Osmanlı'nın en önemli sultanı: Yavuz Sultan Selim
Mısır’ı fethederek hilafeti Osmanlı’ya kazandıran Yavuz Sultan Selim, “Hilafet tahtının sultanı” ve “Hadimü’l-Haremeyn” unvanlarıyla anıldı.
10 Ekim 1470’te, babası II. Bayezid’in sancak beyliği yaptığı Amasya’da dünyaya gelen Şehzade Selim, 1510 yılına kadar Trabzon sancak beyliği görevinde bulundu. Trabzon’da görev yaptığı dönemde devlet yönetimi ve askeri konularda tecrübe kazanan Selim, daha sonra babası II. Bayezid ile taht mücadelesine girdi.
Babası II. Bayezid’in kardeşi Ahmed’i tahta hazırladığını öğrenen Şehzade Selim, kendi taraftarlarıyla harekete geçti. Bu süreçte İstanbul’daki yeniçeriler Selim’e destek verdi ve Şehzade Ahmed’in padişah olmasına karşı çıktı. Vezir ve devlet adamlarının baskısıyla II. Bayezid, tahtı oğlu Selim’e bırakmak zorunda kaldı.
1512’de Osmanlı tahtına çıktı
Şehzade Selim, 24 Nisan 1512’de Osmanlı Devleti’nin 9. hükümdarı olarak tahta çıktı. Yavuz Sultan Selim’in ilk hedeflerinden biri, Osmanlı için önemli bir siyasi ve dini tehdit olarak gördüğü Safevi Devleti ve Şah İsmail oldu.
1514 yılında İran seferine çıkan Yavuz Sultan Selim, Çaldıran Savaşı’nda Şah İsmail’in ordusunu mağlup ederek Safevi ilerleyişini durdurdu. Zaferin ardından Tebriz’e giren Sultan Selim, burada kendi adına hutbe okuttu.
Mısır Seferi ve hilafetin Osmanlı’ya geçişi
Yavuz Sultan Selim, 1516 yılında doğu seferi için İstanbul’dan ayrıldı. Safevilerle iş birliği yaptığı düşünülen Memlük Sultanlığı üzerine yürüyen Osmanlı ordusu, 24 Ağustos 1516’da Mercidabık Savaşı’nda Memlükleri ağır yenilgiye uğrattı.
Bu zaferin ardından Suriye bölgesi Osmanlı hakimiyetine girdi. Daha sonra Mısır Seferi’ne karar veren Yavuz Sultan Selim, ordusuyla birlikte ilerleyerek Şam ve Kudüs’ü ele geçirdi.
9 Ocak 1517’de Gazze’den Mısır’a hareket ed
en Osmanlı ordusu, Memlüklerle 22 Ocak 1517’de Ridaniye Savaşı’nda karşı karşıya geldi. Osmanlı ordusu bu savaştan da zaferle ayrıldı.
Yavuz Sultan Selim, 4 Şubat 1517’de büyük bir törenle Kahire’ye girdi. Bu gelişmeyle birlikte Abbasi soyundan gelen hilafet Osmanlı hanedanına geçti. Böylece Yavuz Sultan Selim, Osmanlı Devleti’nin ilk halifesi oldu.
Hadimü’l-Haremeyn unvanı ve kutsal emanetler
Mısır Seferi’nin ardından Mekke, Medine ve Kudüs gibi kutsal şehirler Osmanlı himayesine girdi. Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı hükümdarları için önemli bir anlam taşıyan “Hadimü’l-Haremeyn” yani “Mekke ve Medine’nin hizmetkarı” unvanı kullanılmaya başlandı.
Ridaniye Zaferi’nin ardından Abbasi Halifesi Mütevekkil-Alellah başta olmak üzere bazı alimler, sanatkarlar ve önemli kişiler İstanbul’a gönderildi. Bunun yanı sıra kutsal emanetler ve değerli eserler de Osmanlı başkentine taşındı.
Yavuz Sultan Selim, dönüş yolunda Şam’da İslam dünyasının önemli alimlerinden Muhyiddin İbnü’l-Arabi’nin mezarını buldurarak burada türbe, cami ve tekke yaptırdı.
Vefatı
Yavuz Sultan Selim, yaklaşık iki yıl süren doğu seferlerinin ardından 1518 yılında İstanbul’a döndü. İstanbul’da yaşanan veba salgını nedeniyle Edirne’ye giden Sultan Selim, sırtında çıkan bir rahatsızlık sonucu 22 Eylül 1520’de hayatını kaybetti.
Kısa süren saltanatına rağmen Osmanlı topraklarını büyük ölçüde genişleten Yavuz Sultan Selim, Mısır Seferi ve hilafetin Osmanlı’ya geçişiyle imparatorluğun siyasi ve dini tarihinde önemli bir dönüm noktasına imza attı.
