Sivas'ta ne yenir?
Sivas'ta ne yenir sorusunun en net cevabı; tescilli Sivas Köftesi, fırında uzun süre pişen Peskütan Çorbası, iç harcıyla fark yaratan Sivas Etli Ekmeği ve sabah namazı sonrası tüketilen geleneksel Kelle Kırdır. Ancak bu lezzetleri "gerçek" usulüyle tatmak için büyük tabelalı restoranlar yerine, yerel halkın yıllardır vazgeçmediği esnaf lokantalarını ve mahalle fırınlarını tercih etmek gerekir.
1. Kirli Ahmet’in Yeri (Meşhur Köfteci Ahmet)
Sivas köftesi her yerde yenir ama "Kirli Ahmet" lakabıyla bilinen Ahmet Usta'nın dükkanında yemek bir ritüeldir. Burayı özel kılan, köftenin sadece et ve tuzdan oluşması, içinde hiçbir baharat veya ekmek kırıntısı barındırmamasıdır. Gösterişten uzak, tamamen lezzet odaklı bu mekan, Sivaslıların "gerçek köfte" için ilk adresidir.
2. Müezzinoğlu Fırını (Sivas Etli Ekmeği)
Konya etli ekmeğinden farklı olarak daha kalın hamurlu ve bol sebzeli harçla yapılan Sivas etli ekmeğini en iyi yapan yerlerden biri mahalle aralarındaki Müezzinoğlu gibi köklü fırınlardır. Yerliler et içini kasaptan kendileri hazırlatıp bu fırınlara getirir; ancak hazır almak isteyenler için fırının kendi özel harcı tam bir gizli lezzettir.
Sivas'ta yemek yemek sadece doymak değil, o fırın önü sohbetine dahil olmaktır. Müezzinoğlu gibi yerlerin o dumanı tüten odun ateşinden çıkan ekmeğin kokusu, size modern restoranların veremeyeceği bir aidiyet hissettiriyor. O çıtır hamurun üzerine dökülen taze tereyağının parıltısını gördüğünüzde, neden Sivaslıların pazar sabahları bu fırınların önünde kuyruk beklediğini anlıyorsunuz. Burası bir lokantadan ziyade, şehrin yaşayan bir damarı gibi.
3. Çerkez'in Kahvesi (Geleneksel Kahvaltı ve Kahve)
Tarihi kent meydanına yakın ama bir o kadar da izole olan bu mekan, Sivas'ın en eski kıraathane kültürünü yaşatır. Burada sadece yerlilerin bildiği "Sivas Katmeri" ve "Çörek" eşliğinde yapılan kahvaltı, ardından közde pişen Türk kahvesi, şehri solumak için birebirdir.
4. Kelleci Muammer (Sabahın İlk Işıkları)
Sivas'ta gerçek bir gurme deneyimi yaşamak istiyorsanız uykunuzdan feragat etmelisiniz. Sadece yerlilerin bildiği Kelleci Muammer gibi noktalar, sabah 05:00 - 08:00 arası hizmet verir. Fırında saatlerce pişen koyun kelleleri (kelle kır), Sivaslılar için en önemli enerji kaynağıdır ve genellikle sabah 9 olmadan biter.
5. Meydan Lokantası (Peskütan ve Pancar Çorbası)
Ev yemekleri konusunda uzmanlaşmış, tabelası küçük ama namı büyük olan bu duraklarda, Sivas'ın meşhur yoğurt bazlı Peskütan çorbasını ve dal turşusunu en orijinal haliyle bulabilirsiniz. Özellikle kış aylarında içilen bu çorbalar, Sivas mutfağının tescilli şifa kaynaklarıdır.
Sivas mutfağının coğrafi işaretli ürünleri ve resmi tescil belgeleri hakkında detaylı bilgiye Sivas Ticaret ve Sanayi Odası üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sorular
Sivas Köftesi'ni diğer köftelerden ayıran en büyük fark nedir?
Sivas Köftesi'nin en büyük farkı sadeliğidir. Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenen standartlara göre, bu köfteye sadece iki yaşındaki büyükbaş hayvanların eti ve tuz eklenir. Soğan, sarımsak, ekmek veya baharat asla kullanılmaz. Etin kendi doğal aroması, odun ateşinde pişerek ortaya çıkar ve bu da ona eşsiz bir hafiflik ve lezzet verir.
Sivas'ta "Etli Ekmek" neden Konya'dakinden farklıdır?
Konya etli ekmeği çok ince ve uzun bir hamur üzerine sadece et ve biberle yapılırken; Sivas etli ekmeği daha dolgun bir hamura sahiptir ve içine bol miktarda domates, biber ve maydanoz eklenir. Sivaslılar için bu yemek, fırından çıktığında üzerine sürülen taze tereyağı ile tamamlanan bir ziyafettir.
Peskütan çorbası nedir ve nerede içilir?
Peskütan, taze yoğurdun pişirilip süzülmesiyle elde edilen, uzun süre saklanabilen bir yoğurt türevidir. Bu yoğurttan yapılan, içine yarma (buğday) ve mercimek katılan Peskütan Çorbası, Sivas’ın imza yemeklerinden biridir. Şehir merkezindeki esnaf lokantalarında özellikle öğle saatlerinde taze olarak servis edilir.
Sivas'ta kelle yemek için neden bu kadar erken kalkılmalı?
Sivas’ta kelle (kelle kırdırma) kültürü bir kahvaltı geleneğidir. Kelleler akşamdan taş fırınlara sürülür ve yaklaşık 10-12 saat boyunca kendi buharında pişer. Çok kısıtlı sayıda çıktığı ve şehrin müdavimleri tarafından hızla tüketildiği için, sabahın ilk saatlerinde gitmeyenler bu lezzeti tatma şansını genellikle kaybederler.
