Emeklilik hesabı yapanlar dikkat! 2036'ya kadar tamamlamayan 65 yaşını bekleyecek
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında değerlendirilen yeni nesil memurlar açısından özellikle 2036 yılı kritik bir eşik olarak öne çıkıyor.
2008 öncesinde kamu görevine başlayan memurlar 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamındaki haklardan yararlanmaya devam ederken, 1 Ekim 2008 ve sonrasında göreve başlayanlar 5510 sayılı Kanun hükümlerine tabi tutuluyor. Bu durum, aynı kamu görevinde çalışan kişiler arasında dahi emeklilik yaşı ve aylık hesaplaması bakımından önemli farklılıklar oluşturuyor.
Emeklilikte 18 Yaş Detayı
Yeni nesil memurlar, 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/1-c sigortalısı kabul ediliyor. Emeklilik hesaplamalarında genel olarak 18 yaş sınırı dikkate alınıyor.
18 yaşından önce ödenen primler tamamen yok sayılmıyor. Bu dönemlere ait primler toplam prim gününe dahil edilirken, sigortalılık başlangıcı kural olarak kişinin 18 yaşını doldurduğu tarih kabul ediliyor.
Ancak meslek veya sanat okulu mezunlarının mahkeme kararıyla ergin kılınması gibi bazı özel durumlarda, 18 yaşından önceki işe başlama tarihi sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilebiliyor.
Yeni Memurların Emekli Maaşı Nasıl Hesaplanıyor?
5510 sayılı Kanun kapsamındaki memurların emekli aylığı hesaplamasında, eski sistemden farklı bir yöntem uygulanıyor.
Yeni sistemde aylık bağlama oranı, genel olarak her 360 prim günü için yüzde 2 üzerinden hesaplanıyor. 9000 prim gününde bu oran yüzde 50 seviyesine ulaşabiliyor.
Eski Emekli Sandığı sisteminde ise emekli aylığının hesaplanmasında görevdeki derece, kademe ve ek gösterge gibi unsurlar önemli rol oynarken, 5510 sayılı Kanun'a tabi çalışanlarda çalışma hayatı boyunca prime esas kazançlar dikkate alınıyor.
Bu nedenle göreve başlama tarihine bağlı olarak emekli aylıkları arasında ciddi farklılıklar ortaya çıkabiliyor.
2036 Öncesi 9000 Gün Kritik
Yeni nesil memurlar açısından en önemli konulardan biri ise 9000 prim gününün hangi tarihte tamamlandığı.
Mevcut düzenlemeye göre 9000 prim gününü 2036 yılı öncesinde tamamlayan kadın sigortalılar 58, erkek sigortalılar ise 60 yaşında emeklilik hakkına ulaşabiliyor.
Ancak 9000 prim gününün 2036 ve sonrasında tamamlanması halinde emeklilik yaşı kademeli şekilde yükseliyor. Bu artış, belirli dönemlerde prim gününü tamamlayanlar açısından emeklilik yaşının 65'e kadar çıkabilmesine neden olabiliyor.
Bu nedenle özellikle çalışma hayatına yeni başlayan kamu görevlilerinin prim günlerini ve emeklilik yaşlarını şimdiden takip etmeleri önem taşıyor.
5400 Günle Kısmi Emeklilik İmkânı
Tam emeklilik için gerekli şartları karşılayamayanlar açısından kanunda kısmi emeklilik imkânı da bulunuyor.
5400 prim gününü tamamlayan sigortalılar, kademeli yaş şartlarına tabi olarak yaşlılık aylığı alma hakkından yararlanabiliyor. Bu yöntemde belirlenen yaş haddine 3 yıl eklenirken, emeklilik yaşı hiçbir durumda 65'i aşamıyor.
Bunun yanı sıra bazı özel durumlarda yaş haddinden veya kadrosuzluk nedeniyle emeklilik gibi farklı uygulamalar da bulunuyor.
Emekli Maaşıyla Yeniden Çalışmaya Dikkat
Yeni nesil memurlar açısından dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise emeklilik sonrasında yeniden çalışma.
5510 sayılı Kanun kapsamındaki bazı sigortalıların emeklilik sonrasında yeniden 4/1-a veya 4/1-c kapsamında çalışmaya başlaması halinde emekli aylıkları kesilebiliyor. Bu durum, eski sistemdeki memurların çalışma imkanlarıyla karşılaştırıldığında önemli bir farklılık oluşturuyor.
Bu nedenle 1 Ekim 2008 sonrasında kamu görevine başlayanların emeklilik planlaması yaparken yalnızca prim gününü değil, emeklilik yaşını, aylık bağlama oranını ve emekli olduktan sonraki çalışma durumunu da dikkate alması gerekiyor.
Yeni nesil memurlar için emeklilikte en önemli başlıklardan biri olan 2036 yılı yaklaşırken, kişilerin kendi hizmet ve prim durumlarını SGK kayıtları üzerinden kontrol etmeleri önem taşıyor.
