Tarihin Sessiz Tanığı Sivas Meydanında Zamana Direniyor: Osmanlı’nın Kibir ve İncitme Bilmeyen "Sadaka Taşı" Kültürü Unutuluyor!
Kadim medeniyetlerin izlerini bağrında taşıyan Sivas, tarihi kent meydanıyla adeta bir açık hava müzesini andırıyor. Bu meydanın en göz alıcı yapılarından biri olan tarihi Kale Camii girişinde, binlerce insanın her gün fark etmeden önünden geçip gittiği küçük ama anlamı dünyalar kadar büyük bir taş blok yer alıyor. Osmanlı İmparatorluğu'nun toplumsal birlik, beraberlik ve üstün ahlak anlayışını en somut şekilde özetleyen içi delikli "sadaka taşı", şimdilerde meydanın kalabalığı arasında gözlerden uzak kalarak unutulma tehlikesiyle karşı karşıya. Verenin kibirlenmediği, alanın ise asla incinmediği o muazzam İslam ve Osmanlı yardımlaşma kültürünün sarsıcı detayları…
Yatsı Karanlığında Bırakılan Asil Yardımlaşma
Edinilen bilgilere göre; Osmanlı döneminde şehircilik mimarisinin en hassas noktalarına yerleştirilen sadaka taşları, o dönemin toplumsal refah ve dayanışma ağının kalbini oluşturuyordu. Kale Camii çevresinde bulunan bu taş, zengin ile fakir arasında köprü kurarken riyayı ve gururu tamamen ortadan kaldırıyordu. Sadaka vermek isteyen varlıklı vatandaşlar, kimseye görünmemek adına yatsı namazının karanlığından faydalanarak yardımlarını bu taşın üzerindeki oyuğa bırakırdı. İhtiyaç sahibi insanlar ise gecenin ilerleyen saatlerinde taşın yanına gelir, açgözlülük yapmadan sadece o günkü acil ihtiyaçları kadar olan parayı oradan alır, kalanını diğer yoksullar için bırakırdı. Bu sayede alan el ile veren el birbirini asla görmez, toplumsal huzur zedelenmezdi.
"Geçmişimizi Bilmediğimiz İçin Geleneklerimiz Unutuluyor"
Günümüzde binlerce yerli ve yabancı turistin ağırlanmasına rağmen amacını bilenlerin bir elin parmaklarını geçmediği tarihi taş, duyarlı vatandaşların da dikkatini çekiyor. Tatil ve gezi amacıyla Sivas’a gelen ve meydanı incelerken sadaka taşının mahzun kalışını fark eden Fatih Doğan, bu kültürel mirasın hak ettiği değeri görmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
"Müslümanlar geçmişte gece yatsı namazına geldikleri vakit, alan elin veren eli görmemesi prensibiyle sadakalarını bu taşın içine bırakırlardı. İhtiyaç sahibi insanlar da sadece kendilerine yetecek kadarını alır, kalanını diğer kardeşleri için orada bırakırdı. Ne yazık ki geçmişimizi, kadim tarihimizi yeterince bilmediğimizden dolayı bu tarz muazzam kültürlerimiz, ince düşünülmüş geleneklerimiz günümüzde unutulmaya yüz tutmuş durumda. Dönemin anlayışına yön veren o harika birlik beraberlik ruhu git gide hafızalardan siliniyor. Camiden çıkanlar da burayı ziyarete gelenler de ne yazık ki bu sadaka taşının varlığından ve yüce amacından tamamen habersiz."
Tarihçiler ve kültür araştırmacıları, Sivas kent meydanındaki bu ve benzeri yaşayan tarih ögelerinin üzerine bilgilendirici tabelalar yerleştirilerek gelecek nesillere aktarılmasının, şehir turizmi ve kültürel bilinç açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Sivas'taki tarihi restorasyon projelerine, kent meydanındaki kültürel etkinliklere, vakıf eserlerinin hikayelerine ve şehrimizi yakından ilgilendiren en sıcak güncel haberler bültenlerine anında ulaşmak için sayfamızı takip etmeye devam edin.
