Bir dönem Deliktaş Dernek başkanlığı da yapan ve şimdi programın sponsorluğunuda üstlenen Kangal Derneği yönetiminde bulunan Ayhan Darıcının mihmandarlığında çekimleri yapılan programda Aşık Ruhsatinin doğup büyüdüğü Deliktaşta büyük halk şairinin hayatından kesitler sunuldu.
Darıcının yanısıra Kangal Dernek başkanı Mustafa Buğra, uzun süre Kangal çarşı camiinde görev yapan emekli imam Osman Göktaş, Aşık Ruhsatinin zilinkirlik ve fakru zaruret içinde geçen hayatından bahsederek şiirlerinden çeşitli örnekler sundular.
Programda ayrıca Kangal belediye Başkanı Mehmet Öztürk ve kaymakamlık yazı işleri müdürü Aydın Yıldızda kısa birer konuşma yaparak görüş ve düşüncelerini ifade ettiler. Aşık Ruhsati gibi değerleri konu edinerek yeni nesillerin tanımasına imkan sağladığı için program yapımcısı Bekir Güzeldağa teşekkür ettiler.
Aşık Ruhsatinin sadece Kangalın değil Türkiye ve dünyanın tanıması gereken önemli bir halk şairi olduğunu söyleyen Öztürk ve Yıldız, belediye ve kaymakamlık olarak bu yöndeki, çalışmalar katkı sağlamaya gayret ettiklerini ifade ettiler.
İlk bölümü bu hafta yayınlanan programın gelecek hafta yayınlanacak ikinci bölümünde ise Ruhsatinin oğlu Aşık Minhacı ve Ağgelinin Hikayesi konu edilecek.
Aşık Ruhsatinin kısa özgeçmişi
Ruhsati, asıl adı Mehmet olan köy şairi. Sivas`ın Deliktaş bucağında 1835 yılında doğmuş ve ömrünün hemen hemen tamamını burada geçirmiştir. Babasının adı Mehmet`tir. Eflatun Cem Güney, annesinin adının Safiye olduğunu savunur.
Ruhsati, 12 yaşında öksüz ve yetim kalmış, bu nedenle kuvvetli bir tahsil görememiştir. Şiirlerindeki ifadelerinde dört kez evlendiğini ve bu evliliklerinden 23 çocuğu olduğu anlaşılıyor. Ruhsati, uzun müddet Deliktaş ağalarından Ali Ağa`nın yanında azap durmuştur. Bazen değirmendeki su işlerinde, bazen rençberlik, çobanlık işlerinde çalışmıştır. Zaman zaman gurbete çıkan Ruhsati, ömrünün sonlarında köyünde imamlık yapmıştır. Bazı deyişleri nedeniyle tutuklanmıştır.
Ruhsati, badeli bir aşıktır. Şiirlerinde Ruhsat Baba, Aşık Ruhsat, Ruhsat ve çogunlukla Ruhsati mahlaslarını kullanmıştır. Ruhsati, saz çalmayan bir aşıktır. Ömrü boyunca birçok aşıkla karşılaşmış ve atışmıştır.
Ruhsati, şiirlerinin çoğunu hece vezni ile yazmıştır. Ömer, Dertli, Emrah, Seyrani gibi aşıklara uyarak aruz vezni ile yazdığı da olmuştur. Aruz vezni ile yazdığı şiirlerinde olaylara ve mistik düşüncelere yer vermiştir. Ancak Ruhsati asıl başarısını hece vezni ile göstermiştir. Şiirlerinde genellikle yarım kafiyeyi kullanmıştır.
Ruhsati`nin dili sadedir ve şiirlerinde zorlama yoktur. Hece, durak, kafiye ve rediflerde titiz davranmış, anlam bütünlüğüne dikkat ederek daha akıcı ve güçlü şiirler söylemiştir. Şiirinde aynı kelimeleri kullanmamaya özen göstermiş tekrara düşmemiştir. Sadece ifadeye kuvvet vermek isterken bu yolu kullanmıştır. Şiirlerinde tasvire oldukça fazla yer verir. Hayatı köy şartlarında geçtiği için ağız özelliklerine oldukça bağlı kalmış fazlaca mahalli kelime kullanmıştır.
Şiirinin başlıca konuları; halkın duyguları, inançları, düşünceleri, dertleri, istekleri gibi toplumsal ve ferdi konulardır. Şiirleri genellikle köy hayatının özelliklerini yansıtmışlardır. Duygu ve düşünce alemi köydeki intibalarıyla doludur. Aşkı beşeri ve ilahi olmak üzere ikiye ayrılır. İki aşkı da konu alan şiirler yazmıştır. Dini ve ahlaki konularda önemli şeyler söyleyen Ruhsatinin taşlama ve tenkide dayalı şiirleri de oldukça fazladır. Aşık Ruhsatinin şiirlerinde tabiat da önemli bir yer tutar.
Ruhsati`nin mezarı doğduğu yer olan Deliktaş`tadır. Yanında da kendisinden önce vefat eden oğlu Aşık Minhaci yatmaktadır.
Vay Deli Gönül
Daha senden gayrı aşık mı yoktur
Nedir bu telaşın hay deli gönül
Hele bir düşünsen fani dünyayı
Neler geldi geçti say deli gönül
Baktım iki kişi mezar eşiyor
Gam kasavet dalgalanıp aşıyor
Çok yaşayan yüze kadar yaşıyor
Topraklar başına vay deli gönül
Mevlam kanat vermiş uçamıyorsun
Bu nefsin elinden kaçamıyorsun
Neden bu dünyadan geçemiyorsun
Di gönül rüyaya doy deli gönül
Günde bin kez duman çöker serime
Elim yetmez gidem kısb-i karıma
Kendi bildiğine doğrudur deme
Var iki kamile uy deli gönül
Birgün bindirirler ölüm atına
Yarın iletirler hakkın katına
Topraklar susamış adam etine
Hep ağzını açmış hey deli gönül
Bu fani dünyadan umudunu üz
İnanmazsan var kitaba yüz be yüz
Hanm kabristandır malım bir top bez
Daha duymadıysan duy deli gönül
Bu nefsin elinden kaçamıyorsun
Mevlam kanat vermiş uçamıyorsun
Ruhsati dünyadan geçemiyorsun
Topraklar başına vay deli gönül
Aşık Ruhsati
