Japonya’nın önde gelen inşaat mühendisi ve deprem uzmanlarından biri olan Yoshinori Moriwaki, Afyonkarahisar’a yaptığı ziyarette, şehirdeki alüvyon zemin ve aktif fay hatlarına dair önemli uyarılarda bulundu. Afyonkarahisar’daki olası deprem riski konusunda bir dizi değerlendirme yapan Moriwaki, yüksek katlı binaların yapımına dair belediye kararını olumlu bulduğunu belirtti.
Alüvyon Zemin ve Aktif Fay Hatlarına Dikkat Çekti
Yoshinori Moriwaki, 6 Şubat 2023’teki büyük deprem felaketinin ardından Afyonkarahisar’a geldiğini belirterek, bölgedeki alüvyon zemin ve aktif fay hatlarına dair dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Şehirdeki zemin yapısının depreme karşı oldukça hassas olduğunu söyleyen Moriwaki, "Afyonkarahisar’daki zemin çok kötü; bu, alüvyonlu bir zemin ve deprem riski taşıyan aktif fay hatları var" dedi. Ayrıca, alüvyon zeminlerin, özellikle yüksek binaların inşa edilmesinde büyük bir tehlike oluşturduğunu, bu tür zeminlerin sadece tarım için uygun olabileceğini belirtti. "Zemin, deprem açısından çok uygun değil. Yüksek binalar yapmak tehlikeli. Şehirde, 3-4 katı aşan binaların yapılmaması gerektiği konusunda alınan karar doğru bir adım" diye ekledi.
6 Büyüklüğündeki Depremler Dahi Ciddi Hasarlara Yol Açabilir
Afyonkarahisar’da büyük bir depremin beklenmediğini belirten Japon uzman, yine de 6 büyüklüğündeki bir depremin bile ciddi zararlara yol açabileceği uyarısında bulundu. 2002 yılında yaşanan 6.4 ve 5.8 büyüklüğündeki iki depreme atıfta bulunan Moriwaki, o dönemde 42 kişinin hayatını kaybettiğini ve binlerce yapının hasar gördüğünü hatırlattı. Moriwaki, bu tür orta büyüklükteki depremlerin bile büyük yıkımlara neden olabileceğini belirtti.
Kaçak Yapıların Tehlikesine Dikkat Çekti
Yoshinori Moriwaki, Türkiye genelinde inşa edilen yapıların büyük bir kısmının izinsiz ve kaçak olduğunu vurgulayarak, "Türkiye’de yapı stokunun yüzde 50’sinden fazlası kaçak. Belediyeler, bu yapıların çoğundan habersiz. Depremler, doğru inşa edilmiş binalarda çok daha az hasar yaratır. Ancak kaçak yapılarda bu durum tam tersine döner" şeklinde konuştu. Kahramanmaraş’taki büyük deprem örneğini de anarak, yapı denetiminin ve izinsiz yapılaşmanın önemli bir sorun olduğunu söyledi. Ayrıca, yüksek katlı binalar yerine, sağlam temeller üzerine inşa edilen binaların tercih edilmesi gerektiğini ifade etti.
Afyonkarahisar İçin Yapılması Gerekenler: Yüksek Binalar Yasaklanmalı
Afyonkarahisar için önemli bir öneri de bulunan Moriwaki, şehre yapılacak yeni binalarda yüksek katlı yapıları yasaklamanın önemli bir güvenlik önlemi olacağını söyledi. "Alüvyon zemin üzerinde inşa edilecek yüksek katlı binalar, depreme karşı daha savunmasızdır. Bu yüzden Afyonkarahisar’daki yüksek bina inşaatlarına son verilmesi çok doğru bir karar" diye belirtti. Özellikle TOKİ gibi projelerin zemin yapısının sağlam olduğu yerlerde, daha yüksek binaların inşa edilebileceğini ancak diğer bölgelerde 3-4 kattan daha fazla binaya izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin Deprem Gerçeği ve Alınması Gereken Önlemler
Moriwaki, Türkiye'nin Japonya gibi büyük bir deprem riski taşıyan bir bölge olduğunu hatırlatarak, "Depremin zamanını tahmin edemeyiz, ancak depremle nasıl başa çıkılacağı konusunda hazırlıklı olmalıyız. Bu hazırlık, hasarı %70 oranında azaltabilir" dedi. Türkiye’deki deprem felaketlerinde hayatını kaybedenlerin sayısının üzücü şekilde yüksek olduğuna dikkat çeken Japon uzman, özellikle binaların güvenliği konusunun çok daha ciddi ele alınması gerektiğini belirtti.
Geçmişteki Depremler ve Afyonkarahisar’daki Etkileri
Afyonkarahisar, geçmişte de birçok önemli deprem yaşamış bir bölge. 15 Aralık 2000'de Bolvadin merkezli 6 büyüklüğünde bir deprem yaşandı ve bu deprem, çevre illerle birlikte Afyonkarahisar'da da hissedildi. Konya’da 6 can kaybı ve 25’ten fazla yaralı ile sonuçlanan bu deprem, bölgedeki deprem tehlikesine dair ciddi uyarılar sundu.
Afyonkarahisar’da son olarak 2024 yılında meydana gelen küçük bir deprem, halkı yeniden uyarırken, Moriwaki'nin açıklamaları bu küçük sarsıntıların büyük bir risk taşıyabileceğine dair bir uyarı niteliği taşıyor.
Sonuç ve Gelecek İçin Öneriler
Yoshinori Moriwaki’nin açıklamaları, Türkiye'nin deprem gerçeğiyle yüzleşmesi gerektiğini ve bu konuda daha ciddi önlemler alması gerektiğini gösteriyor. Afyonkarahisar gibi zemin yapısı zayıf bölgelerde, yapıların sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve yüksek binaların yasaklanması gerektiğini belirten Moriwaki, özellikle izinsiz ve kaçak yapılaşmanın büyük bir tehdit oluşturduğunu vurguladı. Türkiye’nin bu konuda daha güçlü bir yapı denetim sistemi kurarak, deprem riskini en aza indirmesi gerektiği açıktır.
