Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor'un, "Türkiye ile savunma bağlarını geliştirmeye açığız ama ufukta üyelik yok" sözlerine Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum sert bir tepki gösterdi. Uçum, Avrupa Birliği'nin (AB) samimiyetsiz ve iki yüzlü bir tutum sergilediğini belirterek, Amor'un üküstenci söylemlerini sert bir dille eleştirdi.
Avrupa Birliği'nin Çifte Standardı
AB'nin kendisini "demokrasiler kulübü" olarak lanse ettiğini belirten Mehmet Uçum, Avrupa'nın vize serbestisi için Türkiye'den terörle mücadele kanunlarında değişiklik yapmasını ve veri koruma konusunda adımlar atmasını talep ettiğini dile getirdi. Bunun yanında, Gümrük Birliği'nin güçlendirilmesi için "hukuki belirlilik" şartı konulduğunu ifade etti. Ancak Uçum'a göre bu talepler, AB'nin Türkiye'ye karşı siyasi bir tavırının birer yansıması.
Avrupa Birliği'nin, Türkiye'nin terörle mücadele kapsamında atılan adımları eleştirerek, kayyum atamalarını ve yüreklendirici uygulamaları olumsuz bir perspektiften değerlendirmesi, Uçum'a göre AB'nin çelişkili tavrını ortaya koyuyor.
"Hasta Adam Avrupa Birliği"
Uçum'un en dikkat çeken ifadelerinden biri de "Hasta Adam Avrupa Birliği" benzetmesi oldu. Tarihte Osmanlı İmparatorluğu'na yapılan bu benzetmeyi tersine çevirerek Avrupa'ya uyarlayan Uçum, AB'nin kendi içinde demokrasiden ve hukuktan uzaklaştığını ileri sürdü. Fransa'da sarı yelekliler olayları, Almanya'daki NSU davası gibi skandallar, Avrupa'daki polis devleti uygulamaları ve yaygın ırkçılık gibi konulara dikkat çeken Uçum, AB'nin Türkiye'ye demokrasi ve hukuk dersi vermeye çalışmasını "samimiyetsizlik" olarak nitelendirdi.
"AB'nin Gazze'deki insanlık krizine sessiz kalması, pandemide yaşadığı yetersizlikler ve üye ülkeler arasındaki derin sosyal adalet sorunları, Avrupa'nın çözüm aramak yerine kendi krizlerini büyüttüğünü gösteriyor" diyen Uçum, bu nedenle Avrupa'nın Türkiye'ye eleştirel bir dil kullanmasının anlamsız olduğunu vurguladı.
AB-Türkiye İlişkilerinde Yeni Denge
Uçum, Türkiye'nin AB üyelik sücreci konusunda dayatma kabul etmeyeceğini belirterek, "Türkiye'nin AB ile ilişkisi ancak eşit seviyeli bir ilişki olabilir. Dikey ilişki dönemleri çoktan bitti. Herkesin bunu fark etmesi isabetli olur" ifadelerini kullandı.
Artık AB yerine üye ülkelerle birebir ilişkilere daha fazla önem verildiğini belirten Uçum, "Türkiye, her üye ülke ile eşit haklı ve eşit seviyeli tüm ilişkiler için açıktır" dedi.
Son olarak, AB-Türkiye ilişkilerinin geleceğine dair Uçum, "Bundan sonra Türkiye'nin bir AB üyelik sücreci olacaksa, bu ancak Türkiye'nin AB ile ortak hukukunu birlikte geliştirmesi koşuluna bağlıdır. Hiç kimse Türkiye'nin AB'nin kendisine dayatacağı ortaklık hukukunu itirazsız kabul edeceğini beklemesin" diyerek, gelecekteki ilişkilerin daha dengeli olması gerektigini vurguladı.
Sonuç
AB-Türkiye ilişkileri uzun yıllardır gerilimli bir süreç içinde seyrediyor. Mehmet Uçum'un açıklamaları, AB'nin Türkiye'ye yönelik tavrına dair sert eleştiriler içerse de, bu eleştirilerin temelinde Türkiye'nin eşit haklarla AB ile ilişki kurma isteği yatıyor. Önümüzdeki dönemde, tarafların yaklaşımlarını nasıl şekillendireceği, Türkiye-AB ilişkilerinin geleceğini belirleyecek kritik unsurlar arasında olacak.
