İlhanlı valisi, Selçuklu sultanı ile böyle boy ölçüştü Sivas’ta karşılıklı 50 yıl arayla inşa edilen iki görkemli medrese, İlhanlı valisinin Selçuklu sultanı karşısında ispatlamak istediği gücünü sergiliyor

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Eser, Sivas’ta iki taraflı inşa edilen iki görkemli medresenin İlhanlı valisinin, Selçuklu sultanı karşısında zorlama ispatının göstergesi olduğunu söyledi.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Eser, Sivas Tarihi Şehir Halkı Meydanı’nda yer alan iki medresenin 13’üncü yüzyılın başı ve 3’üncü çeyreği arasındaki farklılıkları gözler önüne seren kayda değer yapılar olduğunu belirtip, “Günümüzde Sivas kent merkezinde müşterek olarak inşa edilmiş iki yapımız var. Bunlardan birisi, Selçuklu sultanları arasında en önemlilerinden biri olan 1’inci İzzettin Keykavus kadar inşa ettirilen Şifahiye Medresesi. Şifahiye Medresesi, o dönemin hastanesi olarak inşa ettiriliyor. 1219 yılında yapı ettirildiğini biliyoruz. Bunun bütün aleyhinde yer alan inşa ise 1272 yılında İlhanlıların Anadolu Genel Valisi Şemseddin Cüveyni kadar inşa ettirilen ve Çifte Minareli Medrese olarak bildiğimiz Dârü’lhadîs. Yüzyılın başında ve 3’üncü çeyreğinde iki yapının bu şekilde karşısında karşıya inşa edilmiş olması kültür tarihçileri açısından, bizim açımızdan epeyce manâlı. Çünkü yüzyılın başındaki formsal, tasarımsal, süslemeye yönelik, soyutlamaya yönelik verilerle, yüzyılın başındaki ve 3’üncü çeyreğindeki durumu karşılaştırabiliyoruz. Bizim açımızdan bu iki inşa gerçekten çok kayda değer bir ders konusu” dedi.

“Orta çağda rastlanılan bir durum yok”
Eser, bir valinin sultana karşısında bu şekildeki bir baskı ispatının Orta Devir’da karşılaşılan bir koşul olmadığını ifade edip, “Bir sultan yapısının hemencecik aleyhinde ve onu ezecek boyutta bir inşa inşa ettirilmesi fazla basit bir meslek yok. Buna cesaret edecek kişinin de fazla gösterişli birisi olması gerekiyor. O dönem başkentleri Sivas olan İlhanlıların genel valisi, aslında bu güce sahip bir karakter olarak karşımıza çıkıyor. Bu yapıyı inşa ederken bazı sınırları aşıyor. Burada hürmet sınırlarını aştığını çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Çünkü inşa ettirdiği yapının, sultan yapısını ezecek bir cephe yüksekliğine sahip olması, o yüksekliği daha da arttırabilmek için çifte minareler ek ettirmiş olması normalde Orta Çağ anlayışında rastladığımız şeyler değil. Bu Anadolu genel valisinin ne kadar gösterişli yaklaşıma sahip olduğunu gösteriyor” biçiminde konuştu.

“Sultanlığını fatura etmek istemiş olabilir”
Eser, Cüveyni’nin bu eseri yapı ettirerek Anadolu’daki sultanlığını fatura etmek istemiş olabileceğini ifade ederek şunları kaydetti: “Üzerinde çok çalışmak gerekir fakat benim düşüncem, olur ya de Anadolu’da kendi sultanlığını fatura çıkarmak üzere olan Şemseddin Cüveyni’nin, medreseyi o nedenle oraya yapı ettirdiğini düşünüyorum. Arkadaki plandaki düşüncesi her ne olursa olsun, bizim Anadolu’nun 13’üncü yüzyılını algılamamız adına iki önemli örneği bağlı yanlamasına getirdiği için bu yapılar önemli birer kaynak oluşturuyor.”

Anadolu Ajansı, DHA, İHA tarafından geçilen bütün Sivas haberleri, bu bölümde Haberturk.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Sivas Haberleri alanında bulunan haberlerin hepsinin yasal muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorum yapın