MHRS Randevu Kotasında 548 Bin Kişilik İptal Edilmeyen Kayıp
İstanbul genelinde sunulan kamu sağlık hizmetlerinin ilk yedi aylık bilançosu paylaşıldı. İstanbul İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Abdullah Emre Güner, megakentte yürütülen sağlık operasyonlarına dair çarpıcı istatistikleri aktarırken, randevu sistemindeki en büyük aksama nedenlerinden birine işaret etti. Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinde devreye alınan "Onaylı Randevu" mekanizmasına ve gitmeyenlere uygulanan 15 günlük randevu kısıtlamasına rağmen, yüz binlerce vatandaşın muayene saatine riayet etmediği belirlendi.
Sağlık kapasitesinin verimli yönetilmesini engelleyen bu tabloya dikkat çeken Doç. Dr. Güner, sürecin işleyişini şu ifadelerle aktardı:
"2026 yılında ilk 7 ayda 130 milyon muayene yapmış durumdayız. 1 milyon 200 bin ameliyat, 20 milyondan fazla görüntüleme ve üst düzey cihazlarla bunu veriyoruz. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2002 yılından itibaren Sağlıkta Dönüşüm Projesi ile bir devrim oluştu. 130 milyon muayenemizin de yaklaşık 50 milyonu aile hekimliklerinde. Önceki seneye göre yüzde 15 artışımız var. Sadece iptal ettirmeyip o randevunun boş geçmesini sağlayan 548 bin kişi var. Kişiler eğer randevusunu iptal ettirseydi o randevular boş geçmeyecekti. Bu bizim için çok önemli, siz aile hekimine danışmadan, kendinizce aldığınız randevuyu bir de hele ki sizi tekrar aradıklarında; sistem sizi arayıp ‘Hasibe Hanım gelecek misiniz, randevunuza iştirak edecek misiniz?’ diye tekrar soruyor. Bu iptalin yapılmadığından dolayı 548 bin kişi belki o gün muayene olamadı."
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Üç Branş Haricinde Hızlı Erişim Sağlıyor
Megakentte yer alan hastanelerin poliklinik kapasitelerine de değinen Güner, sisteme kayıtlı 80'i aşkın uzmanlık alanının büyük bölümünde aynı gün içinde muayene imkânı sunulduğunu kaydetti. Silivri, Çatalca, Şile, Tuzla ve Arnavutköy gibi çevre ilçelerdeki sağlık tesislerinin bu istatistiksel kontrollerin dışında tutulduğunu belirten Doç. Dr. Güner, branş bazlı doluluklar hakkında şu değerlendirmede bulundu:
"Şükrolsun yaklaşık 80 küsur branşta açtığımız MHRS kapasitemizde sadece 3 branş harici İstanbul’da aynı güne randevu verebiliyoruz. Silivri, Tuzla, Arnavutköy, Çatalca, Şile gibi perifer hastanelerimizi sistemin dışında bırakarak bunun kontrollerini yapıyoruz ama vatandaşımızın şuna hassasiyet göstermesi lazım; iptal etmediğimiz, boşuna rezerve ettiğimiz her randevu sistemde onun yerine bir kişiye tekabül edebilir. Zaten randevunuza mazeretsiz bir şekilde gelmezseniz aynı branş içinde ceza alıyorsunuz, 14 gün bir daha randevu alamıyorsunuz. 548 bin kişi ilk 7 ayın verisi."
Aile Hekimliği Randevu Başvurularında Yüzde 15 Seviyesinde Artış
Hastanelerdeki yığılmaların önüne geçilmesi adına birinci basamak sağlık kuruluşlarının hayati role sahip olduğuna vurgu yapan İl Sağlık Müdürü, her mahallede birinci basamağa erişimin son derece kolay olduğunu hatırlattı. Kentte toplam bin 121 aile sağlığı merkezinin ve 5 bin 204 aile hekiminin kesintisiz hizmet verdiğini kaydeden Güner, vatandaşların doğrudan uzman hekime gitmek yerine önce aile hekimine danışmasının sistemin kilit taşı olduğunu ifade etti:
"Geçtiğimiz seneye göre mutluyuz ve ümitliyiz, bu sene 50 milyon rakamına ulaştık. Bu rakamın daha da artmasını bekliyoruz. Bin 121 aile sağlığı merkezinden bahsediyoruz, her evin 7 dakika yürüme mesafesinde bir aile hekimi var. Bu rakamın çok daha fazla artması, hastanelerden daha fazla birinci basamağa başvurmamız lazım. Hangi hekime ihtiyacımız olduğuna şu anda kendimiz karar veriyoruz. Belimiz ağrıdığında ortopediste mi, fizik tedavi mi, beyin cerrahisi uzmanıma mı gideceğimizi aile hekimine danışmamız lazım. Aile hekimine gittiğinizde size sadece tedavi değil, her türlü sağlık hizmetiyle ilgili danışmanlık veriyor. Bununla beraber sizin kronik hastalıklarla ilgili taramalarınızı yapıyor. Kanserle ilgili taramalarını yapıyor. 3 çeşit kanser taraması yapıyoruz. 2 milyona yakın randevuyu, aile hekimliklerine, vatandaşımıza vermiş durumdayız. Aile hekimliklerine başvuru geçtiğimiz seneye göre yüzde 15 arttı ama çok daha fazla noktaya gelmemiz lazım."
Kanser Taraması ve SMA Testleri Koruyucu Sağlıkta Öne Çıkıyor
İstanbul genelinde koruyucu sağlık uygulamaları kapsamında yenidoğan bebekler, evlilik arifesindeki çiftler ve yetişkin bireyler için geniş kapsamlı tarama programları yürütülüyor. Yılın ilk yedi ayında 458 bin kişide kanser taraması yapıldığı ve bin 500 kişiye erken evrede tanı konulduğu açıklandı. Çocukluk çağı gelişimsel takip programları ve aşılama başarısına da değinen Doç. Dr. Güner, kentteki genel tabloyu şu sözlerle özetledi:
"Sadece kanser taraması olarak da düşünmeyin. İlk 7 ayda 86 bin yenidoğana SMA testi yaptık. Her yeni doğana topuk kanı taraması yapıyoruz. Sadece yenidoğanlara değil evlilik öncesi danışmanlıkta da SMA taraması yapıyoruz. Doğacak çocuk Allah korusun SMA hastası olmasın diye evlenmeden önce 68 bin kişiye SMA danışmanlığı verdik. Otizm spektrum bozukluğu taramasında 18-36 ay arasında çocuklarımızı tarıyoruz. Tanılarını aldıktan sonra rehabilitasyon sağlıyoruz. Şu anda 3 bine yakın otizm spektrum tanısı alan çocuğumuz var. Aşı reddi demiyoruz, tereddüt diyoruz. Romanya, Fransa, İngiltere’de yaşanan hele ki kızamıkla ilgili sorunlar İstanbul’da da Türkiye’de de olacak mı diye insanlar bir çekinceye kapılmıyor değil ama şükrolsun 30 bine yakın Türkiye sathındaki aile hekimleriyle beraber belki Türkiye’nin en iyi yaptığı iş; aşı. 10 çeşit aşı yapıyoruz. Şükrolsun şu anda herhangi bir salgın, pandemi riskimiz yok."
