler kapsamında baklava ve benzeri şerbetli tatlıların yanı sıra yaş pasta, ekler, kruvasan, donut, parfe, mozaik pasta, muffin ve cupcake gibi krema, çikolata dolgusu veya jöle içeren ürünler de yasak kapsamına alındı. Sade kek ise belirlenen porsiyon ve besin değerleri aşılmadığı sürece satış kapsamında kalabiliyor. Gofretlerin ise sade, dolgulu veya kaplamalı olmasına bakılmaksızın satışına izin verilmiyor.
Şeker ve şekerleme ürünleri açısından da kapsam geniş tutuldu. Jöle şekerlemeler, sert ve yumuşak şekerler, dolgulu veya kaplamalı şekerlemeler, drajeler ve lolipoplar kantinlerde satılamayacak. Cips ve çikolata için ise değerlendirme besin skoru üzerinden yapılacak.
Kafein içeren ürünlere yönelik de farklı sınırlamalar getirildi. İlkokul ve ortaokullarda siyah ve yeşil çayın satışına izin verilmeyecek. Liselerde ise çay için miktar sınırı uygulanacak. Katkısız ve paketli meyve çayları dışındaki bitki çayları da lise seviyesinin altındaki okullarda satış kapsamı dışında tutuluyor. Kahve, mocha, latte ve cappuccino gibi kafein içeren içeceklerin yanı sıra guarana veya sonradan eklenmiş kafein içeren ürünler de yasak listesinde bulunuyor.
İçecekler ve kızartılmış ürünler için yeni kriterler
Enerji içecekleri, kolalı ve gazlı içecekler ile sporcu içeceklerinin yanı sıra yapay soda, aromalı su, aromalı içecek tozu, meyveli içecek, meyveli şurup ve aromalı şuruplar da satış kapsamında değerlendirilmiyor. Meyve nektarı, soğuk çay ve aromalı doğal mineralli içeceklerde ise katkı maddesi, aroma verici ve ilave şeker açısından belirlenen kriterlerin karşılanması gerekiyor.
Kızartılarak hazırlanan yiyeceklerin satışına da izin verilmiyor. Patates gibi ürünlerin kızartılmış şekilde sunulması yasakken, gerekli besin kriterlerini karşılayan fırınlanmış ürünlerin satışına belirli koşullarla izin verilebiliyor. Fırınlanmış patates, pizza, pide, börek, makarna, pilav ve spagetti gibi sıcak yiyeceklerde de 100 gram üzerinden enerji, doymuş yağ ve sodyum sınırları bulunuyor.
Yeni uygulamayla birlikte okul kantinlerinde yalnızca ürünün son tüketim tarihine değil, içeriğine ve belirlenen okul gıdası kriterlerine de dikkat edilmesi gerekiyor. Ambalajlı ürünlerde Okul Gıdası Logosu bulunup bulunmadığı, yasaklı renklendiricilerin kullanılıp kullanılmadığı ve ürünün tatlandırıcı içerip içermediği kontrol edilebilecek. Böylece okul kantinlerinde satılan gıdaların belirlenen standartlara uygunluğu konusunda veliler ve okul yönetimleri açısından daha görünür bir kontrol mekanizması oluşturulması hedefleniyor.
