Kararın arkasında yatan süreç, yalnızca İmamoğlu’nun değil, aynı dönemde aynı programda öğrenim gören başka mezunların diplomalarını da etkiledi. Ancak kararın hukuki temeli ve yöntemiyle ilgili tartışmalar, sürecin siyasi bir arka planı olup olmadığı yönünde ciddi şüpheler doğurdu.
Komisyondaki Uzmanlıklar Gündemde
Tartışmanın fitilini ateşleyen detaylardan biri, T24 yazarı Mehmet Y. Yılmaz’ın köşe yazısında ortaya koyduğu iddia oldu. Yılmaz’a göre, İmamoğlu'nun diplomasının iptaline zemin hazırlayan değerlendirmeyi yapan komisyonda hukukçular yerine alanları hukuk dışı olan üç kişi görev aldı: Bir iş hukuku alanında çalışan iktisatçı, bir onkoloji uzmanı ve bir konservatuar hocası.
Bu iddiaya göre, Türkiye'nin en köklü yükseköğretim kurumlarından biri olan ve bünyesinde güçlü bir hukuk fakültesi bulunan İstanbul Üniversitesi, böyle ciddi bir hukuki konuda danışacağı merci olarak doğrudan alan uzmanı hukukçular yerine, alan dışı akademisyenlerden oluşan bir komisyonu tercih etti. Bu durum, hem üniversitenin kurumsal ciddiyeti hem de alınan kararın meşruiyeti açısından kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
İletişim Başkanlığı'ndan Yalanlama Geldi
Gelişmelerin ardından Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’na bağlı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi iddialara yanıt verdi. Açıklamada, “Komisyonda hukukçu olmadığı” yönündeki bilgilerin gerçeği yansıtmadığı ve kamuoyunun manipüle edilmeye çalışıldığı ifade edildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“İstanbul Üniversitesi tarafından 18 Mart 2025 tarihinde alınan 28 kişiye ait diplomanın iptaline ilişkin karar, bahse konu komisyonda değil, üniversitenin yönetim kurulu tarafından oy birliğiyle alınmıştır. Komisyon, sadece ön inceleme yapmakla görevlidir. Kararı veren kurulda İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcısı, Hukuk Fakültesi Dekanı ve Genel Sekreter gibi idare hukukçularının yanı sıra fakülte dekanlarından oluşan 20 profesör yer almıştır.”
Yönetim Kurulu’nun Rolü ve Akademik Sorumluluk
İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun nihai karar merci olduğu vurgulansa da, komisyondan gelen raporun bu karar üzerindeki etkisi göz ardı edilemez. Yönetim kurulunun böylesi kritik bir kararı oy birliğiyle alması ise ayrı bir tartışma konusu. Üniversitelerin akademik özerkliği, hukukun üstünlüğü ve liyakat gibi ilkeler temelinde işlemesi gerektiği düşünülürken, sürecin saydam yürütülüp yürütülmediği konusunda soru işaretleri hâlâ sürüyor.
Konu sadece İmamoğlu'nun bireysel durumu değil, aynı zamanda bir kamu kurumunun karar alma süreçlerinin akademik ve hukuki standartlara ne derece uygun yürütüldüğünü de sorgulama konusu haline geldi. Özellikle İstanbul Üniversitesi gibi Türkiye’nin önde gelen bir kurumunun böylesine hassas bir konuda, konunun uzmanlarına danışmadan hareket ettiği iddiası, yükseköğretim sisteminin genel işleyişi açısından da endişe verici olarak değerlendiriliyor.
Siyasi Gölge Mi Var?
Eleştirmenler, bu kararın yalnızca hukuki değil aynı zamanda siyasi boyutu olduğuna dikkat çekiyor. Zira kamuoyunun büyük kısmı, Ekrem İmamoğlu’nun Cumhurbaşkanlığı adaylığı potansiyelinden rahatsız olan siyasi çevrelerin bu tür yöntemlerle onu saf dışı bırakmaya çalıştığını düşünüyor. Mehmet Y. Yılmaz da yazısında bu görüşe destek vererek, "Gerçek hukukçular bu kararı almazdı" ifadesini kullandı ve üniversite yönetiminin siyasi baskı altında hareket ettiğini ileri sürdü.
Sürecin Hukuki Geleceği
İmamoğlu’nun avukatları tarafından yapılması beklenen hukuki itiraz süreci, bu meselenin mahkemelere taşınmasına neden olacak. Danıştay veya Anayasa Mahkemesi gibi üst yargı organlarında verilecek olası kararlar, bu tür diplomatik iptallerin geleceği açısından emsal teşkil edebilir. Ayrıca, diğer diplomaları iptal edilen isimlerin de aynı yola başvurması bekleniyor.
Sonuç: Üniversite Tarafsızlığını Koruyabilecek Mi?
İstanbul Üniversitesi’nin aldığı bu karar, yalnızca bir eğitim kurumu kararından ibaret değil; aynı zamanda akademik etik, kurumsal tarafsızlık ve hukuki sorumluluğun sorgulandığı bir sınav olarak da değerlendiriliyor. Türkiye’nin demokratik hukuk devleti ilkeleriyle yönetilmesi gerektiği inancı, böyle kritik kararların şeffaf, liyakatli ve denetlenebilir süreçler sonunda alınmasını zorunlu kılıyor.
Bu olayın nasıl sonuçlanacağı kadar, üniversitelerin bu süreçlerdeki duruşu da kamu vicdanında belirleyici olacak.
