Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını hiçe sayarak kazanç sağlamaya çalışan üreticilere yönelik denetim bilançosunu kamuoyuyla paylaştı. Son altı aylık periyodu kapsayan laboratuvar incelemeleri, sofralarımıza giren temel tüketim maddelerindeki usulsüzlüklerin boyutunu gözler önüne serdi. Kırmızı etten zeytinyağına, baharattan takviye edici ürünlere kadar uzanan geniş yelpazede tam 449 üründe mevzuata aykırılık belirlendi. Bu ürünlerin 81'inde ise doğrudan insan yaşamını ve sağlığını riske atacak tehlikeli unsurlar kayıtlara geçti.
Denetim sonuçlarının detaylarına göre; hile tespit edilen kalemlerin 275'inde "aynı değeri taşımayan yabancı madde ilavesi", 93'ünde "ürünün temel niteliğini bozan içerik eksikliği", 81'inde ise "tüketici sağlığını doğrudan tehlikeye sokan madde kullanımı" kategorize edildi.
Bakanlık denetim birimleri, haksız ticari kazanç ve taklit-tağşiş konusundaki kararlılıklarını şu ifadelerle vurguladı:
"Tüketicinin güvenilir gıdaya erişimini engelleyen, halk sağlığını hiçe sayarak tağşiş yapan hiçbir işletmeye müsamaha gösterilmeyecek; tespit edilen tüm uygunsuzluklar kamuoyu bilgisine sunulmaya devam edecektir."
Et Ürünlerinde Tırnaklı Eti ve Sakatat Hilesi
Bakanlığın yayımladığı listede en fazla uygunsuzluk, 175 tespitle et ve et ürünleri grubunda meydana geldi. Günlük tüketimin vazgeçilmezleri arasında yer alan sucuk, ızgara köfte, pide ve lahmacun harçlarında kabul edilemez içeriklere rastlandı. İncelemelerde kırmızı et yerine tek tırnaklı (at, eşek) eti ile kanatlı etlerinin karıştırıldığı belgelendi.
Yapılan analiz raporlarında yer alan bazı çarpıcı tespitler şu şekilde sıralandı:
- Kocaağa Çiftliği markalı ısıl işlem görmüş sucukta tek tırnaklı eti saptandı.
- Meydan Lokantası bünyesinde satılan ızgara köftede kanatlı eti tespit edildi.
- Ulu Hünkar Bursa Kebabı işletmesine ait çiğ lahmacun harcında kanatlı eti bulundu.
- Birtek Yemek Gıda tarafından üretilen tavuklu rosto köftede sakatat (baş eti) belirlendi.
Kızılcıkdere Görgüneroğlu ısıl işlem görmüş sığır sucuğunda sakatat (dil), Sayar Pide firmasının dana kıymalı harcında ise yine sakatat tespit edildi.
Baharat ve Çayda Kimyasal Boya, Yağda Tohum Katkısı
Gıda sahtekarlığının sıklıkla görüldüğü bir diğer alan bitkisel yağlar ve baharatlar oldu. Zeytinyağı adı altında satışa sunulan ürünlere ucuz tohum yağlarının karıştırıldığı belirlendi. Balıkesir Gurme Kazdağları markalı natürel sızma zeytinyağında yabancı tohum yağı bulunurken, Anamas markalı tereyağında ise sütten bağımsız bitkisel yağ karışımı tespit edildi.
Baharat ve çay ürünlerinde ise insan sağlığı açısından son derece riskli olan, gıdalarda kullanımı kesinlikle yasaklanmış renklendirici kimyasallar ortaya çıktı:
- Tomurcuk Baharat karışımında kimyasal boya saptandı.
- Değirmen Tarsus markalı sumakta ve Tanın Telbisoğlu toz kırmızı biberinde gıda dışı boyalar bulundu.
- Behiç Çay Export siyah çay ile Elmas markalı çaylarda renklendirici yasaklı boya maddesi kayıtlara geçti.
Süt Ürünleri ve Takviye Gıdalarda Tehlikeli Katkılar
Süt ve süt türevlerine yönelik yapılan laboratuvar analizlerinde toplam 123 üründe uygunsuzluk kayda geçti. Peynir, yoğurt ve tereyağı gibi temel besinlerde gramaj ve maliyet avantajı sağlamak amacıyla nişasta, jelatin, bitkisel yağ ve eritme tuzları kullanıldığı anlaşıldı. Denetimlerde Mutlu Rasim Usta tam yağlı yoğurtta mantar önleyici natamisin, Tatsan tam yağlı kaşar peynirinde nişasta, İnkaya markalı yoğurtta ise kıvam artırıcı jelatin tespit edildi.
Son yıllarda pazar payı hızla büyüyen gıda takviyelerinde de skandallar bitmiyor. Hekimzade ve Themra markalarına ait bazı ürünlerde reçeteli satılması gereken sentetik ilaç etken maddelerine rastlandı. APB Balance Minivit Kids ve İ Collagen markalı ürünlerde ise etiket üzerinde vadedilen yararlı etken maddelerin kutu içeriğinde hiç yer almadığı tespit edildi.
Ticaret Bakanlığı Güvensiz Ürünleri Piyasadan Toplatıyor
Gıda tarafındaki denetimlerin yanı sıra Ticaret Bakanlığı da Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi (GÜBİS) üzerinden piyasa gözetim verilerini güncellemeye devam ediyor. Çocuk sağlığını tehdit eden peluş oyuncaklardan bebek giyimine, kırtasiye malzemelerinden anahtarlıklara kadar birçok kategoride standart dışı ürün için toplatma ve satış yasağı kararı çıkarıldı. Tüketicilerin güvenli alışveriş için resmi sorgulama ekranlarını düzenli aralıklarla kontrol etmeleri tavsiye ediliyor.
