Türk çiftçileri, artan maliyetler ve yanlış tarım politikaları nedeniyle üretimden kopma tehlikesiyle karşı karşıya. Çiftçiler, yıllardır biriken sorunları ve çözüm bekleyen taleplerini gündeme taşıdı.
Bir çiftçi yaptığı açıklamada, tarımın temel sorunlarını şu sözlerle özetledi:
“Emeğiyle, alın teriyle enflasyonu düşürmeye çalışanlar kıtlıkla yüzleşecektir.”
Türkiye'nin, bir zamanlar tarımda kendi kendine yeten ülkelerden biri olduğunu hatırlatan çiftçi, bugün buğdaydan canlı hayvana kadar birçok temel tarım ürününü ithal eden bir ülke haline gelinmesinin sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Artan Maliyetler ve Üretim Zorluğu
Çiftçi, tarımsal üretimdeki maliyet artışlarını detaylandırarak bu durumu şöyle açıkladı:
Buğday Üretimi
Bir dönüm buğday üretiminin maliyeti:
- Tohum: 800 TL
- Gübre (taban ve üst): 830 TL
- Mazot ve diğer işlemler: 450 TL
- Dönüm başına maliyet 2.000 TL'yi aşarken, Anadolu bozkırında dönüm başına ortalama 250 kg verim alınabildiği ifade edildi. Bu durumda çiftçinin emeğinin karşılığını alması mümkün görünmüyor.
Patates Üretimi
Bir dönüm patates üretiminin maliyeti:
- Tohum: 10.000 TL
- Gübre ve ilaçlar: 6.900 TL
- Sulama ve işçilik: 6.100 TL
- Nakliye ve depolama: 5.800 TL
Bir dönüm patates üretiminin toplam maliyeti yaklaşık 28.000 TL olarak hesaplandı. Ton başına maliyet ise 7.000 TL'yi buluyor. Ancak, Tarım Kredi Kooperatifleri’nin patatesi 6.000 TL'den almak istemesi çiftçiler arasında büyük tepki yarattı.
"Çiftçi Üretimden Koparılıyor"
Çiftçi, Tarım Kredi Kooperatifleri’nin verdiği düşük fiyat tekliflerinin çiftçileri zarara uğrattığını ve yeni sezon için ekim yapmayı zorlaştırdığını belirtti.
“Buğdayın dönümüne 250 kg, patatesin tonuna 7.000 TL maliyet çıkarken, verilen alım fiyatları çiftçinin aklıyla alay etmektir”
dedi.
İthalata Bağımlılık ve İsraf
Öte yandan, çiftçiler ithalat politikalarını da eleştirdi. Rusya ve Ukrayna’dan ithal edilen buğdayların milyarlarca dolarlık bir maliyeti olduğuna dikkat çeken çiftçi,
"Kendi üreticimiz desteklenmeyip, ithalatla sorunu çözemezsiniz. Bu yanlış politikalar tarımı ve üreticiyi bitiriyor"
ifadelerini kullandı. Ayrıca, 2023 yılında Tarım Kredi Kooperatifleri'nin yanlış anlaşmalar nedeniyle büyük zarara uğradığı ve depolardaki patateslerin çöpe gittiği iddia edildi.
Çözüm Bekleyen Talepler
Çiftçiler, artan gübre, mazot ve tohum maliyetleri karşısında desteklenmeleri gerektiğini vurguluyor. "6 ayı kış, 6 ayı yaz olan zor coğrafyanın çiftçileri, havzasında yetişen ürünlerle desteklenmeli" diyen üreticiler, daha adil fiyat politikaları ve tarımda sürdürülebilirlik için adım atılmasını talep ediyor.
Tarımda sürdürülebilirliğin sağlanması için yerli üretimin desteklenmesi ve ithalata bağımlılığın azaltılması gerektiği bir kez daha gündeme geldi. Çiftçiler, sorunlarına çözüm bulunmazsa, üretimin durma noktasına geleceği konusunda uyarıyor. / Ramiz Ayten
