Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nden Dünya Tarihine Işık Tutacak Dev Keşif: 1917 Tarihli Gizli İngiliz 'Pantürkizm' Raporu Gün Yüzüne Çıkarıldı!
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, uluslararası tarih yazımına ve Türk dünyası araştırmalarına damga vuracak tarihi bir başarıya imza attı. Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Kubilay Gül, Birleşik Krallık Ulusal Arşivleri’nde (The National Archives) saklanan, Birinci Dünya Savaşı’nın en kritik virajlarından birinde kaleme alınmış Ekim 1917 tarihli gizli İngiliz istihbarat raporunu gün yüzüne çıkardı. İngiltere tarafından dijitalleştirilmeyen ve ilk kez ulaşılan "CAB 24/33/82" referans kodlu tarihi belge, Osmanlı Devleti’nden Orta Asya’ya kadar uzanan Türk milliyetçiliği ve Pantürkizm hareketlerine dönük Batılı emperyal stratejileri gözler önüne seriyor. Sivas akademi dünyası, tarih araştırmaları ve son dakika kültür-sanat haberleri gündeminde büyük yankı uyandıran dev çalışmanın tüm detayları…
Bolşevik Devrimi ve Savaşın Gölgesinde Hazırlanan Gizli İstihbarat
Edinilen bilgilere göre; Prof. Dr. Osman Kubilay Gül tarafından yürütülen bilimsel incelemede, söz konusu istihbarat belgesinin yazıldığı siyasi konjonktür detaylıca analiz edildi. Raporun; Rusya’da Bolşevik Devrimi’nin patlak verdiği, İngiltere’nin Bağdat’ı işgal ettiği ve ABD’nin İtilaf Devletleri safında savaşa dahil olduğu 1917 yılının çalkantılı atmosferinde İngiliz İstihbarat Bürosu tarafından özel olarak hazırlandığı belirtildi.
Çalışmada, raporda yer alan şu kritik başlıklar eleştirel süzgeçten geçirildi:
- Coğrafi ve İdeolojik Dağılım: Türkçe konuşan toplulukların coğrafi haritası ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin siyasi/ideolojik hamleleri.
- Panislamizm ve Pantürkizm Kıyaslaması: İki akım arasındaki geçişkenlik ve İngiliz emperyal çıkarlarına yönelik tehdit unsurları.
- Arap, Ermeni ve Orta Asya Politikaları: Osmanlı Devleti'nin azınlık politikaları ile Rusya'daki çözülme sonrası Orta Asya Türklerinin geleceğine ilişkin öngörüler.
- Prof. Dr. Osman Kubilay Gül: "Daha Önce Hiçbir Yerde Rastlamadığımız Bir Kaynaktı"
Tarihi keşfin ve araştırmanın detaylarını paylaşan Prof. Dr. Osman Kubilay Gül, belgenin İngiliz arşivlerinden temin edilme sürecini ve bilimsel değerini şu sözlerle aktardı:
"Bir arşiv çalışması esnasında İngiliz arşivlerinde 1917 yılına ait 'Pantürkizm' adlı gizli bir rapor olduğunu fark ettik. Bu rapor henüz dijital ortama aktarılmamıştı. İngiliz arşiv yönetimiyle resmi temas kurarak belgenin kopyasını temin ettik. İncelediğimizde, daha önce literatürde ve hiçbir yerde rastlamadığımız, Pantürkizm tarihi açısından son derece kritik bir kaynakla karşı karşıya olduğumuzu anladık. Bilim dünyasına ve alanımıza çok ciddi katkı sunacak bu eseri uluslararası hakemli bir dergide yayımlayarak tescilledik."
"Objektif Değil, Propaganda Ve İstihbarat Amacıyla Yazılmış"
Raporun içeriğini analiz ederken belge eleştirisi metodunu titizlikle uyguladıklarını belirten Prof. Dr. Gül, İngiltere'nin ideolojik taraftarlığına dikkat çekti:
"Netice itibarıyla bu, 1917 yılında Büyük Britanya tarafından hazırlanmış gizli bir istihbarat raporudur. Rapor, Türk milliyetçiliğini 'yapay ve Avrupa kaynaklı' bir hareket olarak gösterme eğilimindedir. Savaş halinde olunan bir dönemde propaganda aracı olarak kurgulandığından, belgedeki verileri doğrudan doğruya 'gerçek' kabul etmedik. Kendi tarihsel birikimimiz, Türk literatürü ve uluslararası kaynaklarla karşılaştırarak taraflı algıyı deşifre ettik."
Sıradaki Hedef: 1944 Tarihli İkinci Dünya Savaşı Raporu!
Arşivlerin artık dijitalleştiğini ve akademisyenler için sınırların kalktığını vurgulayan Gül, çalışmaların sadece 1917 ile sınırlı kalmayacağının da müjdesini verdi. Ellerinde İkinci Dünya Savaşı dönemine ait 1944 tarihli ikinci bir Pantürkizm raporu bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Osman Kubilay Gül; Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu ve İngiltere ile müttefik olunan bu yeni dönemdeki bakış açısını da kısa süre içerisinde kamuoyu ve akademi dünyası ile paylaşacaklarını belirtti.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'ndeki bilimsel çalışmalara, Sivaslı akademisyenlerin uluslararası başarılarına, tarih projelerine ve şehrimizi yakından ilgilendiren en sıcak güncel haberler yayınlarına anında ulaşmak için sayfamızı takip etmeye devam edin.
