İlçeye bağlı Melikgazi Mahallesi’nde yer alan kale bin yıllık varlığıyla yıllara meydan okuyor. Mahallenin kuzeydoğusunda ve daha yüksek bir konumda yer alan kale Bizans ve Türk-İslam döneminin izlerini taşıyor. Zamantı ve Elbistan yollarını kontrol altında tutmak amacıyla yapılan kalenin toplamda 13 kulesi bulunuyor. Kule hakkında bilgiler veren Pazarören Mimar Sinan Fen Lisesi Tarih Öğretmeni Aydın Mağara, Zamantı Kalesi’nin birçok bölgeye hakim olan bir kale olduğunu söyleyerek, “Kuş Kalesi bir diğer ismiyle Melikgazi Kalesi, aslında Danişmentlilere ait bir kale değil ancak Danişmentliler tarafından fethedildikten sonra bu bölgeye bazı eklemeler yapılmış bir kale. Kalenin konumuna baktığımız zaman yüksek ve sarp bir bölge üzerine kurulmuş. Uzunyayla Bölgesi, Elbistan ve Malatya-Kayseri yoluna hakim olan bir kaledir. Pınarbaşı yolu üzerinde bulunan Karatay Hanı’na hakim olan bir kale. Aynı zamanda Anadolu Selçuklu Devleti zamanında yapılan Aksaray Yolu üzerinde Sultan Hanı’na da hakim olan bir kale. Bazı eklemeler var ama zamana yenilmiş. Çoğu yerlerde dökülmeler mevcut. Kuş Kalemize takriben bin yıllık bir kale diyebiliriz. Bu bölge zaten bir ticaret bölgesi. Buranın hemen aşağısı Pazarören Bölgesi. Eski ismini Yabanlı Pazarı olarak bildiğimiz bir bölge. Bu bölge aynı zamanda Anadolu Selçuklu Devleti zamanında yapılan uluslararası bir fuar. Bu fuarda Venedikli, Kıbrıslı ve Anadolu’daki Rum, Türkmen tüccarlarının faaliyet gösterdiklerini biliyoruz. Bu kaleyi bölgenin güvenliğini sağlamak için gözetleme kulesi gibi yapılmış bir kale olarak görmekteyiz. Hala ayakta duruyor. Daha önce de biz çıktık ve gördük. Çoğu yerlerinde deformasyon var. Daha sonrasında yapılan kaleler ve gözetleme kuleleri de zamana yenilmiş” şeklinde konuştu.
"Bin yıl önce ticaret buradan gözleniyordu"
“Ticaretin güvenliği bin sene önce bu kale üzerinden sağlanıyordu” diyen öğretmen Aydın Mağara, sözlerini şu şekilde sürdürdü:
“Ticaretin güvenliği bin sene önce bu kale üzerinden sağlanıyordu. Şu anda öyle bir özelliği kalmadığı için yıkılmış durumda. Burası yazlık-kışlık olarak kullanılıyor. Bu bölge de 14 hanelik bir mahalle. Bu halk da kendilerini zaten Danişmentliler olarak tabir ediyor. Onlar yaz aylarında piknik yapmaya geliyorlar.”
