Türkiye’de trafik güvenliğini artırmak ve yaşa bağlı risk faktörlerini azaltmak amacıyla İçişleri Bakanlığı, sürücü belgelerine ilişkin köklü değişiklikler içeren bir düzenleme hazırlığı içinde. Bakanlık tarafından hazırlanan kapsamlı eylem planı, Mayıs ayı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulacak. Yeni düzenleme, özellikle B sınıfı ehliyet sahiplerini ilgilendiriyor. En dikkat çekici başlıklardan biri ise 80 yaş üzeri sürücüler için her yıl zorunlu sağlık muayenesi getirilmesi oldu.
Yaşlı Sürücüler İçin Yeni Dönem Başlıyor
Son dönemde yaşlı sürücülerin karıştığı trafik kazalarının artması, özellikle ileri yaş grubundaki sürücülerin ehliyet geçerlilik süresi ve sağlık kontrolleri konusunda yeni bir düzenlemeyi gündeme getirdi. Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan bazı modellerin benzeri Türkiye'de de hayata geçirilecek.
Mevcut düzenlemeye göre:
65 yaşını aşan sürücüler, her 3 yılda bir sağlık muayenesi ile ehliyetlerini yenileyebiliyor.
80 yaş ve üzerindeki sürücüler için bu süre 2 yıl ile sınırlı.
Yeni hazırlanan eylem planında ise bu sürelerin daha da kısaltılması öneriliyor:
65 yaş üstü sürücüler için sağlık muayenesi süresi 2 yıla indirilecek.
80 yaş üzeri sürücüler, her yıl sağlık kontrolünden geçmek zorunda olacak.
Amaç, yaşa bağlı refleks, görme, işitme gibi fizyolojik yetilerdeki azalmanın erken tespiti ve bu durumların kazalara yol açmasının önlenmesi.
Yeni Ehliyet Süresi: 10 Yıl Yerine 1 Yıl Olabilir
Şu anki sistemde ehliyetler genel olarak 10 yıl süreyle geçerliliğe sahip. Ancak yaşlı sürücüler için bu sürelerde de değişiklik yapılması planlanıyor:
65 yaş üstü bireylerde ehliyet geçerliliği 2 yıla,
80 yaş üstü bireylerde ise 1 yıla indirilecek.
Bu süre sonunda sürücüler hem yeniden sağlık kontrolünden geçecek hem de yeniden belge alacak. Böylece yaşa bağlı riskler periyodik olarak denetlenmiş olacak.
Ehliyetler Askıya Alınmayacak, Sadece Denetim Artacak
Yeni düzenlemeler çerçevesinde Avrupa’daki bazı ülkelerde tartışma yaratan "yaşlı sürücülerin ehliyetlerinin askıya alınması" gibi uygulamalar Türkiye’de yer almayacak. Bakanlık, hiçbir yaş grubundaki bireyin ehliyetinin tamamen iptal edilmesini öngörmüyor. Ancak şartlı ve periyodik denetimlerle sürücülerin aktif olarak trafikte olup olamayacağına hekim görüşüyle karar verilecek.
Trafik Cezaları da Gözden Geçiriliyor
Eylem planında yalnızca ehliyet düzenlemeleri değil, aynı zamanda trafik cezalarının caydırıcılığı da artırılıyor. Trafik kurallarını ihlal eden sürücülere uygulanacak para ve idari cezalar yeniden düzenlenecek. Cezaların artırılması, özellikle hız, emniyet kemeri, telefonla konuşma ve alkol kullanımı gibi ihlallerde caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor.
Süreç Nasıl İşleyecek?
İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak düzenleme, ilk etapta TBMM'de ilgili komisyonlarda görüşülecek. Kabul edilmesi durumunda Genel Kurul'a sunulacak. Meclis onayından geçtikten sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek.
Sonuç: Trafikte “Yıllık Ehliyet” Dönemi Başlıyor mu?
Eğer bu düzenleme yasalaşırsa, Türkiye’de ilk kez belirli yaş grupları için “yıllık ehliyet yenileme” uygulaması hayata geçmiş olacak. Özellikle 80 yaş üzeri sürücüler, her yıl düzenli sağlık muayenesi ile trafikte kalıp kalamayacaklarının değerlendirmesine tabi tutulacak.
Uygulamanın temel hedefi, ileri yaş grubundaki sürücülerin sağlık açısından yetersiz oldukları durumlarda trafikten uzak tutulmalarını sağlayarak, hem kendileri hem de diğer yol kullanıcıları için güvenli bir sürüş ortamı yaratmak.
