İstanbul’da müstakil bir konutta elektrikli aracını şarj etmek amacıyla özel ünite kurduran bir aboneye, elektrik dağıtım şirketi BEDAŞ tarafından yaklaşık 700 bin TL tutarında geriye dönük bedel tahakkuk ettirildi. Gelişmeyi sosyal medya platformu üzerinden kamuoyuna duyuran Mimar Şenol Gökner, uygulanan yaptırıma itiraz ederek anlaşmazlığın yargıya taşındığını kaydetti. Paylaşım, benzer teknik ve hukuki problemlerle karşılaşan çok sayıda araç sahibinin katılımıyla kısa sürede enerji ve otomotiv çevrelerinde geniş bir tartışmaya dönüştü.
Güç Artırımı Yapılmadan Şarj Ünitesi Bağlandı İddiası
Olayın arka planına dair ayrıntıları aktaran Mimar Şenol Gökner, uygulanan yaptırımın temel gerekçesinin resmi güç artırımı müracaatı yapılmadan şarj cihazı montajının tamamlanması olduğunu belirtti. Cihazın doğrudan villanın ana elektrik panosuna bağlandığını ve montaj işlemlerinin satışı üstlenen kurumsal beyaz eşya markasının yetkili teknik personeli tarafından gerçekleştirildiğini ifade eden Gökner, sürecin orantısız yürütüldüğünü savundu:
"Böyle bir durumda aboneye önceden resmi bir ihtarda bulunulmalıydı. Doğrudan 700 bin TL seviyesinde bir mali yaptırımla gelinmesi ne hukuken ne de teknik açıdan makul bir yaklaşım değil."
Saha denetim ekiplerinin tespit ve tahakkuklardan prim aldığı iddiasını da dile getiren Gökner, haksız buldukları bu işlemi somut deliller eşliğinde mahkemeye intikal ettirdiklerini duyurdu.
Kaçak Elektrik İle Usulsüz Kullanım Arasındaki Hukuki Fark
Sosyal medyada yankı bulan olayın ardından, uygulanan yüksek meblağların teknik dayanağına ilişkin farklı senaryolar gündeme geldi. Çok daireli yapılarda oturan kimi vatandaşlar, şarj istasyonu panosunun sayaç öncesine (giriş hattına) bağlanması durumunda tüketimin kayıt altına alınamadığını ve mevzuat gereği doğrudan "kaçak elektrik" işlemi yapıldığını vurguladı. Sayacın çıkışına bağlanan ancak onaylı kurulu gücü aşan tüketimler ise teknik olarak "usulsüz elektrik kullanımı" başlığı altında değerlendiriliyor.
Elektrik piyasası mevzuatına göre dağıtım şirketlerinin çıkardığı bu tutarlar klasik bir idari para cezası vasfı taşımıyor; bağlantı kapasitesi ve süresi baz alınarak hesaplanan geriye dönük ek tahakkuk mahiyetini oluşturuyor. Dolayısıyla belirlenen miktarın boyutu, eylemin sayaç dışı kaçak tüketim mi yoksa sözleşme gücünü aşan usulsüz bağlantı mı sayıldığına göre doğrudan değişkenlik gösteriyor. Benzer süreç yaşayan vatandaşlar da geçmişte haksız gördükleri yüksek bedeller nedeniyle yargıya başvurduklarını, dava süreçlerinin ilk derece mahkemeleri ve istinaf kademelerinde yıllarca sürdüğünü ifade ediyor.
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi: Evde Şarj Yasağı Yok
Konunun kamuoyunda bilgi kirliliğine yol açması üzerine, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) tarafından daha önce yapılan bilgilendirme yeniden hatırlandı. DMM, vatandaşların kendi müstakil mülklerinde, apartmanlarında veya toplu konut otoparklarında elektrikli araçlarını şarj etmelerini engelleyen genel bir yasaklama bulunmadığını net bir dille teyit etmişti.
Resmi açıklamada, denetim ve düzenlemelerin asıl amacının, özellikle çok katlı yapılarda bina ana elektrik altyapısına projesiz, izinsiz ve fen kurallarına aykırı şekilde yapılacak bireysel müdahalelerin can ve mal güvenliği risklerini önlemek olduğu kaydedilmişti. Birden fazla bağımsız bölümü içeren binalarda bina yönetiminin bilgilendirilmesi, teknik gereksinimlere uyulması ve zorunlu hallerde elektrik tesisat projesinde resmi tadilat yapılması gerektiği bildirildi. Uygulanan idari ve mali yaptırımların ise sadece sayaç harici kaçak hat çekilmesi veya onaylanmamış usulsüz bağlantı yapılması hallerinde devreye girdiği yinelendi.
Sektörü yakından izleyen Dolubatarya platformu da konuya ilişkin değerlendirmesinde, denetimlerin ulaştığı boyuta işaret etti:
"Geçmiş olsun. Yıllardır elektrikli aracını evden şarj eden insanlar dağıtım firmalarının yüz binlerce liralık cezalarıyla karşı karşıya. Bunun olacağını aylar önce söylediğimizde sadece kaçak elektrik için ceza kesiyorlar, insanları kandırmayın demişlerdi. Bu işe en başta Togg'un karşı çıkması lazım. Bakalım usulsüz şarj cihazı söktürme hamlelerini kim dur diyebilecek."
Uzmanlar, gelecekte bu tür astronomik mali yaptırımlarla karşılaşmamak adına evine şarj istasyonu kuracak araç sahiplerine hayati tavsiyelerde bulunuyor: Montaj öncesinde yetkili dağıtım şirketine resmi başvuruda bulunarak mevcut bağlantı anlaşma gücünün teyit edilmesi, gerekiyorsa yetkili mühendisler aracılığıyla proje tadilatı ve güç artırımı yapılması ve cihazın mutlak surette sayaç çıkışına entegre edilmesi gerekiyor.
