Okul Saldırıları ve Bireysel Silahlanmanın Doğurduğu Riskler
Kahramanmaraş'ta 9 öğrenci ile 1 öğretmenin yaşamını yitirdiği elim hadisenin akabinde Manisa'da bir öğrenci tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı, Türkiye genelinde akran zorbalığı ve çocukların güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Yaşanan bu iki trajik vakanın ortak paydası incelendiğinde, eylemlerde başvurulan silahların ailelerin evlerinden temin edildiği gerçeği öne çıkıyor. Çocukların korunması, hane içi denetim mekanizmaları ve kontrolsüz bireysel silahlanma konularına dikkat çeken Avukat Özcan Kara, sürecin hukuki boyutunun altını çizdi.
"Kahramanmaraş'taki olayla Manisa'daki olayın ikisinin ortak özelliği ailelerde bulunan silahlarla eylem gerçekleştiriliyor. Yani bunun temeli silahın evdeki varlığı."
Türk Medeni Kanunu ve Ceza Hukuku Kapsamında Ebeveyn Sorumluluğu
Kahramanmaraş'taki hadisede hayatını kaybeden öğrencilerin aileleri ile yaşamını yitiren öğretmen Ayla Kara'nın vekili Avukat Özcan Kara, ebeveynlerin çocuklarının sebep olduğu fiillerden doğrudan sorumlu tutulacağını belirtti. Kanuni yükümlülüklere işaret eden Kara, konuyu şu sözlerle aktardı:
"Türk Medeni Kanunu 369. maddesi var. Bu madde der ki ebeveynler çocuklarının başkalarına verdiği zararlardan kusurları olmasa bile sorumludurlar. Yani kendileri bilmeyebilirler, kendilerinin dahili olmayabilir ama çocukları başkalarına bir zarar vermiş ise bunu tazmin etme yükümlülükleri var. Kaldı ki Türk Ceza Kanunu açısından cezai sorumlulukları var. Biliyorsunuz Kahramanmaraş'taki olayda babaya 10 kez müebbet isteniyor, anneye 22,5 yıl hapis cezası isteniyor. Dolayısıyla bunun aileye de çok büyük bir bedeli var. Şimdi iki olaya bakıyoruz. Kahramanmaraş'taki olayla Manisa'daki olayın ikisinin ortak özelliği ailelerde bulunan silahlarla eylem gerçekleştiriliyor. Yani buradaki temel şey silahın evdeki varlığı. Ailelere şunu söylüyorum. Madem evde silah bulunduruyorsunuz, bu konunun ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceği konusunda bu konuyu idrak etmeleri ve gerekli tedbirleri almaları gerekiyor. Almadıkları takdirde de kendileri ağır cezalar alabileceklerdir. Öncelikle çocuklarımızın ahlaki gelişim, eğitimi için bunları düşünmemiz lazım. Sonra da kendimiz için, kendi geleceğimiz için bu tedbirleri almamız gerekiyor."
Akran Zorbalığı ve Dijital Dünyanın Tehditlerine Karşı Önlemler
Sular Akademi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Suna Medin Nacar ise konunun salt adli veya tıbbi bir çerçeveye hapsedilmemesi gerektiğini, meselenin toplumsal tabanının tahlil edilmesinin önem taşıdığını kaydetti. Nacar, çok paydaşlı koruyucu mekanizmaların ivedilikle devreye sokulması gerektiğini vurguladı:
"Aile, okul, sosyal toplum; hepsi bir arada çocukların gelişimi, ergenlerin gelişimi için çok önemli rol oynamakta. Hakikaten zor zamanlar yaşıyoruz. Çünkü aileler, ebeveynler bir şekilde çağın gerisinde kaldıkları zaman çocuklarına destek olmakta zorluk yaşayabiliyorlar. Burada devletimiz, sosyal toplum grupları, örgütleri, okullarımız, rehberlik öğretmenleri, okul aile birlikleri, sağlık kuruluşları tam bir iş birliği ve bilgi alışverişi içerisinde koruyucu önlemlerle bu gibi elim olayların önlenmesinde rol oynayabilirler diye umuyoruz. Burada dijital çağda özellikle ebeveynlere çok iş düşüyor gözüküyor. Çocuklarımıza sevgi, güven dolu bir ortam sunmalıyız ve onlara rehberlikte bulunabilmek önleyici olabilir. Bu konularda okulların da aileleri desteklemesi, bilinçlendirmesi, okulun sadece çocukların eğitim aldığı bir yer değil de anne babaların da eğitim aldıkları ve çağa ayak uydurabildikleri bir yer olması önemli gözüküyor. Bu elim olayda tabii ki her seferinde dikkat çeken birçok unsur var. Bazen bu olaylar tıbbi boyuta indirgenmesi de bir risk. Burada bu olayların toplumsal yönüyle birçok açıdan ele alınması koruyucu olacaktır."
Temel Davranış Kalıpları ve Dijital İçerik Takibinde Aile Etkisi
Eğitimin ilk olarak aile çatısı altında başladığını ve çocuğun çevresindeki rol modelleri kopyalayarak büyüdüğünü ifade eden Psikolog Seda Taşhan Çelik, dijital tüketimin kontrol altında tutulmasının şart olduğunu açıkladı:
"Ülkemizde genel bir düşünce var deniliyor ki, eğitim okulda verilir, eğitim öğretim okulda verilir. Hayır, eğitim ailede başlar. Çocuk göre göre yapar. Anne, baba nasıl davranıyor, onu göre göre yapar. Bunu biz acı bir şekilde şehrimizde yaşadık. Olayın iç yüzünü gördüğümüzde zaten anlıyoruz neler olduğunu. Bir şeyin yanlış olduğunu, doğru olduğunu, nasıl davranması gerektiğini, nasıl kaşık tutmayı bile biz aileden öğreniyorsak, bir şeyin yanlış doğru olduğunu da biz aileden öğreniyoruz. Belirli bir yaşa gelen çocuk tabii ki de okula gidecek ve okuldaki o düzeni görecek. Şimdi siz çocuğunuza çok güzel eğitim veriyorsunuz, çok güzel ilgileniyorsunuz. Aman çocuğum kibar davran arkadaşına karşı işte empati kur, şöyle yap, böyle yap. Ama karşı taraftaki çocuk bunu öğrenmediyse bu sefer çatışma yaşanıyor işte. Bu sefer karşı taraf o nazik, kibar davranan çocuk akran zorbalığına maruz kalıyor. Ne oynadığı önemli ve bizim aile olarak, anne baba olarak gözlemlememiz çok önemli. Ne oynuyor bu çocuk ve bundan ne alıyor? Hani tamamen keselim, sakın oynamasın, sakın televizyona bakmasın, sakın telefona bakmasın. Böyle bir şey yok. Ama maruz kaldığı süre ne kadar fazlaysa ve içerik ne kadar ona zarar verecek durumdaysa çocuk ister istemez zihninde onu şekillendiriyor. Yaşadığımız şeyler toplumsal bir sorun ve çocuklarımızı toplum olarak korumak zorundayız. Zorunluluğumuz bu bizim. O yüzden hem toplum hem aile hem okul bu üç ayak birbirini tutmalı ve bu şekilde devam etmeliyiz."
